Ohó nukọn tọn

To vlẹkẹsi mẹ, brochure he tin nado dọ titò JIWHEYẸWHE tọn hlan gbẹtọ lẹpo sọn Alẹ̀nù Hóhó po Alẹ̀nù Yọ́yọ́ po mẹ. Nugbo, mí dóna dọhó titegbe do ohóta JIWHEYẸWHE yínyín tọn ji. Owéfọ pẹvi de sọgan yín zinzán do ohóta he ji. To finẹ, owéhiatọ lẹpo tindo jlọjẹ nado dinpọ́n to Owé Wiwé lẹ mẹ kaka Nugbo lọ podọ nukunnumọjẹnúgo he jẹ nido yín yetọn.

Susu Jù lẹ tọn ma mọdona titò whlẹngan JIWHEYẸWHE tọn tọn he tọ́njẹgbonu gbọn ohó dọdai tọn dali. Oyọ́nẹn nugbo dòdó Yise tọn yín búbú. Whenẹnu wẹ Yise lẹzùn núyiwà pipli mẹ tọn. Yè lẹ́ yise sọn dòdónu apọsteli he yín Jù lẹ tọn ji sọn owhè fọde-kanwe-kó he wáyì lẹ mẹ. Nugbo, to whenẹnu Yisenọ lẹ dowhẹ̀ Jù lẹpo dọ yéwlẹ wẹ hù Mẹssia lọ, Mẹfligọ̀tọ yetọn, bo ma yọ́nẹn dọ titò JIWHEYẸWHE tọn wẹ ehelọ. Jù lẹ lọsu ma yígbè nado yín yisenọ dandan gba. To ojlẹ nẹ lọ mẹ, Yise tọ́n sọn sinsẹ̀n Jù lẹ tọn mẹ, podọ Yisenọ lẹ lọsu lẹ́sọn Alẹ̀nù Hóhó mẹ bo gbẹ́kọ sọn dòdónu Yise nugbo lọ tọn go he yín didoai gbọn yẹwhegán lẹ dali. Nugbo he lọ yín dọ Alẹ̀nù Yọ́yọ́ ma sọgan yín domọna matin Alẹ̀nù Hóhó, mọdopolọ E ma sọ sọgan yín kinklán sọn E go, yín eyín mọ, whenẹnu nugbo lọ yín bibapo. Domọ, Yise yín bibla do oyọ́nẹn jonọ susu lẹ go,ṣigba bo ma jẹ ni yín mọ gba. Ninọ̀mẹ mọtọnhunkọ tin yèdọ to egbè to aihọn lọ blébu mẹ, to pipli lẹ mẹ, podọ to agùn Yisenọ lẹpo tọn mẹ.

To whenuena enẹ ko yín mimọ, e sinẹnawu nado nọ abọẹ. Mẹdepope, he dindona Nugbo lọ dagbedagbe, tindo jlọjẹ dopolọ nado mọdona ede dogbọn Ohó he JIWHEYẸWHE dọ to Ohó Etọn mẹ lẹ dali. To núlẹpo mẹ, Oklunọ Jesu dọ dogbọn Owé Alẹ̀nù Hóhó tọn dali, bo hùn ayiha núplọ́ntọ Etọn lẹ tọn nado mọdona ṣiṣẹ̀ etọn (LUKU 24:45). Apọsteli lẹ ga dọ dogbọn Alẹ̀nù Hóhó lọ tọn dali. Nugbo, Alẹ̀nù Yọ́yọ́ ma yín winwlán to whenu apọsteli lẹ tọn mẹ gba. Nado mọdona JIWHEYẸWHE po titò Etọn lẹpo po, mí dóna zinzọnlin gbọn aliho he yín didoai gbọn odọdai he sọn Alẹ̀nù Hóhó mẹ biọ Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ ji.

Mẹdepope he wlánwé dogbọn JIWHEYẸWHE yínyín dali, to azọ́nwà do ohóta vivẹ de ji he yín yinyọ́nẹn hlan omẹ lẹpo. Mẹdelẹ yise dọ JIWHEYẸWHE yín omẹ dopo, mẹdevo lẹ dọ, dọmọ, É tin to awe mẹ, podọ ga mẹdelẹ yise dọ É tin to atọ̀n yínyín mẹ. Mí ma sọgan na huhlọn linlẹn devo lẹ he tin gbọn JIWHEYẸWHE yínyín dali gba. Pinpọ́n hlan apajlẹ nẹlẹ to didohia mí hézéhézé, lé gbẹtọ lẹ dohia mí dogbọn JIWHEYẸWHE yínyín tọn dali do.

To whenu yẹwhegán lẹ tọn mẹ podọ to enẹ godo, to azán apọsteli lẹ tọn mẹ, núdindọn de matin dogbọn JIWHEYẸWHE tọn dali gba. Vogbingbọn daho de tin to núdohiamẹ po linlẹn po ṣẹnṣẹn. Godo he yè gbẹ́kọ sọn dòdónu nugbo Biblu mẹ tọn go wẹ linlẹn gbẹtọ tọn sọawúhia, podọ whenẹnu wẹ mẹpinplán Gbigbọ Wiwé tọn joagọyì godo. “Osé ahlidida tọn” wẹ KLISTI, yèdọ kaka jẹ egbè. Agùn “Dopo wẹ JIWHEYẸWHE nọ lẹ” yise to JIWHEYẸWHE dopo mẹ, ṣigba bo gbẹ́ JIWHEYẸWHE yínyín Jesu Klisti tọn. Ehe jẹagọ do enẹ lọ go wẹ, núplọ́nmẹ JIWHEYẸWHE atọ̀n tọn, he yé plọ́nmẹ dọ, omẹ atọ̀n wẹ JIWHEYẸWHE. E blawu dọ, yé mẹhe yín máhẹtọ nado wàzọ́n na nukọnyìyì ahọludu JIWHEYẸWHE tọn tọn, sọn whenu núvọjlado tọn lẹ mẹ, yé lẹzùn mẹgbigbẹ́ po núplọ́nmẹ devodevo lẹ po, bo ma sọ wàzọ́n do ohóta vivẹ he lọ ji gba. Kaka jẹ asiko mítọn mẹ, núyiwà hóhó lẹ he matin to Owé Wiwé lẹ mẹ, yín núhe go yé hẹn bo sọ kẹalọyí sọn agùn pipli lẹ de. Wuntùntùn yetọn dogbọn JIWHEYẸWHE tọn dali yín núhọakuẹ na omẹ delẹ, bọ yé sọ hẹn e go bo sọ to avùnhona.

Na nukunnúmọjẹnúgo nugbo ohó he sọgbe lọ tọn, ohógo Heblu tọn he yín ELOHIM, YAHWEH po YAHSHUA po yín zinzán na asiko de. Oyín lẹ nọ tindo tadena yetọn to whelẹponu. Mọwẹ, hinhọ́n nugbo ma na sọawúhia gbọn yinyọ́n ogbè Heblu tọn kavi Glẹki tọn dali gba, ṣigba gbọn Gbigbọ dopolọ kẹdẹ dali, ehe jẹ do yẹwhegán lẹ po apọsteli lẹ po ji, bo sọ gbọ̀do yé mẹ. Enẹ lọ kẹdẹ wẹ aliho he ji mí na gbọn nado mọ núhe yé mọ, podọ nado sè núhe yé sè, podọ nado mọdona núhe yé mọdona.

Mẹdelẹ na avasè dọ, “Mì tẹn gbigbọ lẹ pọ́n!” bo sọ lẹn omẹ devo lẹ tọn pọ́n. Omẹ dopodopo dóna wà mọ ga. To ehe mẹ, omẹ lẹpo dóna tindo jlọjẹ nado zé núplọ́nmẹ hóhó he yè dùgú etọn lẹ jlẹdo Ohó JIWHEYẸWHE tọn go. Yé mẹhe to yẹwhehódọ po yé mẹhe to sisè lẹ po, ma do ayi e go nugbo dọ, tunmẹ Ohó he yè dọ lẹ tọn ma yín Ohó nugbo lọ gba. Omẹ sẹ́do he yè zọ́n azọ́n sọn JIWHEYẸWHE de lẹ hẹn Ohó lọ wá na mí; núyọ́nẹntọ lẹ wẹ mẹhe hẹn tunmẹ vòvo lẹ wá. Ni ma vẹ́na mẹdepope gbọn anádemẹhó helẹ tọn dali blo. Azọ́n titegbe lọ wẹ yín, nado sẹ̀n podọ nado gọalọna agùn JIWHEYẸWHE tọn.

Na owéhiatọ lẹpo ni yín donanọ susu talala.

Krefeld, Osùn ẹnẹtọ, Owhè 1986

Owéwlántọ lọ

￼Fọto he to aga he, to didohia Otọ́ po gànpò po to alọ etọn mẹ, Ovi lọ po satin po to alọ etọn mẹ, podọ Gbigbọ Wiwé taidi apòe de, to zinzlọn to ota yé omẹ awe lẹ tọn ji.

Etẹwẹ mì to mimọ to núdidè nẹlẹ mẹ? – JIWHEYẸWHE dopo kavi yẹwhe atọ̀n?

Omẹ atọ̀n helẹ yín JIWHEYẸWHE dopo. Nawẹ ehe sọgan yín mọ do?

￼

￼Ehe wẹ dohia yẹwhe atọ̀n Hindu lẹ tọn tọn. Brahmâ, núdatọ - Vishnu, mẹhe nọ hlá ogbẹ̀ dai – Shiva, vàsúdotọ. Mẹde sọgan yín awújinọ gbọn apajlẹ yẹwhe atọ̀n Hindu lẹ tọn tọn dali. Linlẹn gbẹtọ lẹpo tọn hlan JIWHEYẸWHE yín núhóhó. Nado gọ̀yì godo to asiko Nimrod tọn po Babilọni tọn po mẹ to ninọ̀mẹ he yè ma mọdona de mẹ, bọ yè ma sọ kẹalọyí. Nawẹ e wá jọ̀ do bọ ninọ̀mẹ nẹlẹ wá yín zinzán do to Yisenọ lẹ mẹ to egbè! Mẹdepope he mọdona nugbo núhe oplọ́n fọto helẹ tọn yín, na yínwanna anádemẹ sọn Owé Wiwé lẹ mẹ, he yín núhùdo vivẹ de to alọnu-alọnu.

JIWHEYẸWHE YÍNYÍN

Agùn Jù lẹ tọn, po agùn Yisenọ lẹ tọn po, po sinsẹ̀ntọ Mohammed tọn lẹpo po, to didohia dọ “JIWHEYẸWHE dopo wẹ tin”, enẹ wẹ nado dọ, dọ, yé yise to JIWHEYẸWHE dopo mẹ. Ṣigba yé wá tindo domọnanú vòvo dogbọn JIWHEYẸWHE dali. Núplọ́nmẹ yetọn lẹ po tódido yetọn lẹ po jẹagọ do yénọzo lẹ patapata.

Eyín jọtẹn lọ yín dopolọ, nawẹ mẹde sọgan dọ nukọnyìyì vogbingbọn nẹlẹ tọn do? Bé Jiwheyẹwhe ma ko do Ede hia dolé e jẹ do? Bé Jù lẹ, kẹdẹdi mẹdidè he hẹn kunnuhó Etọn lẹ, ma ko yọ́n awúsọhiamẹ Etọn Lọsu? Bé Yisenọ lẹ ma ko ná tunmẹ jẹagọ dopolọ? Podọ bé Malénu lẹ ma ko gbẹ́ Ẹ dai, bo tin to wuwlu mẹ na osẹ́n hóhó lọ tọn wutu? JIWHEYẸWHE ko ná kunnudidè pipé Ewlọsu tọn, ṣigba mí dóna mọdona vogbingbọn he tin to kunnudidè Ohó Etọn tọn mẹ, he yè ná to wanyìn pipé de mẹ gbọn yẹwhegán Etọn lẹ mẹ, podọ onú he owékantọ lẹ po núyọ́nẹntọ lẹ po wà do Ohó lọ. Ohó he JIWHEYẸWHE dọ wẹ núhọakuẹ na mẹhe yise nugbonugbo lẹ. Núhe gbẹtọ lẹ dọ dogbọn Ewọ tọn dali podọ gbọn Ohó Etọn dali ma yín núhe họakuẹ de gba, ṣigba enẹ lọ wẹ onú he hẹn piplimẹ lẹ po sinsẹ̀n vòvo lẹ po wá ayi mẹ. Oklunọ jlo nado do Ede hia kẹdẹdile É te, e ma yín dolé míwlẹ jlo do gba.

Gbọn yẹwhegán Isaia dali, É dọ, dọmọ, “Mìwlẹ wẹ kunnudetọ ṣie, wẹ OKLUNỌ dọ, devi ṣie he yẹn ko dè: na mì nido yọ́ nẹn, bo sọ yí mi sè, na mì nido tunwun dọ yẹn wẹ, yè ma yọ́ n JIWHEYẸWHE de jẹnukọnna mi, mọ ode ma na tin to godo ṣie. Yẹn, yèdọ yẹn wẹ OKLUNỌ; podọ dogọ́ yẹn, Whlẹngantọ de ma tin” (ISAIA 43:10-11). Okunnudètọ nugbo dóna mọ bo sọ sè núde, kunnudetọ lọ dóna tin to otẹn nújijọ̀ lọ tọn mẹ whẹpo é nido dèkunnu nújijọ̀ lọ tọn. Ohó Oklunọ tọn nọ wá yẹwhegán lẹ de. JIWHEYẸWHE nọ zán yé nado dèkunnu onú he yé ko mọ lẹ tọn, podọ ehe yé sè bo sọ tindo dọpọ́n etọn. Gbẹtọ Islaẹli tọn lẹpo, yín yiylọ dọ “devizọ́nwàtọ lẹ” podọ “kunnudètọ lẹ”. Gbọn Ablaham, Isaki, po Jakọbu po mẹ, yé yín mẹdidè nado hẹn okunnudidè daho wiwé JIWHEYẸWHE Lọsu tọn tọn. Azọ́n agùn lọ lọsu tọn wẹ nado dèkunnu awúsọhiamẹ JIWHEYẸWHE Lọsu tọn tọn, ehe yín ṣiṣẹ̀ núdabla daho he yé yọ́nẹn tọn.

Dogbọn Johanu Baptizi tọn dali, mí hia dọ, “Dawe de wá bọ yè dohlan sọn JIWHEYẸWHE de, oyín mẹhe tọn nọ yín Johanu. Ewọ lọ wẹ wá di kunnudètọ, nado dèkunnu na hinhọ́n lọ, na gbẹtọ lẹpo nido yise gbọn ewọ dali. Ewọ ma wẹ hinhọ́n lọ gba, ṣigba é wá nado dèkunnu na hinhọ́n lọ” (JOHANU 1:6-8). Okunnudidè he húgan kunnudidè lẹpo wẹ Oklunọ Lọsu, Mẹhe dọ, dọmọ: “Ewọ mẹhe sọn aga húgan yé omẹ pó: mẹhe sọn aigba, aigba tọn wẹ, é sọ nọ dọhó aigba tọn, mẹhe sọn olọn wá húgan yé omẹ pó. Onú he ewọ mọ bo sọ sè, enẹ wẹ é to kunnudè na, mẹde masọ yí okunnu etọn. Mẹhe yí okuunu etọn to kunnudè dọ nugbo wẹ JIWHEYẸWHE” (JOHANU 3:31-33). Paul wlánwé dọ, “…Mì gbọ yé ni yí JIWHEYẸWHE do dó nugbonọ, ṣigba gbẹtọ lẹpo lalonọ de” (LOMUNU 3:4). Ohó dopolọ yín mimọ to Owé ISAIA 43 tọn mẹ to nukun podọ to otó kunnudètọ azán nẹlẹ tọn mẹ, “apọsteli lẹ” he tindo dọpọ́n lẹpo dogbọn onú he jọ̀ do Mẹssia lọ go lẹpo tọn dali. “…Mìwlẹ nasọ yín kunnudètọ na mi to Jelusalẹm mẹ, to Judé lẹpo mẹ, po Samalia po, podọ jẹ opòdo aigba tọn” (OWALỌ 1:8).

Apọsteli lẹ lọsu tindo kunnudidè gbọnvo do ehe lọ go. Johanu wlán ẹn dọ, “Enẹ he ko tin sọn whẹ́ whẹ́ whenu, ehe mí ko sè, ehe mí ko yí nukun mítọn do mọ, ehe mí to pinpọ́ n, bọ alọ mítọn hẹn é go, gbọn Ohó ogbẹ̀ tọn lọ tọn dali. (Na ogbẹ̀ ko sọawúhia, míwlẹ sọ mọ ẹn, bo dèkunnuna, mí sọ lá ogbẹ̀ madopòdo lọ hlan mì, ehe ko tin to Otọ́ de, bo ko sọawúhia hlan mí.) Enẹ he míwlẹ ko mọ bo sọ sè, wẹ mí to lilá hlan mì…” (1 JOHANU 1:3). Pita lọsu dọ kunnudidè Etọn dọ, dọmọ: “Na míwlẹ ma to otàn vọnu he yè yí núyọ́nẹn flinflin do dóai hodo gba, whenuena mí to huhlọn po gigọ̀ wá Jesu Klisti Oklunọ mítọn tọn po hẹn zùn yinyọ́ nẹn hlan mì, ṣigba míwlẹ yí nukun mítọn titi do mọ gigo daho etọn” (2 PITA 1:16).

Okànṣiṣa he tin to Alẹnù Hóhó po Yọ́yọ́ po mẹ, podọ pipé he tin to yẹwhegán lẹ po apọsteli lẹ po ṣẹnṣẹn dóna yín homẹhunhun talala de na omẹlẹ pó. JIWHEYẸWHE dopolọ wẹ nọ dọhó bo sọ nọ wàzọ́n kakadoi. Johanu wlán dọ, “…Mẹhe dèkunnuna Ohó JIWHEYẸWHE tọn, na okunnu Jesu Klisti tọn, podọ na onú he é mọ lẹpo.” (OSỌHIA 1:2). Gbèdé yẹwhegán lẹ po apọsteli lẹ po ma nọ zán ohógo helẹ: “Yẹn lẹn dọ”, “e sọgan yín dọ”, “yín e sọgan vi bibasi”, kavi “e sọgan yín mọ”. Kándeji nugbo de tin to ohógbè yetọn lẹ po kunnudidè yetọn lẹ po mẹ, na yé sè, bo mọ, bo sọ dó dọpọ́n onú nẹlẹ tọn wutu.

To anádemẹhó he mẹ, mí ma dóna sisẹ́ míde lẹ do linlẹn núyọ́nẹntọ lẹ tọn mẹ gba, kavi do onú he yé wlán lẹ mẹ, kavi ehe yè ná túnmẹ yetọn lẹ mẹ gba. Nado wà núhe sọgbe, mí dóna gánjẹ Owé Wiwé lẹ go, he yín dòdónu dopolọ podọ nújlẹpò lọ. Mẹdepope ma sọgan mọdona núdabla sisosiso Biblu mẹ tọn lẹ; nugbo wẹ. Na núhe yè wlán to Owé 1 KỌLINTINU 2:14 tọn mẹ na sọawúhia to vivọnu, “Ṣigba gbẹtọ jọwamọ ma yí onú Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn tọn lẹ gba; na onulu wẹ yé yín hlan ẹn: mọ é ma sọgan yọ́ n yé, na gbigbọ wẹ yè do nọ whlé yé pọ́ n wutu.”

Paul lọsu wlán dogbọn núhe nukun ma ko mọ, po ehe otó ma ko sè lẹ po, po onú mọhunkọ tọn lẹ po tọn dali, ṣigba bo hẹn yé wá yinyọ́nẹn mẹ, “Na JIWHEYẸWHE ko dè yé hia hlan míwlẹ gbọn Gbigbọ etọn mẹ: na Gbigbọ wẹ to dòdinna onú lẹpo, mọwẹ, onú sisosiso JIWHEYẸWHE tọn lẹ.” (1 KỌLINTINU 2:10). Gbọn Ohó JIWHEYẸWHE tọn dali, mí mọdona núdabla whiwhlá lẹ he yín didohia gbọn oyọ́nẹn Gánhunupo tọn dali (1 KỌLINTINU 2:7).

Yisenọ nugbo lẹ yín pinplán biọ Nugbo Ohó lọ tọn lẹpo mẹ kẹdẹdi ehe yè wlán to Owé JOHANU 16:13 tọn mẹ, dọ, “…Whenuena ewọ, Gbigbọ nugbo tọn wá, ewọ na plán mì biọ nugbo lẹpo mẹ.” Ehe yè dọ to Owé LOMUNU 8:14 tọn mẹ, nọte to nugbo mẹ, dọmọ: “Na omẹ sọha he yè hlẹali gbọn Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn dali, yé wẹ ovi JIWHEYẸWHE tọn.” Gbigbọ gbẹtọ tọn ma dó jlọjẹ nado biọ ninọ̀mẹ gbigbọnọ nẹ lọ mẹ gba.

JIWHEYẸWHE yín JIWHEYẸWHE sọn madopòdo mẹ. É sọ yín onú gbigbọnọ (JOHANU 4:24). É whlá Ede to ahọluyínyín Ede tọn titi mẹ kaka jẹ whenuena É sọawúhia. To Owé 1 TIMỌTI 6:16 tọn mẹ, mí hia dogbọn Etọn dali, dọmọ: “…mẹhe ewọ dopokẹdẹ wẹ tindo makú, bo nọnọ̀ hinhọ́n mẹ, he mẹde ma sọgan sẹpọ́ ; mẹhe mẹde ma ko mọ gbèdé, bọ yè ma sọ sọgan mọ ẹn; mẹhe tọn yẹyi po huhlọn po yín kakadoi. Niṣẹ.” Madopòdo ma dó bibẹ́nu gbèdé, mọ e ma sọ sọgan dó vivọnu. Whenuena JIWHEYẸWHE dèafọ jẹgbonu sọn madopòdo mẹ, wẹ yè ṣẹ̀ azán hia ji. Biblu dọhó dogbọn azán nẹ lọ tọn dali taidi “whẹ́whẹ́whenu”. To whẹ́whẹ́whenu, JIWHEYẸWHE he yè ma yọ́nẹn bo ma sọ mọ, tọ́n sọn gọfla ahọluyínyín Etọn tọn mẹ bo sọ sọawúhia to ninọ̀mẹ he yè mọ de mẹ, to teofani de mẹ, he yín agbasa gbigbọnọ de.

To Owé GENẸSISI 1:1 tọn mẹ, mí hia dọ, “To whẹ́ whẹ́ whenu JIWHEYẸWHE dá olọn po aihọn po.” “Whẹ́whẹ́whenu” nẹ ma yín madopòdo gba, ṣigba e to dlẹn alọ do bibẹ́nu azán lẹ tọn, whenuena JIWHEYẸWHE ṣẹ̀ nado wázọ́n titò daho Etọn tọn. Johanu wlán dogbọn azán JIWHEYẸWHE tọn nẹ lọ dali whenuena É to azọ́nwà, dọmọ: “To whẹ́ whẹ́ whenu wẹ Ohó lọ ko tin, Ohó lọ ko tin po JIWHEYẸWHE po, Ohó lọ wẹ JIWHEYẸWHE.” (JOHANU 1:1). Jẹnukọn whẹ́, JIWHEYẸWHE dá olọn po onú he tin to e mẹ lẹ po, to enẹ godo, É dá aigba po ohù po, podọ onú he tin to yé mẹ lẹ po. Aihọn he yè ylọ dọ “aigba”, tin gbọgbé bo sọ jẹvọ; hinhọ́n ma tin, mọ ogbẹ̀ ma sọ tin to aigba ji. Zinvlu sọ ṣinyọn dogbo nukunmẹ. Whenẹnu JIWHEYẸWHE dọ, dọmọ: “‘Gbọ hinhọ́ n ni tin’: hinhọ́ n sọ tin.” (GENẸSISI 1:3). Onú lẹpo sọawúhia gbọn Ohó Etọn he É dọ dali. Ohó Etọn tindo huhlọn núdidá tọn to Ede mẹ (HEBLU 11:3). Didá gigonọ aihọn lọ blébu tọn to kunnudè na Ahọlu gigonọ Núdátọ lọ.

Mẹde ma sọgan mọdona JIWHEYẸWHE po núyọ́nẹn wéhọ̀mẹ tọn po gba, kavi do vivẹnu nado tùnmẹ JIWHEYẸWHE gbọn núplọ́nmẹ gbẹtọ tọn lẹ dali gba. É yì aga hú núhe yè sọgan mọdona lẹpo, podọ hú núyọ́nẹn he ko tin lẹpo, dilé yè wlán do, dọ: “…dayi e go, olọn po olọn olọn lẹ tọn po ma sọgan hẹn we.” (1 AHỌLU 8:27). To Owé ISAIA 66:1 tọn mẹ, mí hia dọ, dọmọ: “Lé wẹ OKLUNỌ dọ, olọn wẹ ofin ṣie, aigba wẹ tokloafọligbé ṣie tọn.” Gánhunupo gọ́ onú lẹpo; É yín Madopòdo podọ Gánhunupo. Ṣigba É ma nọte to mẹhe yè ma yọ́nẹn kẹdẹ ji gba, kavi Jiwheyẹwhe he whlá bo ma tindo oyín de, kavi ninọ̀mẹ de ji gba – É do Ede hia gbaungba to alọ susu mẹ sọn whenuena azán ko ṣẹ̀.

JIWHEYẸWHE DOPO – HE TINDO AZỌ́ NYÍNKỌ SUSU

To Alẹ̀nù Hóhó mẹ, mì mọ jẹnukọn ohógo Heblu tọn he yín Elohim, he yè túnmẹ to Biblu mítọn lẹ mẹ dọ “JIWHEYẸWHE”. Ohógo Elohim tọn sọawúhia to susu mẹ, bo tindo núyiwà susu he mẹ JIWHEYẸWHE do Ede hia te – kẹdẹdi Núdátọ, Núnámẹtọ, Whlẹngantọ po onú he pò lẹ po. Mí mọ ohógo lẹ he yín, El, Elah podọ Elohim to whelẹponu to didohia JIWHEYẸWHE to Huhlọn Etọn mẹ. Dọ̀ndopọ oyín helẹ tọn to didohia gigọ̀flá JIWHEYẸWHE yínyín tọn. To Owẹ GENẸSISI 14:18 tọn mẹ, JIWHEYẸWHE dó Ede hia kẹdẹdi El Elyon he yín “Gánhunupo”. Na Ablaham tọn JIWHEYẸWHE sọawúhia ẹ kẹdẹdi El Shaddai, he yín “JIWHEYẸWHE Huhlọnnọ” (GENẸSISI 17:1). Ehe to didohia JIWHEYẸWHE taidi Omẹ dopo he nọ pénukun omẹ go, Mẹhe nọ ná huhlọn mẹ, Mẹhe sọgbe to onú lẹpo mẹ. Ohógo El Shaddai tọn yín mimọ to Owé Job tọn mẹ hú ogbàn.

To Owé GENẸSISI 21:33 tọn mẹ, mí mọ to ohógo Heblu tọn mẹ dọ El Olam, yín “JIWHEYẸWHE Madopòdo”. To Owé ISAIA 9:6 tọn mẹ, mí hia dogbọn El Gibbor dali, he yín “JIWHEYẸWHE Huhlọnnọ”. Oyín helẹ yín onú vivẹ̀ de, he to osi ná hlan Mẹfligọ̀tọ he yè do opagbè Etọn. Ehe to ede mẹ to didohia JIWHEYẸWHE yínyín Etọn. Mí na hia Owé lọ, “Na yè ji ovi de hlan mí, yè na ovisunnu de hlan mí; ahọludu nasọ tin to abọ́ etọn ji: yè na nọ ylọ oyín etọn dọ Jawu, Hónamẹtọ, JIWHEYẸWHE Huhlọnnọ, (to ogbè Heblu tọn mẹ El Gibbor), Otọ́ Madopòdo, Ahọvi jijọho tọn”. (ISAIA 9:6). Kẹdẹdi lé mí mọ do, dọ, kunnudidè JIWHEYẸWHE tọn po Yẹwhegán Etọn lẹ tọn po yín dopolọ, he dọhó nugbo dọ, É na wá na Ede kẹdẹdi “Emmanuel”, tadena ehe tọn yín JIWHEYẸWHE tin to mí de. (ISAIA 7:14; MATIU 1:22-23).

To kọ̀ndopọ mẹ hẹ Elohim, ohógo Yahweh tọn (Ohó nugbo lọ wẹ yín: YHWH) yín zinzán. Tùnmẹ Yahweh tọn wẹ yín dọ, “Madopòdo, Mẹhe tin na Ede”. To Biblu mítọn lẹ mẹ, É yín yiylọ dọ “Oklunọ”. Owé GENẸSISI 1 tọn mẹ kẹdẹ wẹ Ohógo Elohim tọn sọawúhia te. To finẹ JIWHEYẸWHE dá gbẹtọ to apájlẹ Etọn mẹ, he yín to agbasa gbigbọnọ de mẹ. To Owé GENẸSISI 2:4 tọn mẹ, finẹ wẹ mí mọ dọ̀ndopọ ohógo awe tọn te, he yín “OKLUNỌ JIWHEYẸWHE” (Elohim Yahweh). Ehe tindo kọ̀ndopọ po gbẹtọ he yè dá sọn kọgùdú aigba tọn mẹ po, he yè zédo gohọ̀ agbasalan tọn de mẹ.

To Mọse whenu, JIWHEYẸWHE do tùnmẹ oyín Yahweh tọn tọn hia, to whenuena é lẹzùn Whlẹngantọ de. Enẹwutu mí hia dọ, dọmọ, “Jiwheyẹwhe sọ dọhó hlan Mọse, bo dọ hlan ẹn, dọmọ, Yẹn JEHOVA (he yín OKLUNỌ lọ) wẹ: yẹn sọawúhia hlan Ablaham, hlan Isaki, podọ hlan Jakọbu, di JIWHEYẸWHE Gánhunupo (El Shaddai), ṣigba gbọn oyín ṣie JEHOVA dali wẹ yẹn ma yín mẹ yínyọ́nẹn hlan yé gba. Yẹwhegán Mọse yọ́nẹn dọ Yahweh yín awúsọhia gbaungba Elohim tọn. Whenuena é wlán Torah – nado dọ, Owé atọ́n Biblu mẹ tọn he jẹnukọn lẹ, é nọ dètọ́n to whelẹponu ohógo he to JIWHEYẸWHE do hia.

Kẹdẹdi opagbè he JIWHEYẸWHE do hlan Ablaham to Owé GENẸSISI 15:13-16 tọn me, ovi Islaẹli tọn lẹ yín whinwhlẹgán. Túndote yetọn sọgan yín mi mọ to Owé EKSỌDUSI 3:12 tọn mẹ. Oyín Yahweh tọn yín zínzán to kọndopọ enẹ mẹ, OKLUNỌ sọawúhia Mọse to oyín lọ mẹ, Mọse mẹhe plán yé to JIWHEYẸWHE glọ. Enẹwutu Yahweh lẹzùn oyín-alẹ̀nùnù JIWHEYẸWHE tọn to Alẹ̀nù Hóhó mẹ. To oyín ehe lọ mẹ wẹ Islaẹli yín donanọ te (SỌHA 6:22-27).

OYÍN DỌ̀ NDOPỌ ṢINAWE LẸ

To alọ dopo lọ mẹ kẹdẹdilé Elohim yín zínzán to osi kọndopọ tọn de mẹ, mọdopo lọ wẹ hlan oyín Yahweh tọn ga. Onú lẹpo he mí to dindin yín mimọ gbọn oyín nẹ dali. Yahweh-jireh tunmẹ etọn wẹ yín “OKLUNỌ he pénugo nado basi” (GENẸSISI 22:7-14); Yahweh-rapha he yín “OKLUNỌ azọ̀nhẹngbọnamẹtọ” (EKSỌDUSI 16:26); Yahweh-nissi he yín “OKLUNỌ, aliglọ́nna mẹylankantọ” (EKSỌDUSI 17:8-15); Yahweh-shalom he yín “OKLUNỌ, he nọ sẹ́ jijọho do” (WHẸDATỌ 6:24); Yahweh-tsidkenu he yín “OKLUNỌ, dódó mítọn tọn” (JELEMIA 23:6); Yahweh-shammah “OKLUNỌ tin to ofi” (EZEKIẸLI 48:35); Yahweh-sabaoth he yín “OKLUNỌ awhànpá lẹ tọn” (1 SAMUẸLI 1:3). Oyín enẹlẹ pó to azọ́n Etọn lẹpo dohia. Ewọ wẹ onú lẹpo.

Jù lẹ nọ zán oyín Adonai po Elohim tọn po to odẹ̀hihò yetọn lẹ mẹ. E sọgan yín dọ, na yé ma jlo na ylọ oyín lọ tọn wutu wẹ, dilé yè wlán ẹn do to Owé AMỌSI 6:10 tọn lẹ mẹ dọ, “…Nọ abọẹ towe; na míwlẹ ma na sọgan dọhó ylọ oyín OKLUNỌ tọn tọn gba.” Ohógo Adonai nọte na “OKLUNỌ podọ Mẹplọ́ntọ”. Whlasusu wẹ ohógo he nọ yín zínzán na Klisti, lé eyín mimọ do to Owé JOHANU 13:13 tọn mẹ; podọ Owé LUKU 6:46 tọn mẹ, po Owé devodevo lẹ po. Kanṣiṣa de ma tin po ohógo Adonai po, dilé ohógo Elohim, po Yahweh po tọn te gba. To Owé EKSỌDUSI 4:10 tọn mẹ, mí hia dọ, dọmọ: “Mọse sọ dọhlan OKLUNỌ (he tadena etọn yín Yahweh), dọmọ, Ã OKLUNỌ (he tadena etọn yín Adonai), yẹn ma didẹ́ … na yẹn yín awúwhletọ hódidọ tọn, po awúwhletọ odẹ́ tọn po.” Mọse mọnukunnujẹ e go dọ, JIWHEYẸWHE ylọ ẹ na azọ́n dèdovo de. Enẹwutu wẹ é do ylọ OKLUNỌ gbọn oyín Adonai tọn dali. Yè dohia kanṣiṣa he tin to OKLUNỌ po Mẹplọ́ntọ po ṣẹnṣẹn, podọ ewọ mẹhe dóna sètonuna gbèdidè Etọn di devizọ́nwàtọ de.

E ma yín Yahweh wẹ do Ede hia di Elohim gba; Elohim wẹ do Ede hia di Yahweh. To madopòdo mẹ, Elohim ṣokẹdẹ wẹ tin. Enẹgodo É sọawúhia di Yahweh. Domọ, É dọhó bo sọ wàzọ́n to owhèta Alẹ̀nù Hóhó tọn lẹ mẹ. JIWHEYẸWHE Gánhunupo wá míde di OKLUNỌ - oyín awe, awúsọhia awe, ṣigba dopo podọ omẹ dopolọ to whelẹponu. Ehe yín onú titegbe de he do tunmẹ na awúsọhia Etọn titi to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ. Ovi lọ ma do Ede hia di Otọ́ gba, ṣigba Otọ́ wẹ do Ede hia di Ovi. Enẹ wẹ núdohiamẹ JIWHEYẸWHE tọn.

Yẹwhegán de kavi apọsteli de ma yise dọ omẹ susu wẹ JIWHEYẸWHE gba. Adavo, núhe ji yè dọhó do wẹ yín dọ JIWHEYẸWHE dopo wẹ tin. Gbọn Mọse dali, OKLUNỌ dèkunnu dogbọn Ede tọn dali dọ, dọmọ: “Islaẹli È, sè, OKLUNỌ lọ JIWHEYẸWHE mítọn OKLUNỌ dopo wẹ: hiẹ bo na yí ayiha towe lẹpo, po alindọn towe lẹpo po, po hlọnhlọn towe lẹpo po, do yínwanna OKLUNỌ lọ JIWHEYẸWHE towe.” (DEUTELONOMI 6:4-5). Enẹ dóna yín nugbo madopòdo de, na Madopòdo Lọsu wẹ dọ ẹ. To Owé DEUTELONOMI 4:35-39 tọn mẹ, mí hia dọ, “Yè do e hia hlan we, na hiẹ nido yọ́nẹn dọ OKUNỌ lọ Ewọ wẹ JIWHEYẸWHE; devo de matin dogọ́ ẹ gba. É hẹn we nado sè ogbè Etọn sọn olọn mẹ, na É nido plọ́ n we: É sọ hẹn we nado mọ miyọ́ n daho Etọn to aigba ji; hiẹ sọ sè ohó Etọn lẹ sọn gblagbla miyọ́ n lọ tọn mẹ jẹgbonu… Enẹwutu a ni yọ́nẹn to egbè he, bo sọ yí i do ayiha towe mẹ, dọ OKLUNỌ lọ Ewọ wẹ JIWHEYẸWHE to olọn mẹ aga podọ to aigba ji todò: devo de matin finẹ gba.”

JIWHEYẸWHE dopo wẹ tin, ṣigba É sọgan sọawúhia to aigba ji, bo nasọ tin to olọn mẹ to tẹndodopolọ mẹ. Ogbè Etọn sọgan yín sisè sọn olọn mẹ, whenuena É to aigba ji, na pọ́ndego de, to Osó Sinai tọn ji, mọwẹ, mí hia do to Owé NEHEMIA 9:13 tọn mẹ, dọ, “Hiẹ jẹte wá Osó Sinai ji ga, bo sọ dọhó po yé po sọn olọn mẹ, bo sọ ná whẹ̀ dida jijlọ lẹ yé po osẹ́ n nugbo lẹpo, osẹ́ ndoai dagbe lẹ po gbèdidè lẹ po.” Ehe yín na nújijọ̀ daho de whenuena yè ná osẹ́n ovi Islaẹli tọn lẹ. OKLUNỌ jẹte wá Osó lọ ji to ninọ̀mẹ miyọ́n huhlọnnọ de tọn mẹ, bo dọhó hlan yé sọn olọn mẹ po ogbè huhlọnnọ de po whenuena É tin to aigba ji. Yé mẹhe tin to finẹ lẹ yín kunnudètọ nújijọ̀ he yè mọ bo sọ sè lọ tọn, bo sọ yín awújinọ to ojlẹ lọ mẹ. “Gbẹtọ lẹpo sọ mọ sówhányínyẹn lẹ lọ, po abididè lẹ lọ po, po ogbè opẹ̀ n lọ tọn po, po osó lọ po to azọti: podọ whenuena gbẹtọ lẹ lọ mọ Ẹn, yé sisọ bo sọ ṣite aganu to olá. Yé sọ dọhlan Mọse dọmọ, hiẹ ni dọhó hẹ mí, míwlẹ bo nasọ sè; ṣigba a dike JIWHEYẸWHE dọhó hẹ mí blo, mí nikã kú.” (EKSỌDUSI 20:18-19).

ANGẸLI OKLUNỌ TỌN LỌ

Mọse dọ hlan mí dọ ANGẸLI OKLUNỌ tọn lọ sọawúhia hlan ẹn to ozòlọ miyọ́n tọn de mẹ, he to jiji to ṣẹnṣẹn núkàn lọ tọn (EKSỌDUSI 3:2-6). To afọ etọn 4 mẹ, mí hia dọ, “Whenuena OKLUNỌ (tadena ehe tọn yín Yahweh) mọ dọ é lẹ́ jẹ apádopo nado mọ, JIWHEYẸWHE (tadena ehe tọn yín Elohim) dlangbèwhán hlan ẹn sọn ṣẹnṣẹn núkàn lọ tọn, bo dọmọ, Mọse, Mọse. Ewọ sọ dọmọ, yẹn tin to ofi. Ewọ sọ dọmọ, a sẹpọ́ fidali blo: dè afọpa towe sọn afọ towe, na otẹn fietọn ji hiẹ ṣite te aigba wiwé wẹ. Humọ É dọmọ, Yẹn JIWHEYẸWHE Ablaham tọn, JIWHEYẸWHE Isaki tọn, podọ JIWHEYẸWHE Jakọbu tọn. Mọse sọ sọ́ nukunmẹ etọn whlá; na búdi i nado bọ̀nukundo JIWHEYẸWHE go.”

E paṣa, ṣigba to ehe mẹ, mí hia dọ, “…OKLUNỌ mọ…”, “…JIWHEYẸWHE ylọ…”, podọ dogbọn awúsọhia “ANGẸLI OKLUNỌ tọn lọ” dali. Mẹnu wẹ tin to finẹ? Nugbonugbo, e ma yín omẹ atọ̀n gba, ṣigba omẹ dopo podọ omẹ dopolọ to Ede dohia po ohóta vòvo po. ANGẸLI OKLUNỌ tọn lọ wẹ awúsọhia gbangba JIWHEYẸWHE he yè mọ tọn to ninọ̀mẹ angẹli de tọn mẹ. Mọwẹ É ko zinzọnlin do kẹdẹdi Yahweh to jipa Edẹni tọn mẹ bo dọhó na Adam: mọdopolọ wẹ É pé Ablaham do. Kẹdẹdi to Owé GENẸSISI 18 tọn mẹ, É wá é de po angẹli awe po, mẹhe to godo mẹ, wáyì otò Sọdọmi tọn mẹ. To finẹ, mí hia dolé dọ, dọmọ: “OKLUNỌ sọ sọawúhia ẹ to ozùn Mamle tọn ji: ewọ sọ sinai to họntonu ogohọ̀ tọn to yozò azán lọ tọn mẹ” (GENẸSISI 18:1). Ablaham sọ biọ sọn olọnjonọ lẹ lọ de na afọ yetọn lẹ nido yín kiklọ. É sọ wleawu núdùdù de tọn na yé. Angẹli awe he pò lẹ tin to ninọ̀mẹ gbẹtọ tọn de mẹ; to nugbo de mẹ, yé mẹhe gọ́na gbigbọ mawe nado wàn sunnu do sunnu go tọn to otò Sọdọmi tọn mẹ, tẹnpọ́n nado gblealọ do yé go. Ṣigba OKLUNỌ nọte to Ablaham de bo sọ dọhó hẹ ẹ na ojlẹ de. Ninọ̀mẹ angẹli tọn, ehe mẹ OKLUNỌ sọawúhia te, wẹ nado dọ ninọ̀mẹ gbẹtọ de tọn. JIWHEYẸWHE dá gbẹtọ to apájlẹ Etọn titi mẹ!

To Owé EKSỌDUSI 33:11 tọn mẹ, mí hia dọ, “OKLUNỌ lọ sọ dọhó hlan Mọse wédédé, dilé omẹde nọ dọhó hlan họntọn etọn do.” Mọse dọ ojlo etọn, bo biọ sọn OKLUNỌ si nado yì po É po. “Ewọ sọ dọmọ, nukun ṣie na to yìyì po hiẹ po, Yẹn nasọ ná ogbọjẹ we. É sọ dọhlan ẹn dọmọ, eyín nukun Towe ma na yìyì po yẹn po gba, A plán mí hẹji yì sọnfi blo.” (EKSỌDUSI 33:14-15). Nugbonugbo, Mọse ma hò to opagbè he yè nẹ mẹ, ṣigba é jlo nado mọ ṣiṣẹ̀ etọn, na to Owé EKSỌDUSI 23:20-21 tọn mẹ, OKLUNỌ ko nẹ kàndeji gbọn ohó helẹ dali, dọmọ, “Dayi e go, Yẹn do angẹli de hlan nukọn towe, nado pọ́n ogo we to aliho, bo sọ hẹn we wá biọ otẹn lọ mẹ he Yẹn ko wleawuna. Mì payi e go, bo sọ tùntóai hlan ogbè etọn; mì yín tólivẹtọ do é go blo: na ewọ ma na jona ylanwiwà mìtọn gba; na Oyín ṣie tin to ewọ mẹ.” Eyín awúsọhiamẹ OKLUNỌ Lọsu titi tọn.

Owé Wiwé devodevo lẹ tin, he dọhó do awúsọhia gbangba OKLUNỌ tọn ji. To Owé ISAIA 63:9 tọn mẹ, mí hia dọ, “To nukunbibia yetọn lẹpo mẹ, yè bianukun nẹ, angẹli nukọn etọn tọn sọ whlẹn yé: to owanyín etọn mẹ podọ to lẹblanu etọn mẹ ewọ ko fli yé gọ̀ : é zé yé, bo sọ hẹn yé to azán hóhó whenu tọn lẹpo mẹ.” OKLUNỌ tin to ninọ̀mẹ angẹli de tọn mẹ. Ewọ Mẹhe whlẹn Islaẹli gán; Ewọ sọ wẹ Mẹhe yé to nọtepọ́n. To Owé MALAKI 3:1 tọn mẹ, yè wlán ẹn dọ, “…podọ OKLUNỌ, Mẹhe mì to dindin yì, na wá jẹ tẹmpli Etọn mẹ ajiji; yèdọ angẹli alẹ̀ nù tọn lọ…”

Ohógo he yín “angẹli” po ohógo he yín “wẹnzagun” tọn po, dopolọ wẹ yé. To Owé OWALỌ 7:38 tọn mẹ, mí hia dogbọn osẹ́n lọ he yè ná yé dali, podọ Mọse po angẹli he dọhó hẹ ẹ po dali, dọmọ: “Ehe lọ wẹ mẹhe tin to agùn mẹ to zùngbo mẹ po angẹli he to hódọ hẹ ẹ po to Osó Sinai tọn ji, podọ hẹ otọ́ mítọn lẹ: mẹhe yí ohó ogbẹ̀ tọn nado ná mí.” Mí omẹ pó yọ́nẹn dọ JIWHEYẸWHE ma do angẹli de hlan gba, ṣigba OKLUNỌ Lọsu na Ede jẹte wá bo ná osẹ́n lẹ Mọse. To vlẹkẹsi de mẹ, É sọawúhia to ninọ̀mẹ angẹli he yè mọ de tọn mẹ.

Awúsọhia gbaungba ninọ̀mẹ Etọn tọn to Alẹ̀nù Hóhó mẹ, yín núvivẹ de na núdohiamẹ Etọn titi to ninọ̀mẹ agbasa gbẹtọ tọn de mẹ. Mí na ylọ Jakọbu di kunnudètọ de. Dogbọn etọn dali, mí hia dọmọ, “Mọwẹ, ewọ tindo huhlọn to angẹli lọ ji, bo sọ glonú: ewọ viavi, bo sọ basi ovẹ̀ vẹ̀ hlan é de: é mọ ẹn to Bẹti-eli, podọ finẹ wẹ ewọ dọhó hẹ mí te; na JIWHEYẸWHE Awhànpa lẹ tọn wẹ OKLUNỌ; OKLUNỌ wẹ oflinnú etọn.” (HOSEA 12:4-5). Vlavo, eyín yè dọhó dogbọn OKLUNỌ Awhànpa lẹ tọn dali kavi JIWHEYẸWHE, omẹ dopolọ wẹ to whelẹponu he nọ do Ede hia to alọ susu mẹ, ṣigba bo to dopolọ yín kakadoi.

Yè dọhó do dọpọ́n Jakọbu tọn po OKLUNỌ tọn po go to Owé GENẸSISI 32:24-30 tọn mẹ, dọ: “E sọ pò Jakọbu dopo akàn. Omẹ de sọ to ahidi hẹ ẹ to finẹ kaka jẹ afọnnufú… É sọ dọmọ, yè ma to oyín towe na ylọ Jakọbu ba gba, adavo Islaẹli: na hiẹ ko diahi hẹ JIWHEYẸWHE po gbẹtọ po, bo sọ zìn i dai… Jakọbu sọ ylọ oyín finẹ lọ tọn dọ Peniẹli: na yẹn mọ JIWHEYẸWHE nukun na nukun, yè sọ hla ogbẹ̀ ṣie dai.”

Dọpọ́n he lọ ma yín núhe yè pọ́n jẹhọn mẹ bo dọ tọ́n de gba. JIWHEYẸWHE Gánhunupo, Mẹhe tin to Ahọlu yínyín Etọn titi mẹ, bo nọnọ̀ ofi lẹpo bo sọ sọgan do Ede hia to ninọ̀mẹ gbẹtọ de tọn mẹ, Mẹhe Jakọbu diahi hẹ. Whepo Jakọbu do kú, é dona visunnu Josẹfu tọn awe lẹ, bo zé alọ etọn adusi hlan amiọnwhé, podọ amiọn tọn hlan adusiwhé bo dọmọ, “JIWHEYẸWHE mẹhe nukọn otọ́ ṣie lẹ Ablaham po Isaki po zinzọnlin te, JIWHEYẸWHE he yìn mi to ogbẹ̀ whenu ṣie lẹpo mẹ jẹ egbé he, angẹli he fli mi sọn oylan lẹpo mẹ, ni dona yọpọsunnu ewlẹ…” (GENẸSISI 48:15-16).

JIWHEYẸWHE he nukun ma nọ mọ sọgan sọawúhia to ninọ̀mẹ he nukun mọ de mẹ. To Owé EKSỌDUSI 24:9-11 tọn mẹ, mí hia dọmọ: “Whenẹnu wẹ Mọse hẹji yì aga, po Aalọn po, Nadabi, po Abihu po, po mẹho kande-gbàn ovi Islaẹli tọn lẹ tọn po: yé sọ mọ JIWHEYẸWHE Islaẹli tọn lọ… yé bo sọ to JIWHEYẸWHE pọ́n, bo dù bo sọ nù.”

Mẹnu wẹ sọgan lẹn dọ mẹde sọgan sọawúhia to JIWHEYẸWHE Gánhunupo nukọn bo dù, bo sọ nù? Mí yise dọ nugbo wẹ, na yè wlán ẹn dai to Owé Wiwé Etọn mẹ wutu. Mẹde ma sọgan mọ JIWHEYẸWHE whenuena É tin to gọfla gigo Etọn tọn mẹ, to ninọ̀mẹ Gbigbọnọ madopòdo Etọn mẹ. Yè mọ ẹn to whẹ́whẹ́whenu godo he É do Ede hia to agbasa gbigbọnọ de mẹ. Mẹho kande-gbàn lẹ po omẹ nẹlẹ he tin po Mọse po, mọ OKLUNỌ JIWHEYẸWHE to gigo Etọn mẹ. Nugbo wẹ JIWHEYẸWHE. É sọgan dọhó, É sọgan sè ohó, É sọgan wlán Owé, po onú devodevo lẹ po.

Yẹwhegán Ezekiẹli lọsu dọhó dogbọn dopo to dọpọ́n etọn lẹ mẹ, dọ: “Podọ to dovlomẹ lọ to aga he tin to ota yetọn lẹ wẹ apajlẹ ofìn de tọn te, di awúsọhia ozannu sapfile de tọn: podọ to apajlẹ ofìn lọ tọn ji wẹ apajlẹ de te, di awúsọhia gbẹtọ de tọn to e ji aga.” (EZEKIẸLI 1:26). E ma tin to whedepopenu he mẹde mọ gbẹtọ awe kavi atọ̀n to ofìn lọ ji gba. Ohógo he yín “JIWHEYẸWHE atọ̀n to dopo mẹ”, kavi “JIWHEYẸWHE atọ̀n tọn” ma tin to Owé Wiwé lẹ mẹ gba. Yẹwhegán de kavi omẹ depope to apọsteli lẹ mẹ, ma tùnmẹ Owé Wiwé gbèdé dọ omẹ atọ̀n wẹ JIWHEYẸWHE gba. Ṣigba mí mọ awúsọhiamẹ alọpãlọpa JIWHEYẸWHE dopo nẹ lọ tọn.

NUKUNNUMỌJẸNÚGO HÉZÉHÉZÉ

Nado tá hinhọ́n do núhe mí to na dohia ji, mí dóna mọdona mẹhe JIWHEYẸWHE to hódọ hlan whenuena É to núdá, dọmọ, “…Gbọ mí ni basi gbẹtọ to boṣiọ mítọn mẹ…” (GENẸSISI 1:26). Mí ma jlo tùnmẹ devo to ohógbè he mẹ gba, mí jlo gblọndo he ma dó diho sọn Ohó JIWHEYẸWHE tọn lọsu mẹ. To ofi, núdindọn daho de tin na ogbẹ̀ lọ blébu: Whetẹnu podọ fie wẹ dopo to yẹwhegán lẹ mẹ kavi dopo to apọsteli lẹ mẹ hia kavi ná anádemẹ omẹ susu tọn to ohógbè he mẹ?

To Owé JOB 38:4-7 tọn mẹ, OKLUNỌ kanbiọ afànumẹ Etọn, dọmọ: “Fie wẹ hiẹ te whenuena YẸN (e ma yín mí gba) dó odòdó aigba tọn lẹ ai? Dọtọ́ n, eyín hiẹ yọ́ n wuntùntùn. Mẹnu wẹ dodógbo ojlẹ etọn lẹ tọn, eyín hiẹ yọ́ nẹn? Kavi mẹnu wẹ dlẹn okàn do e ji? Eheji yè hẹn oslò etọn lẹ nado biọ? Kavi mẹnu wẹ dó zannu lọnglọnẹn etọn tọn; whenuena sunwhlẹvu afọnnu tọn lẹ to hanji dopọ́ , bọ visunnu JIWHEYẸWHE tọn lẹpo to abóbódo na homẹhùn?” Ehe sọgan yín yinyọ́nẹn gbọn gbẹtọ lẹpo dali. Whenuena JIWHEYẸWHE dá aigba, awhànpa olọn tọn lẹpo tin to finẹ bo sọ abóbódo na homẹhùn. E ma yín JIWHEYẸWHE kẹdẹ wẹ to finẹ gba, mọ É ma sọ tin to núde mẹ hú dopo gba; É ma dọhó hlan Ede kavi hlan JIWHEYẸWHE devo de gba, na JIWHEYẸWHE de ma tin gọ́na ẹn gba. É dọhó hlan angẹli lẹ, bo ylọ yé taidi visunnu JIWHEYẸWHE tọn lẹ, he tin to nukọn Etọn lẹ.

To Owé GENẸSISI 11:7 tọn mẹ, OKLUNỌ sọ dọhó whladopo dogọ́ do omẹ susu ji, dọmọ: “Mì tọ́ nyì, mì gbọ mí ni jẹte yì, bo wlu ogbè yetọn to finẹ, na yé nido yọ́ n ogbè yénọzo tọn ba blo.” To finẹ OKLUNỌ to ohódọ hlan yé omẹ he lẹdo É lẹ. Afọ etọn atọ́ntọ (5) tá hinhọn do ohó lọ ji, “OKLUNỌ sọ jẹte wá nado mọ tòdaho lọ…” Podọ dogọ́ É yín mimọ lẹ́do É gbọn awhànpa olọn mẹ tọn lẹ dali. Yewhegán Mikaia dọ na mí kunnudidè huhlọnọ dogbọn ohó he lọ tọn dali, dọmọ: “Yẹn mọ OKLUNỌ aisínsín to ofìn etọn ji, awhànpa olọn tọn lẹpo ṣite to alọ adusi etọn ji podọ to amiọn etọn ji” (2 OTANNUGBO 18:18). To ohó he mẹ, eyín didohia hézéhézé omẹ he OKLUNỌ to hódọ hlan. É to hódọ hlan awhànpa olọn tọn lẹ he nọte to nukọn Etọn.

Yẹwhegán Isaia wlán dogbọn dọpọ́n huhlọnnọ etọn lẹ tọn dali, dọ, “To owhè he mẹ Ozia ahọlu kú te, yẹn mọ OKLUNỌ sinai to ofìn he yì aga ji, ehe fọ́n yì ji, aṣọvọ̀ etọn gọ́ tẹmpli mẹ. Selafin lẹ nọte to aga etọn…Odé dawhà hlan awetọ, dọmọ, Wiwé, wiwé, wiwé, wẹ OKLUNỌ Awhànpa lẹ tọn; aihọn lẹpo gọ́ na gigo etọn.” (ISAIA 6:1-3). Nújijọ̀ helẹ ma dó hùdo tunmẹ devo de tọn. Yé họ́nwun hézéhézé. Mí mọ vogbingbọn he tin to angẹli lẹ ṣẹnṣẹn, he dó ninọ̀mẹ di gbẹtọ, po kelubimi lẹ po, podọ selafin lẹ. Ehelẹ wẹ núdidá huhlọnnọ he tindo awa lẹ, he to OKLUNỌ pà to ojlẹ lẹpo mẹ. Angẹli lẹ nọte to nukọn Etọn; yé omẹ pó wẹ gbigbọ devizọ́nwiwà tọn (HEBLU 1:14). Yé wẹ mẹhe JIWHEYẸWHE dọhó hlan to Owé ISAIA 6:8 tọn mẹ, dọmọ, “Mẹnu wẹ Yẹn na dohlan, mẹnu wẹ na yì na mí?” Ohógo he yín “mí” ma tin gbèdé to kọ̀ndopọ mẹ na omẹ devo de to JIWHEYẸWHE yínyín mẹ gba. Enẹ ma sọgan jọ̀ gbèdé; linlẹn he dọ, dọ, JIWHEYẸWHE yín omẹ atọ̀n ma yín núde hú nùzándo JIWHEYẸWHE yínyín go. É ma yín omẹ atọ̀n gba, ṣigba omẹ dopo gê wẹ, podọ É ma sọ yín omẹ dopo he tindo ota atọ̀n gba. Mọ É ma sọ yín “azọ́n yẹwhe atọ̀n” tọn gba, kẹdẹdile núyọ́nẹntọ dinvie tọn lẹ to didọ do.

JIWHEYẸWHE do Ede hia hlan yé mẹhe yise to É mẹ lẹ. Yé kẹalọyí opagbè Etọn lẹ, bọ onú lẹpo wá hinhọ́nnu na yé gbọn Ewọ dali.Yẹwhegán Alẹ̀nù Hóhó mẹ tọn lẹ kavi apọsteli Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ tọn lẹ, dopo to yé mẹ ma dọ̀nnú dogbọn JIWHEYẸWHE tọn dali gba. Núdindọ̀n he lọ bẹ́ to owhè kanwe-kó donu atọ̀n whenuena Klisti ko yì godo, whenẹnu núyọ́nẹn Glẹkinu lẹ tọn podọ linlẹn Lomunu lẹ tọn dogbọn yẹwhe yetọn lẹ dali, yín hinhẹn wá nado hẹn Yise jẹagọ. Ehe yè nọ ylọ di “Seminali lẹ” tẹnpọ́n nado tunmẹ JIWHEYẸWHE yínyín kẹdẹdi linlẹn zédoai yetọn tọn. Finẹ wẹ núplọ́nmẹ JIWHEYẸWHE atọ̀n tọn wá ai mẹ te. E blawu, agùn lẹpo wá sinai do linlẹn núyọ́nẹn gbẹtọ tọn lẹpo ji, yé ma yise to kunnudidè nugbo yẹwhegán lẹ tọn po apọsteli lẹ tọn po mẹ gba. Núplọ́nmẹ jẹagọ dogbọn JIWHEYẸWHE yínyín dali, yín alọkẹyí taidi onú dagbe de hlan omẹ lẹpo, bọ oyọ́nẹn nugbo JIWHEYẸWHE tọn tọn wá lẹzùn onú ylankan de hlan yé. JIWHEYẸWHE ma sọgan nọ̀ alọ he ji gbẹtọ lẹ jlo do gba, JIWHEYẸWHE tin to lé É te tẹgbẹ. Gbẹtọ lẹ nọ basi yẹwhe lẹ, ṣigba OKLUNỌ gbẹ́ sọ to JIWHEYẸWHE yín, dopolọ to osọ, egbé, podọ kakadoi (PSALM 102:27; po ISAIA 48:12 po, podọ HEBLU 13:8).

JIWHEYẸWHE ma má Ede gba, mọ É ma sọ diọ gba. Jù nugbo de ma sọgan kẹalọyí linlẹn JIWHEYẸWHE atọ̀n tọn gbèdé. Enẹ lọ ma sọgan jọ̀ gbèdé, na JIWHEYẸWHE atọ̀n ma tin to Owé Wiwé lẹ mẹ gba. JIWHEYẸWHE sọawúhia to alọ susu mẹ, kẹdẹdi titò daho Etọn.

ALIHO LỌ

Kẹdẹdi núplọ́nmẹ JIWHEYẸWHE yínyín tọn, gbẹtọ lẹ mọdona Alẹ̀nù Yọ́yọ́ jẹagọ hú Alẹ̀nù hóhó. Ehe wẹ gblọndo he tọ́n sọn núplọ́nmẹ núyọ́nẹntọ aihọn tọn lẹ tọn mẹ, ogú ehe tọn mí dù kaka jẹ azán egbé tọn ji. Ṣigba ogú he mí dù lẹ, ma yín sọn Owé Wiwé lẹ mẹ gbọn alọ depope mẹ gba.Yèdọ to opli Nicene tọn godo, to owhè fọde-kantọ̀n-atọ́n (325) whenuena Klisti ko yì godo, wẹ núdindọ̀n dogbọn yẹwhe atọ̀n tọn dali do sọawúhia. Otànhódọtọ agùn dopodopo tọn ko mọdona dọ, núdindọ̀n titegbe lọ nọte do JIWHEYẸWHE yínyín Jesu Klisti tọn ji, ehe dawe he yè nọ ylọ dọ Athanasius hòavùn pannukọn dawe he yè nọ ylọ dọ Arius, he plọ́nmẹ dọ Klisti yín núdidá. Finẹ wẹ núplọ́nmẹ dogbọn yẹwhe atọ̀n tọn dali ṣẹ̀ sọn kaka jẹ egbé. Núplọ́nmẹ nẹ lọ yín jinukun owhẹ̀jijọ̀ gbẹtọ lẹ tọn tọn – he yín nukunnumamọjẹ Owé Wiwé lẹ go gbọn alọ depope mẹ. Ohó yẹwhegán lẹ tọn po apọsteli lẹ tọn po ma yín hihiajẹ. Dòdónu núplọ́nmẹ yẹwhe atọ̀n tọn lọ tọ́n sọn linlẹn núyọ́nẹntọ aihọn he tọn tọn lẹ mẹ. Gbẹtọ lẹ tẹnpọ́n nado wà do linlẹn yetọn titi ji, bo dó yise to yẹwhe atọ̀n mẹ taidi JIWHEYẸWHE dopo. Ṣigba yé ma mọ JIWHEYẸWHE dopo gba, adavo atọ̀n. Podọ lilẹ́ sọn JIWHEYẸWHE dopo mẹ do JIWHEYẸWHE atọ̀n de. E ma yín yé omẹ atọ̀n wẹ nọ̀pọ́ yín dopo gba – Omẹ dopo gê wẹ, mẹhe do Ede hia taidi Otọ́, Ovi podọ GbigbọWiwé. JIWHEYẸWHE tin to aga na mí, bo tin po mí po, bo sọ tin to mí mẹ.

To pinpọ́n hlan titò whlẹngán daho JIWHEYẸWHE tọn tọn, mí mọ dọ JIWHEYẸWHE he yín dopolọ bẹ́ azọ́n. To madopòdo mẹ, É ma sọawúhia to alọ depope mẹ. Ṣigba to whẹ́whẹ́whenu, É sọawúhia di “logos” he yín Ohó lọ, apáde núyiwà JIWHEYẸWHE tọn tọn. To whenẹnu É sọawúhia to gohọ̀ agbasalan de tọn mẹ (JOHANU 1:1). JIWHEYẸWHE dọhó gbọn yẹwhegán lẹ mẹ, ṣigba ohódidọ Etọn to Ovi lọ mẹ ma yín dọdai gba, ṣigba ogblọndo de wẹ. Mí to azọ́nwà do núdohiamẹ daho JIWHEYẸWHE Lọsu tọn ji. Omẹ dopolọ, he tọ́n sọn madopòdo mẹ bo biọ azán lẹ mẹ. Ohó he tin sọn whẹ́whẹ́nu lẹzùn agbasalan bo nọ̀ mí ṣẹnṣẹn (JOHANU 1:14). Hinhọ́n tọ́n jẹgbonu, azán yọ́yọ́ de wá, azán whlengán tọn (ISAIA 49:8). Owhè dódó tọn zẹ̀ to awa etọn lẹ glọ. Ogbẹ̀ yọ́yọ́ gbigbọ tọn tọ́n jẹgbonu.

JIWHEYẸWHE ṣẹ̀ azọ́nwà do titò Etọn hlan gbẹtọ lẹpo ji. Mí dóna mọ dọ, dopolọ wẹ Ewọ po awúsọhia Etọn po, do ninọ̀mẹ vòvo. Eyín nugbo dọ, JIWHEYẸWHE tin to Klisti mẹ bo to owhẹ̀gbọ hẹ mí hlan Ede (2 KỌLẸTINU 5:19). Dopo to agùn tànhódọtọ lẹ tọn mẹ dlẹn alọ do ohó he dawe yè nọ ylọ Athanasius dọ, bo sọ dlẹn alọ do ohó he dawe he yè nọ ylọ Irenaeus dọ. Otànhódọtọ lọ wlán ohó helẹ, dọmọ: “Linlẹn sọgbe Athanasius tọn he dọ, dọ, to Jesu mẹ wẹ JIWHEYẸWHE Lọsu sọawúhia mí te; JIWHEYẸWHE hẹn Ede zùn yinyọ́nẹn hlan mí, bo sọ flí mí gọ̀; Ewọ mẹ wẹ mí tindo Otọ́ Lọsu te.”

Martin Luther dọ, dọmọ: “Mẹfligọ̀tọ lọ dóna yín JIWHEYẸWHE Lọsu, na mẹde ma tin he sọgan flí mí gọ̀ sọn aijijẹ daho do ylando po okú madopòdo po mẹ gba. To finẹ, omẹ devo de ma tin nado whlẹn mí adavo gbọn omẹ madopòdo de dali, mẹhe tindo huhlọn do ylando po okú po ji, nado dè oylan dopolọ sẹ̀, bo hẹn dódó po ogbẹ̀ madopòdo po wá. Omẹ lọ ma dóna yín angẹli de gba kavi núdidá de gba, é dóna yín JIWHEYẸWHE Lọsu.” Núplọ́nmẹ dogbọn yẹwhe atọ̀n tọn dali he jẹagọ do Owé Wiwé, lẹzùn osé ahlididà tọn daho de hlan Jù lẹ, hlan Malénu lẹ podọ hlan mẹhe pò lẹ ga. Lé e jẹ dọ, yé ni mọdona awúsọhiamẹ JIWHEYẸWHE tọn kẹdẹdi Otọ́, Ovi podọ Gbigbọ Wiwé to nukọnyìyì onúyiwà yetọn lẹ tọn mẹ, ayiha gbẹtọ tọn to didohia yé omẹ atọ̀n taidi JIWHEYẸWHE.

Omẹ dopodopo he dibusi JIWHEYẸWHE yise dọ Alẹ̀nù hóhó po Alẹ̀nù yọ́yọ́ po dóna tin to kọ̀ndopọ pipé de mẹ. Enẹwutu agọjẹdonúgo de ma tin finẹ gba. Dọdai lọ po ṣiṣẹ́ etọn po dóna zọ̀npọ, bọ e sọ jọ̀! Alẹ̀nù hóhó dọhó nugbo dọ, É na wá, bọ Alẹ̀nù yọ́yọ́ hẹn ṣẹ́ dọ, É wá to ninọ̀mẹ gbẹtọ de tọn mẹ.

Kẹdẹdi to Owé GENẸSISI 1:26-28 tọn mẹ, Adam yín didá to apajlẹ JIWHEYẸWHE tọn mẹ to agbasa gbigbọnọ de mẹ. To whenẹnu JIWHEYẸWHE ma ko sọawúhia to gohọ̀ agbasalan tọn de mẹ gba. To enẹgodo, to Owé GENẸSISI 2:7 tọn mẹ, OKLUNỌ JIWHEYẸWHE dá gbẹtọ sọn kọ̀gudu aigba tọn mẹ. To enẹgodo, Evi yín didè tọ́n sọn Adam mẹ. Na gbẹtọ jai to gohọ̀ agbasalan tọn lọ mẹ, JIWHEYẸWHE dóna jẹte wá to gohọ̀ agbasalan tọn dopolọ mẹ, na É ni do pego bo do flí mí gọ̀. Klisti wẹ Adam awetọ. To Kalvali, adaja Etọn hun, gbọn ohùn Etọn dali Asivu Etọn sọawúhia bo yín mẹfligọ̀. Asivu lọ wẹ olàn sọn olàn Etọn mẹ podọ ohú sọn ohú Etọn mẹ (EFESUNU 5:30). Míwlẹ kẹdẹdi gbẹtọ yín hinhẹn gọ̀wá titò JIWHEYẸWHE tọn mẹ. Enẹwutu, JIWHEYẸWHE wá míde to agbasa mẹ. To asiko dopolọ mẹ É gbẹ́sọ to JIWHEYẸWHE yín to Gbigbọ mẹ. É yín Otọ́ to whenuena É tin to olọn mẹ, podọ Ovi whenuena É tin to aigba ji. Ehe lọ wẹ yín titò aliho olọn mẹ po aigba ji tọn po, JIWHEYẸWHE po gbẹtọ po.

Alẹ̀nù yọ́yọ́ dèkunnu dogbọn JIWHEYẸWHE dopo dali, kẹdẹdile Alẹ̀nù hóhó dọ do. Awúsọhia Etọn kẹdẹdi Otọ́, Ovi podọ Gbigbọ Wiwé ma dohia JIWHEYẸWHE susu gba. “Jesu sọ gblọn dọ hlan ẹn, dọ, Tintan osẹ́ n lẹpo tọn wẹ, sè, hiẹ Islaẹli È, OKLUNỌ JIWHEYẸWHE mìtọn, OKLUNỌ dopo wẹ: podọ hiẹ na yinwanna OKLUNỌ JIWHEYẸWHE towe sọn ayiha towe lẹpo mẹ, podọ sọn alindọn towe lẹpo mẹ, podọ sọn nuyọnẹn towe lẹpo mẹ, podọ sọn huhlọn towe lẹpo mẹ.”(MALKU 12:29-30). Nawẹ omẹ de sọgan lẹn do dọ, OKLUNỌ sọgan dọ onújagọ de do Ohó JIWHEYẸWHE tọn go do? Apọsteli Paul wlán to Owé LOMUNU 3:30 tọn mẹ dọ, “Eyín mọwẹ e te dọ dopo wẹ JIWHEYẸWHE, podọ ewọ na sùwhẹna owhẹ̀ gbo sọn yise mẹ, podọ owhẹ̀ magbo gbọn yise lọ mẹ.” Ehe lọsu sọ yín ohó pipé de he Juda wlán, dọ, “Hlan JIWHEYẸWHE Wlẹngantọ mítọn dopo akàn lọ, gbọn Jesu Klisti OKLUNỌ mítọn mẹ, wẹ gigo po gigodaho po, ahọludu po huhlọn po ni tin, jẹnukọnna ojlẹ lẹpo, podọ dinvie, podọ jẹ whenu lọ lẹpo mẹ. Niṣẹ” (JUDA 1:25).

Whẹ́po mí nado dọhó do awúsọhiamẹ Etọn vòvo ji, mí dóna tá hinhọ́n do onú vivẹ de ji whladopo dogọ dogbọn JIWHEYẸWHE yínyín Etọn dali, kẹdẹdi Alẹ̀nù Yọ́yọ́. To Owé LOMUNU 9:4-5 tọn mẹ, apọsteli wlán dọ, dọmọ: “Mẹhe yín Islaẹli tọn lẹ; mẹhe tọn sọdodóvi, po gigo po, alẹ̀ nù lẹ po niná osẹ́ n omẹ pó, sinsẹ̀ n JIWHEYẸWHE tọn po opagbè lẹ po yín; mẹhe tọn otọ́ lẹ yín: podọ sọn mẹhe de Klisti gbọn agbasalan dali wá, mẹhe tin to onú popo ji, JIWHEYẸWHE donanọ kakadoi. Niṣẹ.” Mẹnu wẹ sọgan gbẹ́ ohó enẹ! Apọsteli Johanu dọ, dolé dọ, “Mí sọ yọ́nẹn dọ Ovi JIWHEYẸWHE tọn wá, bo sọ ná wuntùntùn mí, na mí nido yọ́ n ewọ he yín nugbo, míwlẹ sọ tin to ewọ he yín nugbo mẹ, yèdọ to Jesu Klisti Ovi etọn mẹ. Ehe wẹ JIWHEYẸWHE nugbo lọ po ogbẹ̀ madopòdo po.” (1 JOHANU 5:20).

JIWHEYẸWHE sọgan do Ede hia di Otọ́, Ovi podọ Gbigbọ Wiwé, bo sọ gbẹ́ to JIWHEYẸWHE dopolọ yín. Paul dèkunnu huhlọnnọ dọ, dọmọ: “Podọ matin núdindọ̀n, daho wẹ núdabla jijọ-di- JIWHEYẸWHE tọn: yè yí JIWHEYẸWHE hia to agbasa mẹ, bo sọ sùwhẹ nẹ́ to Gbigbọ mẹ, yè mọ ẹn to angẹli lẹ de, yè dọyẹwhehó etọn hlan Kosi lẹ, yè yí i sè to aihọn mẹ, yè sọ yí i daga do gigo mẹ.” (1 TIMỌTI 3:16). Kunnudidè yẹwhegán lẹ po apọsteli lẹ po tọn dóna yín sisè bo sọ yín alọkẹyí gbọn yisenọ lẹpo dali. JIWHEYẸWHE yínyín Jesu Klisti tọn wẹ dòdónu kàndeji yise mítọn tọn. To Owé KOLOSINU 2:2-3 tọn mẹ, Paul wlán dọ, “Na yè nido hẹnhomẹmiọn ayiha yetọn lẹ, kinkọ̀ n yé dopọ́ to owányin mẹ, podọ hlan adọkun gigọ́ dódó wuntùntùn tọn, na yé nido yọ́ n núdabla JIWHEYẸWHE tọn, yèdọ Klisti. Mẹhe mẹ yè yí adọkunnu núyọ́nẹn tọn po zìnzìn lẹpo po tọn whlá do.” Adavo eyín mí tindo núdohiamẹ nugbo Jesu Klisti tọn, whenẹnu mí tindo jlọjẹ gbọn adọkunnu whiwhla etọn lẹpo tọn dali.

NÚDÁTỌ LỌ

Ohógbè he yè zán to Alẹ̀nù Hóhó mẹ dogbọn JIWHEYẸWHE dali yín zinzán to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ ga dogbọn OKLUNỌ Jesu Klisti dali. Mí hia to Alẹ̀nù Hóhó po Alẹ̀nù Yọ́yọ́ po mẹ, dọ, Mẹfligọ̀tọ, Ahọlu, Lẹngbọhọtọ, Owhẹ̀datọ po núhe pò lẹpo po. Mí yọ́nẹn dọ JIWHEYẸWHE wẹ Núdátọ lọ. E sọ yín yinyọ́nẹn hézéhézé dọ, omẹ dopo gê wẹ Núdátọ. To Owé JOHANU 1:10 tọn mẹ, mí hia dọ, “…gbọn ewọ mẹ wẹ yè dá aihọn, aihọn ma sọ yọ́ nẹn.” Ohó he lọ to alọ dlẹn do OKLUNỌ Jesu Klisti. Ohó he tin to Owé KOLOSINU 1:16-17 tọn mẹ to alọ dlẹn do OKLUNỌ Jesu Klisti, dọ, “Na é de wẹ yè gbọn dá onú lẹpo, ehe tin olọn lẹ mẹ, po ehe tin to aihọn mẹ po, ehe yè mọ po ehe yè ma mọ po, eyín yé tlẹ yín ofin, kavi ahọlu-yigba, kavi ogán lẹ, kavi huhlọn lẹ; gbọn é de wẹ yè dá onú lẹpo, podọ na ewọ. É sọ tin jẹnukọnna onú popo, to ewọ mẹ wẹ yè hẹn onú lẹpo plita do.” Bé mí sọgan dọwhẹ̀gbọ to ohógbè helẹ mẹ po ohó devo he to alọ dlẹn do Núdatọ lọ?

To Owé 1 KỌLINTINU 8:6 tọn mẹ, mí hia dọ, “Ṣigba hlan míwlẹ JIWHEYẸWHE dopo wẹ tin, Otọ́, mẹhe de onú lẹpo sọn, mẹhe mẹ míwlẹ te; OKLUNỌ dopo, Jesu Klisti, mẹhe dali onú lẹpo tin gbọn, podọ míwlẹ gbọn é dali.” Onú vivẹ awe wẹ tin to ofi: tintan, enẹ wẹ JIWHEYẸWHE dopo, he yín Otọ́, podọ yè ko dọ hlan mí dọ, onú lẹpo yín bibasi gbọn É dali; whenẹnu yèdọ, OKLUNỌ dopo gê wẹ tin, enẹ wẹ Jesu Klisti, podọ onú lẹpo yín bibasi gbọn É dali. Bé, gbọn mẹnu dali wẹ azọ́n núdidá tọn yín bibasi gbọn? Bé núdátọ awe wẹ mí tindo? Lala. Núdátọ dopo wẹ tin. Ewọ wẹ JIWHEYẸWHE, podọ kẹdẹdi Otọ́, É sọawúhia to Ovi mẹ. Podọ Ovi lọ wẹ OKLUNỌ, kẹdẹdi OKLUNỌ Ewọ wẹ JIWHEYẸWHE.

To Owé dọdai Alẹnù Yọ́yọ́ tọn mẹ, mí hia dogọ́ dogbọn OKLUNỌ JIWHEYẸWHE dali to Owé OSỌHIA 4:11 tọn mẹ, dọ, “OKLUNỌ mítọn podọ JIWHEYẸWHE mítọn, hiẹ wẹ jẹ nado yí gigo, yẹyi, po huhlọn po: na hiẹ wẹ dá onú popo, podọ to ojlo towe mẹ wẹ yé do tin, bọ yè sọ do dá yé.” Mí mọ dọ e to dandan mẹ nado yí pọ́ndego vòvo he kàn ohóta dopo, nado tindo nukunnumọjẹnúgo hézéhézé.

YẸN WẸ

To Owé JOHANU 8:24 tọn mẹ, OKLUNỌ mítọn dọhó, dọ, “Enẹwutu wẹ yẹn dọ hlan mì, dọ, Mì na kú to ylando mìtọn mẹ: na eyín mì ma yise dọ yẹn lọ wẹ, mì na kú to ylando mìtọn mẹ.” Eyín mí ma yise dọ, “YẸN WẸ” Ewọ wẹ Mẹhe flí mí gọ̀, mí na kú to ylando mítọn lẹ mẹ. To azán Mọse tọn lẹ mẹ, “YẸN WẸ” dọhó. “Mọse sọ dọ hlan JIWHEYẸWHE, Dayi e go, whenuena yẹn wá ovi Islaẹli tọn lẹ de, bo na dọ hlan yé, JIWHEYẸWHE Otọ́ mìtọn lẹ tọn ko do mi hlan mì; bọ yé na dọ hlan mi, Etẹ wẹ oyín etọn? Etẹ wẹ yẹn na dọ hlan yé? JIWHEYẸWHE sọ dọ hlan Mọse, YẸN WẸ MẸHE TIN NẸ: ewọ sọ dọmọ, Lé wẹ hiẹ na dọ hlan ovi Islaẹli tọn lẹ, YẸN NA YÍN ko do mi hlan mì de.” (EKSỌDUSI 3:13-14).

To vivọ dọ mẹ, OKLUNỌ mítọn zán ohógbè Alẹ̀nù Hóhó tọn dopolọ to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ. É dọ, dọmọ: “YẸN WẸ Aliho lọ, Nugbo po Ogbẹ̀ po. YẸN WẸ Fọ́nsọnkú. YẸN WẸ Akla Ogbẹ̀ tọn. YẸN WẸ Hinhọ́n aihọn tọn” po onú he pò lẹpo po. To Owé JOHANU 8:57-58 tọn mẹ, mí hia dọ, “Enẹwutu Jù lẹ dọ hlan ẹn dọ, owhè towe ma yì kande-ao, hiẹ ko sọ mọ Ablaham? Jesu sọ dọ hlan yé, dọ, Nugbo, nugbo, wẹ yẹn dọ hlan mì, whẹ́ po yè ji Ablaham, YẸN TIN.” “YẸN” dopolọ wẹ dọhó hẹ Ablaham podọ hẹ Mọse.

To Owé ISAIA 44:6 tọn mẹ, OKLUNỌ dọ, dọmọ: “…YẸN WẸ omẹ tintan, YẸN WẸ omẹ godotọ; JIWHEYẸWHE de ma tin to godo ṣie.” Ohógbè dopolọ sọ yín mimọ to Owé ISAIA 48:12 tọn mẹ, dọ, “…YẸN LỌ WẸ; YẸN WẸ omẹ tintan, YẸN WẸ omẹ godo tọn ga.” To Alẹ̀nù Hóhó mẹ, OKLUNỌ JIWHEYẸWHE Lọsu dọhó dogbọn Ede dali, dọmọ, YẸN WẸ omẹ tintan podọ omẹ godotọ; to adà ṣie mẹ, JIWHEYẸWHE devo de ma tin. To Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ, OKLUNỌ mítọn dọhó to Owé OSỌHIA 1:17- 18 tọn mẹ, dọ, “…A savò blo. YẸN WẸ nukọntọ, godotọ: YẸN WẸ ogbẹ̀ nọ lọ, YẸN sọ lẹzùn oṣiọ; do ayi e go, Yẹn sọ tin to ogbẹ̀ kakadoi, Niṣẹ…”

To Alẹ̀nù Hóhó mẹ, OKLUNỌ JIWHEYẸWHE – Yahweh dọ, “YẸN WẸ omẹ tintan podọ godotọ”, to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ, OKLUNỌ Jesu sọ dọ, dọmọ, “YẸN WẸ omẹ tintan podọ godotọ”. Eyín yé omẹ awe lẹ gbọnvo do yénọzo go, mí dóna mọdona omẹ tintan podọ godotọ nugbo lọ, to yé omẹ awe lẹ ṣẹnṣẹn. To Owé OSỌHIA 1:8 tọn mẹ, eyín dindọ̀ndopọ dagbedagbe dolé, dọ, “OKLUNỌ dọmọ, YẸN WẸ ALFA, YẸN WẸ OMẸGA, odòdó, opòdo, mẹhe tin, bo ko tin, bo sọ ja, Gánhunupo.” E ma yín onú jonọ de, dọ, OKLUNỌ Jesu dlẹn alọ do Ede Lọsu dọ, Gánhunupo. Lala, e ma yín onú jonọ de gba. E na yín onú jonọ de whenuena É dọ onú devo! E yọ́n talala nado hòdo nugbo gbọn Ohó, podọ núdohiamẹ Gbigbọ Wiwé tọn dali. Yahweh Alẹ̀nù Hóhó mẹ tọn wẹ Jesu Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ tọn. É to dopolọ yín kakadoi. Mí dóna yise to kunnudidè Etọn mẹ, kẹdẹdilé mí mọ do to Owé Wiwé mẹ. JIWHEYẸWHE ma sọ tindo ojlo nado wlán Biblu Yọ́yọ́ devo de gba. Ohó he É dọ to egbè wẹ Ohó he É ko dọ dai. É ma sọ tindo ojlo nado vọ́ onú de jlado gba. Míwlẹ wẹ yín mẹhe dó hùdo vọ́jlado tọn.

AHỌLU LỌ

Biblu hiatọ lẹpo yọ́nẹn dọ, to Alẹ̀nù Hóhó mẹ, OKLUNỌ JIWHEYẸWHE yín didohia di Ahọlu. Davidi hòdẹ̀ dọmọ, “Dotóai hlan ogbè avi ṣie tọn, Ahọlu ṣie, JIWHEYẸWHE ṣie, na dewe wẹ yẹn nọ hòdẹ̀ hlan.” (PSALM 5:2). Yẹwhegán Jelemia dọ, dọmọ: “Ṣigba OKLUNỌ wẹ JIWHEYẸWHE to nugbo mẹ; ewọ wẹ JIWHEYẸWHE ogbẹ̀ nọ, podọ Ahọlu madopòdo de.” (JELEMIA 10:10). Yẹwhegán Isaia dọ dolé dọ, “Le wẹ OKLUNỌ dọ, Ahọlu Islaẹli tọn, podọ omẹflitọ etọn, OKLUNỌ awhànpa lẹ tọn.” (ISAIA 44:6).

To Owé ZEKALIA 9:9 tọn mẹ, mí mọ pagbè Mẹflitọ lọ tọn, dọ, “Viyọnnu Ziọni tọn É, jaya dahodaho, dabóbó hiẹ viyọnnu Jelusalẹm tọn É: dayi e go, Ahọlu towe ja dewe; nugbonọ wẹ ewọ, bo tindo whlẹngan…” To Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ, mí mọ ṣiṣẹ̀ dọdai he yè dọ to Owé MATIU 21:1-4 tọn mẹ. Susu agùn daho lẹ tọn mọ dọ Ahọlu yetọn biọ Otò Jelusalẹm tọn mẹ. Ayiha yetọn gọ́na ayajijẹ, yé tẹnpọ́n nado do É hia to wiwà he mẹ. Yé doaṣọ̀na aliho lẹ bo to awhádo, dọ: “Hosana hlan Ovisunnu Davidi tọn: Donanọ wẹ ewọ he ja to oyín OKLUNỌ tọn mẹ; Hosana to oji aga.” (MATIU 21:9).

Whenuena Mẹflitọ yín jiji, núyọ́nẹntọ whèzẹtẹn tọn lẹ wá kànbiọ to Jelusalẹm, dọ, “…Fie wẹ mẹhe yè ji bọ é yín Ahọlu Jù lẹ tọn te?” (MATIU 2:2). Whenuena OKLUNỌ mítọn ṣite to Pilati nukọn, Pilati kànbiọ Ẹ, dọ, “Bé hiẹ wẹ Ahọlu Jù lẹ tọn lọ?” (JOHANU 18:33). Pilati sọ vọ́ kànbiọ Ẹ, dọ, “Bé ahọlu de wẹ hiẹ? Jesu sọ gblọn dọmọ, hiẹ dọ dọ ahọlu de wẹ yẹn. Hlan opòdo he wẹ yè ko do ji mi, podọ hlan opòdo he wẹ yẹn do wá aihọn mẹ, na yẹn nido dèkunnu hlan nugbo lọ. Mẹdepope he yín nugbo tọn sè ogbè ṣie.” (JOHANU 18:37).

To alọ dopolọ ji, kẹdẹdilé OKLUNỌ JIWHEYẸWHE yín yíylọ dọ Ahọlu to Alẹ̀nù Hóhó mẹ, mọ dopolọ wẹ Jesu Klisti yín yíylọ dọ Ahọlu to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ do. Paul sẹsinwhena to alọ dagbe de mẹ to ohógbè helẹ mẹ, dọmọ, “Bé hlan Ahọlu madopòdo, makú, mamọ, JIWHEYẸWHE núyọ́ nẹntọ dopolọ, wẹ yẹyi po gigo po tin na kakadoidoi. Niṣẹ.” (1 TIMỌTI 1:17). Nawẹ núyọ́nẹn po zìnzìn JIWHEYẸWHE tọn po klo sọ̀! Ṣigba bo ma gbọnvo do Owé Wiwé lẹ go. Núdohiamẹ nugbo nado yọ́n JIWHEYẸWHE, wẹ yín dọ, e to dandan mẹ dọ, mí dóna yise dọ, JIWHEYẸWHE do Ede hia gbọn Klisti mẹ. Ninọ̀mẹ mọtọnhunkọ mẹ wẹ mí na gbọn do tunwun Owé Wiwé lẹpo to alọ he jẹ mẹ.

Ahọludu he yè dopagbè etọn na wá aigba ji to ma dẹn mẹ. Eyín didọ to Owé dọdai tọn mẹ. To Owé PSALM 47:6-8 tọn mẹ, mí hia dọ, dọmọ: “Mì jihàn pipa tọn hlan JIWHEYẸWHE, mì jihàn pipa tọn, mì jihàn pipa tọn hlan Ahọlu mítọn, mì jihàn pipa tọn. JIWHEYẸWHE wẹ Ahọlu aihọn lẹpo tọn: mì yí núyọ́ nẹn do jihàn pipa tọn. JIWHEYẸWHE duahọlu to kosi lẹ ji: JIWHEYẸWHE sinai to ofin wiwé etọn ji.” JIWHEYẸWHE yín Ahọlu daho podọ Ahọludu Etọn na nọ̀ aigba lẹpo ji. Owé PSALM 96:9-10 tọn dọ, dọmọ: “Mì sẹ̀ n OKLUNỌ to whànpẹ owalọ wiwé tọn mẹ: mì sinú to nukọn etọn, mì aigba lẹpo. Mì dọ kosi lẹ ṣẹnṣẹn, dọ, OKLUNỌ duahọlu: yè sọ hẹn aihọn lódo ga bọ yè ma nado sọgan sẹtẹnna ẹn: ewọ na yí dódó do dawhẹ̀ na gbẹtọ lẹ.” Núdidá lẹpo to tenọpọ́n azán daho nẹ lọ.

To Owé OSỌHIA 11:17 tọn mẹ, gbèdidè lọ yín dọ, dọmọ: “Mí dopẹ́ na we, OKLUNỌ É JIWHEYẸWHE Gánhunupo, hiẹ mẹhe tin, bo ko tin, bo sọ ja; na hiẹ ko yí huhlọn daho towe, bo ko sọ to Ahọludu.” Mí mọ dogọ́ dọ, to whedelẹnu, Ahọlu dọhó taidi JIWHEYẸWHE podọ OKLUNỌ Jesu Klisti, bọ mí sọ yọ́nẹn dọ Ahọlu dopo wẹ tin, podọ Ahọludu dopo. To Owé MATIU 25:31-32 tọn mẹ, mí hia dọ, “Ṣigba whenuena Ovi gbẹtọ tọn na wá to gigo etọn mẹ, po angẹli lẹpo po é po, whenẹnu wẹ é na sinai to ofin gigo etọn tọn ji. Nukọn etọn wẹ yè na bẹ́ akọta lẹpo pli do…” Whladopo dogọ́, mí ni kànbiọ mẹnu wẹ omẹ he sinai to ofin lọ ji? To Owé ZEKALIA 14:9 tọn mẹ, é dọ, dọmọ: “OKLUNỌ bo nasọ yín Ahọlu to aigba lẹpo ta: to azán nẹ mẹ wẹ OKLUNỌ na yín dopo, podọ oyín etọn dopo.” To kọ̀ndopọ he mẹ, mí mọ yín didọ to Owé OSỌHIA 15:3 tọn mẹ, dọ, “…Kiklo po nújawu po wẹ azọ́ n towe, OKLUNỌ É JIWHEYẸWHE Gánhunupo; dódó po nugbo po wẹ ali towe, hiẹ Ahọlu mẹwiwé lẹ tọn.” Mí sọgan to nukọnyì to owéfọ niná dogbọn ohóta he tọn dali. OKLUNỌ JIWHEYẸWHE podọ OKLUNỌ Jesu Klisti yín didohia taidi Ahọlu. Bé e ma yín nugbo dọ Yahweh Alẹ̀nù Hóhó mẹ tọn wẹ Jesu Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ tọn? Bé e ma yín nugbo dọ, OKLUNỌ Jesu wẹ JIWHEYẸWHE? Eyín e ma yín mọ, whenẹnu mí tindo Ahọlu awe. Lala, e ma sọgan yín mọ gba.

OWHẸ̀ DATỌ LỌ

Owéfọ susu wẹ dèkunnu dọ, JIWHEYẸWHE yín Owhẹ̀datọ; mọ dopolọ, mí mọ OKLUNỌ taidi Owhẹ̀datọ. Owé PSALM 50:6 tọn, dọ, dọmọ: “…na JIWHEYẸWHE Lọsu wẹ whẹ̀ datọ”; Owé PSALM 58:11 tọn dọ, dọmọ: “…Nugbo, JIWHEYẸWHE de tin ehe to whẹ̀ da to aigba ji.” Yẹwhegán Isaia wlán to Owé ISAIA 33:22 tọn mẹ, dọ, “Na OKLUNỌ wẹ whẹ̀ datọ mítọn, OKLUNỌ wẹ osẹ́ nnọ mítọn, OKLUNỌ wẹ ahọlu mítọn; ewọ na whlẹn mí gán.” Omẹ dopolọ he ná osẹ́n nasọ dawhẹ̀ kẹdẹdi osẹ́n Etọn. To Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ, Jakọbu dọ, dolé dọ, “Osẹ́ nnamẹtọ dopo wẹ tin, mẹhe sọgan whlẹn omẹ, bo sọ sọgan hùsúdo…” (JAKỌBU 4:12). Yẹwhegán JELEMIA sọ dọhó OKLUNỌ tọn di whẹ̀datọ, dọmọ: “Ṣigba OKLUNỌ Awhànpa lẹ tọn, he nọ yí dódó do dawhẹ̀ …” (JELEMIA 11:20). To vivọnu ogbẹ̀ Paul tọn tọn é dọ, dọmọ: “Sọn dinvie yè ko zé ojẹgbakun dódó tọn daga na mi, ehe OKLUNỌ, whẹ̀ datọ dódónọ, na ná mi to azán nẹ gbè.” (2 TIMỌTI 4:8). To Owé JOHANU 5:22 tọn mẹ, yèdọ, dọmọ: “Na Otọ́ ma nọ dawhẹ̀ mẹdepope tọn, ṣigba É ko yí whẹ̀ dida lẹpo na Ovi.”

To Owé OWALỌ 10:42 tọn mẹ, whenuena Pita to yẹwhehódọ to owhé Kọnẹliọsi tọn gbè, é zán ohógbè de dọ, Jesu Klisti wẹ whẹ̀datọ omẹ gbẹ̀ po oṣiọ lẹ po tọn. Zizé ehe jlẹdo Owé HEBLU 12:23 tọn go fie JIWHEYẸWHE yín didohia te taidi Owhẹ̀datọ, dọ, “…to JIWHEYẸWHE whẹ̀ datọ gbẹtọ lẹpo tọn de…” Whladopo dogọ́, omẹde sọgan kànbiọ dọ, mẹnu wẹ Whẹ̀datọ to whenẹnu? Nugbo, Owhẹ̀datọ dopo wẹ na tin, kẹdẹdi Osẹ́nnamẹtọ dopo. Eyín mí hia gbọn JIWHEYẸWHE dali, gbọn OKLUNỌ dali, Otọ́ dali, kavi Ovi, e ma tindo vògbingbọn depope. Dopolọ wẹ to whelẹponu. Mí dóna mọdona kakadoi dọ, mí to azọ́nwà po JIWHEYẸWHE dopo po, Mẹhe mí mọ to awúsọhia võvo mẹ.

KINKLÁN SỌN JIWHEYẸWHE GO

E blawú ṣigba nugbo wẹ, gbẹtọ ma pégo nado mọdona JIWHEYẸWHE podọ aliho he mẹ titò Etọn lẹ nọ yín ṣiṣẹ̀ te. Azọ́n JIWHEYẸWHE tọn wẹ nado tindo visunnu po viyọnnu lẹpo po É po to madopòdo mẹ. Gbẹtọ yín didè nugbo sọn bibẹ́nu nado tindo kọ̀ndopọ po JIWHEYẸWHE po, podọ nado nọ̀gbẹ̀ kakadoi. Adam yín núdidá titegbè de sọn ojlo mẹ. Ewọ wẹ yè ná aṣẹpipa nado dùgán to onú lẹpo ji to aigba ji. To nugbo de mẹ, e ma yín núzínzán ede titi tọn gba. Mí sọgan mọ: owanyínyín, gbèmimá, po núhe pò lẹ po, ṣigba tónúsisè wẹ núhe yè biọ nado tindo kọ̀ndopọ pipé po JIWHEYẸWHE po. Gbẹtọ paṣẹ to aigba ji, ṣigba zé ede whè to OKLUNỌ yínyín Gánhunupo tọn mẹ. Whenuena ojlẹ gbèmimá tọn wá nado mágbè, wẹ OKLUNỌ ná aṣẹdai he dóna yín aidego to awúbibọ mẹ (GENẸSISI 2:15-17). Mí dóna do yise dọ Adam po Evi po do ko sétonu na ohó OKLUNỌ tọn. Ṣogan eyín didohia hlan gbẹtọ nado tẹnpọ́n nado mọ nuhe na jẹgodo etọn, gbọn enẹ mẹ yé hẹn kọ̀ndopọ yetọn po JIWHEYẸWHE bú. Owanyínyín he tin to núdátọ po núdidá po ṣẹnṣẹn yín vivasúdo bọ kinklan yí tẹnmẹ.

Yè ma dọ hlan mí dogbọn ojlẹ he mẹ Adam po Evi po tin matin tukla hẹ kọ̀ndopọ JIWHEYẸWHE tọn gba. Jẹnukọnna aijijẹ lọ ylando matin, azọ̀n matin, awúfiẹsa matin, avi matin, okú ma sọ tin, na yè dè mí nado nọ̀gbẹ to madopòdo mẹ, JIWHEYẸWHE ko dè aliho nado hẹn mí gọ̀wà ninọ̀mẹ nugbo lọ mẹ.

Omẹ tintan he jẹagọdo JIWHEYẸWHE wẹ angẹli he yè nọ ylọ dọ Lukifẹli. To Owé ISAIA 14:12 tọn mẹ, mí hia dọ, “Nawẹ hiẹ flẹ́ sọn olọn do, hiẹ Lukifẹli, sùnwhlẹvun afọnnu tọn! Nawẹ yè sán we liai do, hiẹ he hẹn akọta lẹ zùn madogánnọ!” To Owé EZEKIẸLI 28:13 tọn mẹ, ohógbè dopolọ yín alọ dlẹn do dọ, “Hiẹ tin to Edẹni mẹ ojipa JIWHEYẸWHE tọn lọ…” “Hiẹ wẹ kẹlubi yíamìsisá do dè…” “Hiẹ yín mẹpipé to aliho towe lẹ mẹ sọn azán he gbè yè dá hiẹ, kaka yè do mọ mawàdódó to hiẹ mẹ.” Núdidá ehe yín agọjẹdo JIWHEYẸWHE go tọ. É ma yínwanna nado zé ede whè to JIWHEYẸWHE nukọn gba, é jlo nado zé ede daga, whenuena é ko kinklan ede sọn JIWHEYẸWHE go, wẹ é ṣẹ̀ azọ́n wà nado klán gbẹtọ sọn JIWHEYẸWHE go. Na Satani yín núdidá gbigbọnọ, é ma sọgan blú gbẹtọ adavo é biọ odàn mẹ. Odàn to whenẹnu, ma yín kanlin he nọ lìn to aigba ji gba, ehe é lẹzùn to godo he yè hòdẹ̀do é (GENẸSISI 3:14). E bọawúna odàn nado dọhó susu hẹ Evi, kẹdẹdi to Owé GENẸSISI 3 tọn mẹ. Evi yín pinplán biọ núdindọ̀n lọ mẹ, ehe to whelẹponu tindo ohókànbiọ. JIWHEYẸWHE yọ́n onú he É dọ, bo sọ dọ onú he É yọ́nẹn. Ṣigba odàn lọ dọ̀nnú hẹ Evi, dọmọ: “Mì ma na kú dandan gba.” Evi ṣẹ̀ Ohó JIWHEYẸWHE tọn hòpọ́n ji. Mọwẹ Satani nọ wà po dopodopo mítọn lẹ po do. Eyín gbọdemẹ ylankan de nado hò Ohó JIWHEYẸWHE tọn Wiwé pọ́n.

JIWHEYẸWHE na avasè sisosiso de Adam, dọmọ, “Ṣigba sọn atin yinyọ́ n dagbe po oylan po lọ tọn mẹ hiẹ ma na dù: gbêgbe hiẹ dù enẹ tọn mẹ hiẹ na kú dandan.” (GENẸSISI 2:17). Satani dọ lẹ́jẹ Ohó lọ tọn gbọn odàn mẹ hlan Evi, dọ, “Mì ma na kú dandan gba.” (GENẸSISI 3:4). Dinvie, ogbèmimá lọ dóna yín bibasi, podọ mẹhe nasọ yise to e mẹ. Yè hẹn Evi yín madogánnọ, to whenẹnu wẹ Evi yín bublú. To tẹndodoponẹ mẹ, é sisẹ Adam do osẹ́ngbigba lọ mẹ, podọ kọ̀ndopọ he tin to JIWHEYẸWHE po gbẹtọ po ṣẹnṣẹn yín vivasúdo.

Sọn whenẹnu, núyíwà gbẹtọ tọn lẹpo yín kinklán sọn JIWHEYẸWHE go to gbọdemẹ Satani tọn glọ. Mẹdepope he yè ji do aihọn he mẹ yín ovi okú tọn. Núdepope matin to aihọn mẹ he hú okú gba.

To osẹ́ngbigba godo, OKLUNỌ yàn Adam po Evi po sọn ojipa Edẹni tọn mẹ, na yé ma nado dù sọn atin ogbẹ̀ tọn lọ mẹ, bo nọ̀gbẹ̀ to ylando mẹ kakadoi gba. E to dandan dọ, yè ni flí mí gọ̀ whẹ́po mí nido tindo ogbẹ̀ madopòdo. JIWHEYẸWHE Lọsu wẹ doaṣọ̀na Adam po Evi po to kanlinyú de mẹ; bọ ohùn yín kinkọ̀n dai, bo to didohia dọ owhẹ̀dọgbọ wá gbọn kinkọ̀n dai ohùn tọn dali. Azán daho avọsinsán tọn de tin. Whenuena Klisti to kúkú, É gblọn hlan mẹhe ylọ Ẹ, dọ, “Nugbo wẹ yẹn dọ hlan we, egbè wẹ hiẹ na nọ̀ hẹ mi to Paladisi mẹ.” (LUKU 23:43). Sọn whenẹnu to Kalvali, omẹ lẹpo sọgan biọ Paladisi mẹ gbọn yise to avọsinsán Jesu Klisti tọn dali.

Mẹdepope he yín jiji to aihọn he mẹ yín kinklán sọn JIWHEYẸWHE go. Mí omẹ pó na ko wà kẹdẹdilé Adam po Evi po wà do; enẹwutu, mí omẹ pó wẹ wàylan to JIWHEYẸWHE nukọn, podọ mí omẹ pó wẹ sọ do hùdo ofligọ̀ tọn. Núyíwà agùn tọn lẹ, he yè to zínzán, enẹ lẹ ma tindo núde po whlẹngan mítọn po gba. Yé sọgan yín jijlẹdo amà ovõtin tọn he Adam po Evi po zán do sú omẹ́ yéde tọn go. Kẹdẹdilé OKLUNỌ mọ núyíwà gbẹtọ awe nẹlẹ tọn do, to godo mẹ, yé jẹagọdo gbèdidè Ohó Etọn tọn, mọdopolọ wẹ É mọ gbẹtọ lẹpo do, sọn whẹnuena mí omẹ po jẹ osẹ́n mẹ bo sọ wà ylando do.

To owhè fọtọ́n donu awe tintan mẹ, omẹ pẹvide wẹ OKLUNỌ do Ede hia hlan, taidi Enọku, Noa, Ablaham. Gbẹtọ lẹ wlé alihò yétọn lẹ bo to bosiọ sẹ̀n. To Mọse whenu, JIWHEYẸWHE de Islaẹli nado yín omẹ Etọn. Yè na osẹ́n yé bọ onú lẹpo tin to titò mẹ, kẹdẹdi lé OKLUNỌ biọ do to ojlẹ nẹ mẹ. avọsinsán lẹ ma sọgan na fligọ̀ kakadoi; ylando yétọn lẹ yín núsinyọndo poun. Yé dọhó do avọsinsán daho Lẹngbọ JIWHEYẸWHE tọn go he na zé ylando aihọn tọn lẹ yì. Ewọ na dè ehe ko klán mí sọn JIWHEYẸWHE go sẹ̀. Osẹ́n lọ to dandan mẹ, na gbọn e dali mí sọgan tindo budisi ylando (LOMUNU 3:20), podọ to enẹ godo mí dóna mọdona núhe wutu yè do whlẹn mí gán. Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn nọ hẹn mí nado dù to ylando ji, podọ nado payi osẹ́n he sinyẹnawu na mí lẹ go, to whenuena mí to didọ, dọmọ, mí ma pégo nado yìn osẹ́n podọ mí ko jẹsẹ́n mẹ. Ojlẹ nẹ lọ mẹ wẹ, dopodopo mítọn nọ mọ pinpẹn mẹ ofligọ̀zọ́n tọn.

Kinklán gbẹtọ tọn dogbọn tólivivẹ yetọn dali, ma sọgan glọ́nalina titò madopòdo JIWHEYẸWHE tọn po gbẹtọ po gba. Dogbọn osẹ́nmẹjijẹ dali, mí yín kinklán sọn JIWHEYẸWHE go, ṣigba gbọn owhẹ̀dọgbọ dali wẹ mí sọ yín gigọ̀wá kọ̀ndopọ mẹ po JIWHEYẸWHE po. Agbọ́mapé JIWHEYẸWHE. É dè aliho nado hẹn mí gọ̀wá Ede de. É flí mí gọ̀; É gbawhàn okú po okútomẹ po tọn, bo ná mí ogbẹ̀ madopòdo. Mí ma tindo aliho de nado dọ̀nsẹpọ́ JIWHEYẸWHE gba. Enẹwutu wẹ É do wá nado dè aliho na mí nido dọ̀nsẹpọ́ Ẹ. Omẹ popo dóna mọdona dọdai Owé ISAIA 40:3 tọn mẹ tọn, dọ, “Ogbè mẹde tọn to awhádo to zùngbo mẹ, dọ, mì jla aliho OKLUNỌ tọn do, mì basi aligbo jijlọ to ozùnmẹ na JIWHEYẸWHE mítọn.” To afọ etọn 9-10 mẹ, mí hia dọ, “Hiẹ wẹndagbenọ Jelusalẹm tọn, zé ogbè towe doaga po huhlọn po: zé e doaga, a dibu blo; dọ hlan otò Juda tọn dọ, mì pọ́ n JIWHEYẸWHE mìtọn. Dayi e go, OKLUNỌ JIWHEYẸWHE na wá po alọ sinsinyẹn po, awà etọn na dugán nẹ́ .” To Owé ISAIA 35:4 tọn mẹ, mí hia dọ, “Mì dọ hlan yé he ayiha yetọn gọ́na obú lẹ dọ, mì wlekli, dọmọ, mì dibú blo: pọ́ n, JIWHEYẸWHE mìtọn na wá po ahọsúyí po; ewọ na wá bo nasọ whlẹn mì.” To Owé ISAIA 52:10 tọn mẹ, mí hia dọ, “OKLUNỌ ko do awà wiwé etọn hia to nukọn akọta lẹpo tọn; aihọn lẹpo nasọ mọ whlẹngan JIWHEYẸWHE mítọn tọn.”

JIWHEYẸWHE Lọsu wẹ yín mẹflitọ lọ. Eyín nukunnumọjẹgo hézéhézé to Owé Alẹ̀nù Hóhó tọn lẹ mẹ. E ma yín whladopo gê wẹ mí mọ Otọ́ de to hódọ hlan Ovi de to olọn mẹ to ogbla ojlẹ owhè 4,000 tọn mẹ. Kẹdẹdi Gbigbọnọ de, É ma sọgan dọ́ okú pọ́n gba. Enẹwutu, É dóna sọawúhia to gohọ̀ agbasanọ tọn de mẹ. Ehe wẹ yín ojlọjẹ dopo gê he yè nado flí mí gọ̀, podọ nado gọ̀ mí wá dòdónu otẹn he mẹ mí jai sọn.

NÚDIDÁ JIWHEYẸWHE TỌN

Gbọn ohódidọ dali, JIWHEYẸWHE ṣẹ̀ onú yọ́yọ́ lẹ dá ji. Gbẹtọ ṣẹ̀ sọn núdidá de mẹ. Ṣigba gbọn aliho ohódidọ tọn dali wẹ JIWHEYẸWHE dá onú lẹ gbọn. Kọ̀ndopọ he tin to Otọ́ po Ovi po ṣẹnṣẹn dóna yín didoai to gbẹtọ po JIWHEYẸWHE po ṣẹnṣẹn. É ma sọgan wà ehe lọ gbọn Ablaham mẹ, kavi Mọse, kavi yẹwhegán devo de mẹ gba. Na yé omẹ pó yín jiji gbọn agbasalan dali to aihọn he mẹ. Enẹwutu, yé yín apáde núdidá aijijẹ tọn tọn. Gbọn jiji huhlọnnọ de dali wẹ JIWHEYẸWHE dá núdidá yọ́yọ́. Ehe lọ jọ̀ gbọn Ovi dètọ́n dopo akàn lọ dali, JIWHEYẸWHE dá onú ogbẹ̀ tọn de gbọn Malia awhlivu dali. Ewọ wẹ ovi lọ hẹntọ. Malia dọ, dọmọ, “Pọ́ n afànumẹ yọnnu Oklunọ tọn; ni nọ hlan mi kẹdẹdi ohó towe. Angẹli lọ sọ yì sọn é de.” (LUKU 1:38). Yẹwhegán de kavi apọsteli de podọ Owé Wiwé Lọsu ma yọ́n onú he yè ylọ dọ “Onọ JIWHEYẸWHE tọn” gba. Sọn whetẹnu gbọn wẹ JIWHEYẸWHE tindo Onọ do? JIWHEYẸWHE yín madopòdo bo ma sọ sọgan yín jiji gbèdé. Jesu Lọsu ma ylọ Malia whladopo dọ “Onọ” gbèdé, ṣigba É nọ ylọ ẹ dọ “Yonnu” to whelẹponu.

Klisti lẹzùn oplọ́nji to mẹmẹsunnu susu ṣẹnṣẹn (LOMUNU 8:9). Adam yín ovi sunnu JIWHEYẸWHE tọn gbọn núdidá dali, Klisti yín Visunnu JIWHEYẸWHE tọn gbọn núhúnu jiji de tọn dali. Ewọ kẹdẹ dali wẹ mí sọgan mọ Ovọ́ji podọ nado lẹzùn apáde JIWHEYẸWHE tọn to aigbaji. Yè wlàn ẹn dọ, “…Ovi etọn ga wẹ míwlẹ. Whenẹnu yínyín ovi JIWHEYẸWHE tọn, míwlẹ ma sọ jẹ nado lẹn dọ, enẹ he yín Yẹwhe tin jijlẹ hlan sika, kavi fataka, kavi ozannu.” (OWALỌ 17:28-29).

To didohia mẹ nugbo dọ, JIWHEYẸWHE ko dá núdidá yọ́yọ́, mí mọdona Owé OSỌHIA 3:14 tọn dolé e jẹ do “…Onú helẹ wẹ Niṣẹ dọ, kunnudètọ dódónọ, nugbonọ, omẹ tintan to núdidá JIWHEYẸWHE tọn lẹ mẹ.” Ehe ma to alọ dlẹn do núdidá aihọn tọn gba, ṣigba ehe to alọ dlẹn do Klisti Mẹhe yín dòdónu, podọ bibẹ́nu núdidá yọ́yọ́ JIWHEYẸWHE tọn tọn gbọn ohódidọ dali. Kẹdẹdilé Malia kẹalọyí Ohó pagbè tọn lọ do, bọ Gbigbọ Wiwé sọ ṣinyọn oyẹ̀ é ji, mọdopolọ wẹ na visunnu po viyọnnu JIWHEYẸWHE tọn lẹ po dóna kẹalọyí Ohó pagbè tọn do, to whenẹnu Gbigbọ Wiwé na wá yé ji bo hẹn ogbẹ̀ yọ́yọ́ wá na yé. OKLUNỌ dọ hézéhézé dọ, “…Adavo yè vọ́ gbẹtọ ji, ewọ ma sọgan mọ ahọludu JIWHEYẸWHE tọn.” (JOHANU 3:3).Yè sọ dọ hlan mí to Owéta dopolọ mẹ lé jiji gbigbọnọ dóna sọawúhia do. Nugbonugbo, e ma yín gbọn núyiwà agùn tọn mẹ gba. Jinukún JIWHEYẸWHE tọn, he yín Ohó lọ, jẹnukọn whẹ́, dóna yín didó do alindọn mítọn mẹ. Matin jinukún JIWHEYẸWHE tọn, vọ́ji yọ́yọ́ kavi gbẹ̀zán yọ́yọ́ lọsu matin. Agùn he to nukọnyì to ylando mẹ lẹpo ma yín núde hú nútata bo sọ to yéde lẹ ylọ dọ yisenọ. Yé omẹ pó jẹvọ́ bo sọ lẹzùn zannu ahlida tọn daho de na gbẹtọ lẹ. Whlẹngantọ mítọn pégo nado yín JIWHEYẸWHE podọ gbẹtọ to asiko dopolọ mẹ, ṣigba ehe lọ yín núhe yè ma mọdona.

To Owé JOHANU 10:33-36 tọn mẹ, Jù lẹ dowhẹ̀ OKLUNỌ mítọn na É dọ, dọmọ: “…míwlẹ ma to zannu dlan do we na azọ́ n dagbe de gba; ṣigba na nùzízán; podọ hiẹ he yín gbẹtọ yí dewe do basi JIWHEYẸWHE wutu. Jesu sọ gblọnna yé, dọ, Bé yè ma wlán to osẹ́ n mìtọn mẹ dọ, yẹn dọ, yẹwhe wẹ mì? Eyín é ylọ yé mẹhe de Ohó JIWHEYẸWHE tọn wá lẹ dọ yẹwhe (podọ Owé Wiwé lọ ma sọgan yín hinhẹn gbaungba) bé mì sọ dọ na ewọ tọn mẹhe Otọ́ klándowiwé, bo sọ dohlan aihọn mẹ, dọ, Hiẹ to nùzán; na yẹn dọ, Ovi JIWHEYẸWHE tọn wẹ yẹn wutu?” To Alẹ̀nù Hóhó mẹ, Ohó JIWHEYẸWHE nọ wá yẹwhegán lẹ de. Na omẹ JIWHEYẸWHE tọn lẹ he kẹalọyí Ohó lọ, yè nọ ylọ yé dọ yẹwhe lẹ. Sọn JIWHEYẸWHE kẹdẹ mẹ wẹ onú dagbe lẹ nọ tọ́n sọn. Mọwẹ, Ohó he tọ́n sọn JIWHEYẸWHE de wá dóna yín okún JIWHEYẸWHE tọn (LUKU 8:11), ehe mẹ mí lẹzùn ovi JIWHEYẸWHE tọn lẹ te. Yè wlán to Owé JAKỌBU 1:18 tọn mẹ dọ, “Sọn ojlo etọn mẹ wẹ é yí ohó nugbo tọn do hẹn mí jẹgbonu wá, na mí nido yín sinsẹ́ n tintan to núdidá etọn lẹ mẹ.”

Apọsteli Pita tá hinhọ́n do ohógbè nugbo dopolọ ji, dọmọ: “Lé mìwlẹ lẹzùn mẹvọ́ ji, e ma yín sọn okún gbigble mẹ gba, ṣigba sọn magble mẹ, gbọn Ohó JIWHEYẸWHE tọn dali, ehe to ogbẹ̀ , bo nasọ tin to ote kakadoi.” (1 PITA 1:23). Ehe ma dóna yín oplọ́n kẹdẹ gba; ṣigba e dóna yín dọpọ́n mẹde titi tọn. Nugbonugbo, e ma pé nado mágbè bo yín agùnvi de kẹdẹ gba.

Dinvie, mì gbọ mí ni gọ̀wá ohóta mítọn he kàn JIWHEYẸWHE yínyín ji. To ojlẹ he dọ̀nsẹpọ́ owhè 4,000 Alẹ̀nù Hóhó mẹ tọn, yẹwhegán lẹ ma dọhó hlan JIWHEYẸWHE di “Otọ́ Olọn mẹ tọn” gba. Mí ma sọ mọ depope yetọn he hòdẹ̀ hlan Ovi JIWHEYẸWHE tọn gba. To vlẹkẹsi de mẹ, ohógbè enẹ lọ matin to whenẹnu gba. Nado mọdona ehe, eyín núhọakuẹ titegbe. Opagbè lẹ yín mimọ to Alẹ̀nù Hóhó mẹ, ṣigba ṣiṣẹ̀ yetọn tin to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ. Tùnmẹ Alẹ̀nù Hóhó tọn po Alẹ̀nù Yọ́yọ́ tọn po wẹ kàndeji whlẹngan mítọn tọn. Alẹ̀nùnù yọ́yọ́ yín bibladopọ po awúsọhiamẹ yọ́yọ́ po, na mí nido yín ovisunnu lẹ, mí dóna tin to Ovi lọ mẹ. Sọn whenẹnu, mí yọ́nẹn dọ, OKLUNỌ Yahweh to Alẹ̀nù Hóhó mẹ dopolọ wẹ Ovi, yèdọ OKLUNỌ Jesu to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ.

JIWHEYẸWHE he nukun ma nọ mọ, Elohim do Ede hia gbaungba to Alẹ̀nù Hóhó di OKLUNỌ Yahweh. JIWHEYẸWHE dopolọ wẹ Otọ́, Mẹhe do Ede hia to Ovi mẹ to agbasa gbẹtọ tọn de mẹ. Ohógo “Jesu” he yín Yashua tùnmẹ dọ, “Yahweh–Whlẹngantọ”. Oyín JIWHEYẸWHE tọn dopodopo dóna yín ṣiṣadopọ to fie jẹ dọ yé ni nọ̀. Eyín ohógo he yín “Otọ́” yín zinzán, hiẹ ma sọgan diọtẹn na do ohógo “Ovi” tọn mẹ gba. Mọdopolọ we, eyín ohógo he yín “Ovi” yín zinzán, ohógo “Otọ́” ma sọgan yín zinzán gba. Onú lẹpo tindo otẹnmẹ yetọn he jẹ hẹ yé, taidi Núdatọ, podọ taidi Whlẹngantọ, podọ taidi Ahọlu, podọ taidi Whẹdatọ, po onú mọtọnhunkọ lẹ po. Awúsọhia alọpãlọpa JIWHEYẸWHE tọn lẹ ma sọgan yín didiọ gbèdé.

JIWHEYẸWHE dopolọ, he yín onú susu, lẹzùn Otọ́ mítọn olọn tọn, sọn whenuena É dó Ede hia to aigba ji to Ovi mẹ. Kẹdẹdi Otọ́, É ma tindo ajitẹn mọ É ma sọ tindo vivọnu azán lẹ tọn gba. Kẹdẹdi Ovi É yín jiji, bo sọ jiyà, É kú bo sọ fọ́n. Mí yín omẹ vivẹ́ na JIWHEYẸWHE; enẹwutu, eyín núvivẹ̀ de hlan Ẹn nado hẹn mí yín apáde gbọn titò fligọ̀ Etọn tọn dali. To Owé LOMUNU 6:5 tọn mẹ, é dọ, dọmọ, “Bé eyín yè do mí dopọ to ohia okú etọn tọn mẹ,mí na tin to ohia fọnsọ́nkú etọn tọn mẹ ga.” Nugbo kẹdẹdilé JIWHEYẸWHE do Ede hia to Klisti mẹ do, Mọdopolọ wẹ Klisti nasọ do Ede hia to yisenọ lẹ mẹ do, podọ nugbo kẹdẹdilé É fọ́n sọn oṣiọ lẹ mẹ do, mọdopolọ wẹ yé omẹ he tin hlan Ẹn lẹ nasọ tindo tẹnmẹ to fọnsọ́nkú tintan mẹ do. “JIWHEYẸWHE he zé OKLUNỌ tite, na zé mílọsu tite ga gbọn huhlọn etọn mẹ.” (I KỌLINTINU 6:14).

E sọ yín núdo ayi ego de, dọ, e ma yín mimọ to fidepope to Owé Wiwé lẹ mẹ, fie ohógo “Ovi madopòdo” kavi “Ovi olọn mẹ tọn” sọawúhia te gba. Ṣigba mí mọ “JIWHEYẸWHE madopòdo” podọ “Otọ́ olọn mẹ tọn”. Mí dóna payi do ehelẹ go titegbe. Taidi apájlẹ de, mẹdepope ma dọ, dọmọ: “Yẹn mọ JIWHEYẸWHE”, podọ “Yẹn sọ mọ OKLUNỌ lọ”, ṣigba omẹ he mọ OKLUNỌ lẹpo sọgan dọ, dọ, “Yẹn ko mọ JIWHEYẸWHE.” Otọ́ lọ ma dọ, dọmọ: “Mẹdepope he mọ mi, ko mọ Ovi lọ gba”, ṣigba “Ovi lọ dọ, dọmọ, “Mẹdepope he mọ mi, ko mọ Otọ́ lọ.” (JOHANU 14:9). Núdohiamẹ JIWHEYẸWHE tọn kẹdẹ mẹ wẹ mí yọ́n JIWHEYẸWHE te. Mí ma nọ nọte do awúsọhiamẹ alọpãlọpa JIWHEYẸWHE tọn lẹ ji gba, ṣigba mí nọ din yé gọ̀yì Mẹhe basi dòdónu yetọn de. To Owé LUKU 10:12 tọn mẹ, yè dọ hlan mí dọ, “…Mẹde ma sọ yọ́n mẹhe Ovi yín, adavo Otọ́; podọ mẹhe Otọ́ yín, adavo Ovi, podọ mẹhe jlo é, é yí i hia hlan.”

JIWHEYẸWHE ko basi titò lẹpo jẹnukọnna dòdónu aihọn tọn. To finẹ, gigo Etọn to madopòdo mẹ ko yín didohia gbọn Jesu Klisti mẹ. Jẹnukọnna dòdónu aihọn tọn, É de sọn linlẹn Etọn mẹ nado sọgan dè mẹhe na lẹzùn ovisunnu po oviyọnnu Etọn lẹ po (EFESUNNU 1:4-5). É ko wlán oyín yetọn do Ogbẹ owé Lẹngbọvu lọ tọn mẹ jẹnukonna bibẹ́nu whenu tọn (OSỌHIA 13:8). Didè nugbo de tin. Yè dè Klisti nado yín Mẹfligọ̀tọ, podọ Asi Etọn yín didè nado yín mẹfligọ̀. Na to linlẹn Etọn mẹ, JIWHEYẸWHE ko yọ́n yé omẹ he na kẹaloyí Ohó Etọn po whlẹngan Etọn po lẹ. Enẹwutu wẹ É do dè yé dolé yé na nọ̀ to ogbẹ madopòdo mẹ. To linlẹn Etọn mẹ, É ko lẹn mí do titó Etọn daho mẹ. (LOMUNU 8:29-30).

NUGBONỌ YÍNYÍN

To Yise egbè tọn me, mì sọgan sè dọ yẹwhehódọtọ lẹ nọ dọhó do dona ji, bo sọ nọ hòdẹ̀ dọmọ, “Na dona JIWHEYẸWHE Otọ́ tọn, po JIWHEYẸWHE Ovi tọn po, podọ JIWHEYẸWHE Gbigbọ Wiwé tọn ni nọ̀hẹ mì.” Ṣigba mí mọdona dọ ohógbè he yín Otọ́, Ovi, podọ Gbigbọ Wiwé ma yín zinzán gbèdé to asiko depope mẹ gbọn yẹwhegán lẹ po apọsteli lẹ po dali gba. Nugbo, JIWHEYẸWHE wẹ Otọ́ mítọn, ṣigba mì ma sọgan mọ gbèdé ohógbè he yín “JIWHEYẸWHE Ovi”, ṣigba mì sọgan mọ “OVI JIWHEYẸWHE TỌN.” Mọdopolọ wẹ Gbigbọ Wiwé. Mí ma mọ dopo to Owé Wiwé mẹ bọ mẹde dọhó, dọ, “JIWHEYẸWHE Gbigbọ Wiwé” gba. E ma yín “JIWHEYẸWHE Gbigbọ Wiwé” wẹ pàváva to osìnnukuntaji gba, ṣigba GBIGBỌ JIWHEYẸWHE TỌN wẹ pàváva to osìnnukuntaji (GENẸSISI 1:2).

E sinyẹnawu talala nado mọdona etẹwutu onú lẹpo do yín zìnzìn do odò podọ otasọdona. E ma yín “JIWHEYẸWHE GBIGBỌ WIWÉ” wẹ jẹte do Messia lọ ji whenuena yè baptizi I gba, poun yèdọ GBIGBỌ JIWHEYẸWHE TỌN jẹdo É ji (MATIU 3:16). E ma yín “JIWHEYẸWHE Gbigbọ Wiwé” wẹ ṣinyọn oyẹ̀ Malia ji gba, ṣigba, kẹdẹdilé yè wlán ẹn dọ, “Angẹli lọ sọ gblọn bo dọ hlan ẹn, dọ, GBIGBỌ WIWÉ na wá oji we, huhlọn Gigogán tọn nasọ ṣinyọn oyẹ̀ oji we: enẹwutu ga onú wiwé he tin nado yín didètọ́ n sọn hiẹ mẹ, OVI JIWHEYẸWHE TỌN wẹ yè na nọ ylọ ẹ.” (LUKU 1:35). Ohógo he yín “JIWHEYẸWHE”, yín mimọ bo sọ yín zinzán to whenuena yè to alọ dlẹn do Otọ́, na apájlẹ de, mí nọ mọ ohógbè he yín “Donanọ wẹ JIWHEYẸWHE podọ Otọ́…”, ṣigba gbèdé e ma yín Ovi kavi Gbigbọ. Bé Gbigbọ Wiwé yín omẹ võ wẹ, whenuena yè ylọ ovi lọ dọ, “Ovi Gbigbọ Wiwé tọn”, na Gbigbọ Wiwé wẹ ṣinyọn oyẹ̀ Malia ji. Nado dọ poun, Gbigbọ Wiwé wẹ Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn, podọ Ovi JIWHEYẸWHE tọn wẹ awúsọhiamẹ gbaungba Otọ́ Lọsu tọn.

To Owé JOẸLI 2:28 tọn mẹ, JIWHEYẸWHE dọ, dọmọ: “Yẹn na túntún Gbigbọ ṣie jẹgbonu do agbasalan lẹpo ji.” Ṣisẹ̀ ohó nẹ lọ tọn yín mimọ to Owé OWALỌ 2 tọn mẹ. JIWHEYẸWHE ma túntún omẹ devo de jẹgbonu gba, ṣigba to vlẹkẹsi de mẹ, É túntún Gbigbọ Etọn jẹgbonu, kẹdẹdilé É ko dọ do. To Owé OWALỌ 1:4-8 tọn mẹ, Jesu dọhó dogbọn opagbè Otọ́ tọn dali. Ṣigba ehe yín alọkẹyí wẹ pagbè Gbigbọ Wiwé tọn. É ma dọ poun dọ, É na do Gbigbọ Wiwé hlan gba (JOHANU 16:7), ṣigba É dopagbè gigọ̀wá Ede tọn tọn (JOHANU 14:18). Awelẹ yín nugbo. To azán Pẹntikọsti tọn gbè, É nọ̀ Yisenọ lẹ mẹ gbọn Gbigbọ mẹ. Dinvie, Klisti tin to mí mẹ to ninọ̀mẹ Gbigbọnọ de mẹ, he yín tódido gigo tọn (KOLOSINU 1:27).

To yẹwhehó etọn tintan mẹ, Pita dlẹn alọ do nújijọ̀ daho enẹ to Owé OWALỌ 2:33 tọn mẹ, dọ, “Enẹwutu mẹhe yè ko yí adusilọ JIWHEYẸWHE tọn do zé daga, bọ é ko sọ mọ opagbè Gbigbọ Wiwé tọn yí sọn Otọ́ de, é túntún ehe jẹgbonu, ehe mí to mimọ, bo sọ to sisè to dinvie.” E bọawu titegbe nado mọdona, ṣigba núyọ́nẹntọ lẹ hẹn sinẹnawu na omẹ lẹpo. Johanu Baptizi ko dọ dọpọ́n he lọ tọn po ohógbè helẹ pó, dọmọ, “É na baptizi mì po Gbigbọ Wiwé po.” (MATIU 3:11). Núplọ́nmẹ nugbo apọsteli lẹ tọn wẹ yín dọ, Klisti JIWHEYẸWHE tin po mí po, podọ gbọn Gbigbọ Wiwé he nọnọ̀ mí mẹ tọn dali. To Owé JOHANU 4:24 tọn mẹ, OKLUNỌ dọ, dọmọ: “Gbigbọ wẹ JIWHEYẸWHE.” Enẹwutu wẹ É túntún jẹgbonu sọn Gbigbọ Etọn mẹ. To Owé 2 KỌLINTINU 3:17 tọn mẹ, Paul wlán dọ, “OKLUNỌ lọ wẹ Gbigbọ lọ.” Etẹwẹ mì na dọ dinvie ló? Gbigbọ wẹ JIWHEYẸWHE, OKLUNỌ lọ wẹ Gbigbọ lọ, Gbigbọ Wiwé wẹ Gbigbọ lọ. Ṣigba Gbigbọ dopo gê wẹ tin, he yín Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn.

Eyín Owé Wiwé dọ, dọmọ, “Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn”, kavi “Gbigbọ OKLUNỌ tọn”, kavi “Gbigbọ Wiwé”, onú dopolọ wẹ É to didọ. Eyín mí hia dogbọn Otọ́, Ovi kavi Gbigbọ Wiwé tọn dali, bọ eyín mí gọ̀yì pọ́n dòdónu onú lẹpo tọn, mí mọ asisanuvò dopolọ he yín JIWHEYẸWHE Gánhunupo. Ovi lọ po Gbigbọ Wiwé po ma sọgan yín kinklán sọn JIWHEYẸWHE go gba. To Ovi lọ mẹ, JIWHEYẸWHE vọ́ mí doai to kọ̀ndopọ mẹ po É po; gbọn Gbigbọ Wiwé mẹ, mí tindo kọ̀ndopọ po É po. Ovi lọ dọ, dọmọ, “Yẹn jẹgbonu sọn Otọ́ de wá.” (JOHANU 16:28). Mọdopolọ wẹ É dọ gbọn Gbigbọ Wiwé dali dọ, “…Gbigbọ nugbo tọn lọ, mẹhe jẹgbonu sọn Otọ́ de wá…” Mọdopolọ wẹ Ovi podọ Gbigbọ Wiwé ma sinai to amiọnlọ kavi adusinlọ Otọ́ tọn mẹ gba, ṣigba yé sọn Otọ́ mẹ wá. Enẹ wẹ kàndeji nugbo Biblu mẹ tọn.

OVI YÍNYÍN

To Owé PSALM 2:7 tọn mẹ, mí hia dọ, “Yẹn na dọ osẹ́ ndoai lọ: OKLUNỌ ko dọ hlan mi, dọmọ, Hiẹ wẹ Ovi ṣie; egbè wẹ yẹn dè we tọ́n.” Ohógo he yín “egbè he”, kavi kẹdẹdilé tùnmẹ devo sọgan yín zinzán do, dọ, “azán egbè tọn”, ma tindo kànṣiṣa de po madopòdo po gba. E nọ dọhó do ojlẹ lẹ ji. To Alẹ̀nù Hóhó mẹ, eyín opagbè he yè do dogbọn onú he ja na wá jọ go. Dinvie, mí na gọ̀yì godo bo pọ́n ṣiṣẹ̀ etọn. Titò whlẹngan tọn lẹpo yín didoai to ohó dọdai Alẹ̀nù Hóhó tọn mẹ; ṣigba ṣiṣẹ̀ pagbè lẹpo tọn yí tẹnmẹ to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ. To Owé PSALM 2:8 tọn mẹ, mí hia dogbọn Ovi lọ dali dọ, “Biọ mi, yẹn nasọ yí kosi lẹ na we na ogú towe, aigba pòdo lẹ na nútindo towe.” To afọ etọn 7-8 mẹ, mí sè dogbọn Ovi lọ tọn dali, dọ, kosi lẹpo na yín niná hlan Ẹn na ogú de. Eyín didohia hézéhézé hlan omẹ lẹpo dọ, mẹde ma sọgan yín whinwhlẹngan gbọn yise dohlan tintin JIWHEYẸWHE tọn poun dali gba, na aovi lẹ lọsu yise to É mẹ bo sọ sisọ́ (JAKỌBU 2:19). Ofligọ̀ lọ, yise whlẹngan tọn wẹ nado dó yise dọ JIWHEYẸWHE dopolọ ko dọwhẹ̀gbọ na mí hlan Ede gbọn Ovi lọ mẹ. Eyín mẹdepope ma dó yise to awúsọhiamẹ gbaungba JIWHEYẸWHE tọn to Klisti mẹ, omẹ lọ búali patapata. Owé Wiwé gbẹ́ tin to ote tẹgbẹ̀, “Yí Jesu Klisti OKLUNỌ sè, yè nasọ whlẹn we po whédo towe po.” (OWALỌ 16:31). Ovi lọ lẹzùn Whlẹngantọ mítọn; enẹwutu, mí dóna yise to É mẹ, na mí nido mọ whlẹngan.

To Owé PSALM 2:12 tọn mẹ, yè sọ vọ́ hinhọ́n tá do ohóta lọ ji. Mí mọ ohógbè he dọ, dọmọ, “Yí nùdonùgo na Ovi lọ, é nikã sadi, mìwlẹ bo nasọ và to ali lọ ji, whenuena homẹgble etọn fọ́ ngú vude. Donanọ wẹ yé he din fibẹ̀ tado to é mẹ lẹ.” Mí ma sọgan dasà Ohó he gba. Gbẹtọ susu nọ dọhó dogbọn JIWHEYẸWHE dali, dogbọn wanyínna Otọ́ olọn tọn dali, ṣigba bo ma yọ́nẹn dọ, Otọ́ lọ ko lẹzùn Whlẹngantọ mítọn gbọn Ovi lọ mẹ. Enẹwutu, yise nugbo to Otọ́ mẹ yín bibẹ́ po yise to Ovi lọ mẹ po, na gbọn Ovi lọ mẹ wẹ fligọ̀ mítọn wá te. Yise nugbo to JIWHEYẸWHE mẹ, wẹ yín yíyise to OKLUNỌ Jesu Klisti kẹdẹ mẹ. Na to Ewọ kẹdẹ mẹ JIWHEYẸWHE pé gbẹtọ te, podọ Ewọ mẹ wẹ mí na pé JIWHEYẸWHE bo nasọ mọ JIWHEYẸWHE, podọ bo nasọ yín whinwhlẹngan. Mí dóna yise to Ewọ mẹ dolé É sọawúhia dó na mítọn wutu.

Na míwlẹ tọn wutu, É dó kọ̀ndopọ Otọ́–Ovi tọn ai. Bọ mí lẹzùn visunnu po viyọnnu JIWHEYẸWHE tọn lẹ po. To Owé 2 SAMUẸLI 7:14 tọn mẹ, mí hia dogbọn dọdai he yè lá tọn dali, dọ, “Yẹn na yín Otọ́ etọn, ewọ nasọ yín visunnu ṣie.” Ṣigba e ma nọte do finẹ gba. JIWHEYẸWHE lẹn visunnu Etọn po viyọnnu Etọn lẹ po do titò daho mẹ. To Owé HOSEA 1:10 tọn mẹ, mí hia dọ, dọmọ: “…Mìwlẹ ma yín omẹ ṣie gba, e na yín didọ hlan yé dọ, Visunnu JIWHEYẸWHE ogbẹ̀ nọ tọn lẹ wẹ mì.” Ehe bọawu gbọn Jesu Klisti dali. To Owé 2 KỌLINTINU 6:18 tọn mẹ, Paul dọ dolé dọ, “Bo na yín Otọ́ de hlan mì, mìwlẹ nasọ yín ovisunnu ṣie lẹ, podọ oviyọnnu ṣie lẹ, wẹ OKLUNỌ Gánhunupo dọ.” Ovisunnu podọ oviyọnnu JIWHEYẸWHE tọn lẹpo na yín tónusètọ bo nasọ do yéde lẹ hia di nugbonọ.

To Owé EFESUNU 1:5 tọn mẹ, apọsteli Pita dọ titò JIWHEYẸWHE tọn hlan mí, bo dọ dolé dọ, “Mẹhe ko dè mí na sọdodovi ovi lẹ tọn gbọn Jesu Klisti mẹ na Ede, kẹdẹdi homẹdagbe ojlo Etọn tọn.” Mí to ohódọ dogbọn JIWHEYẸWHE po titò Etọn po hlan gbẹtọ lẹpo tọn dali. Omẹ delẹ tin to aigba ji he mọdona núhe eyín nado yín apáde to titò JIWHEYẸWHE tọn mẹ. Yè ko dè yé to Klisti mẹ, podọ yé sọ tin to É mẹ. Enẹwutu, owhẹ̀gbledo de ma tin to yé ji. Yé ko mọ owhẹ̀suna pipé yí gbọn ofligọ̀ dali. Yé to homẹ JIWHEYẸWHE tọn hẹn hùn, kẹdẹdilé yè ko dè yé di visunnu podọ viyọnnu lẹ do.

To Owé PSALM 89:26-27 tọn mẹ, yè dọ dogbọn Ovi JIWHEYẸWHE tọn dali, dọmọ: “Ewọ na dawhá ylọ mi, dọ, hiẹ wẹ Otọ́ ṣie, JIWHEYẸWHE, podọ awinyan whlẹngan ṣie tọn. Yẹn ga nasọ yí i do basi plọ́nji ṣie daho pete ahọlu aigba tọn lẹ tọn.” Dọdai de wẹ ehe lọ yín to Alẹ̀nù Hóhó mẹ, ṣigba mí mọ ṣiṣẹ̀ etọn to Jesu Klisti OKLUNỌ mítọn mẹ. To agbasalan de mẹ, kẹdẹdi Ovi dètọ́n dopo akàn, É jiyà bo sọ kú to otẹn ovisunnu po oviyọnnu JIWHEYẸWHE tọn lẹpo po tọn mẹ. To fọ́nsọnkú Etọn mẹ, agbasa Etọn diọ sọn kúkú mẹ biọ makú mẹ. To nugbo he mẹ, fọ́nsọnkú mítọn po didiọ agbasa mítọn tọn po yín núhe tin to dandan mẹ.

Mí ma to hódọ do núplọ́nmẹ ehe ji gbẹtọ lẹ sọgan dọ̀nnú do gba. Ṣigba mí to alọ dlẹn do domọna titò whlẹngan JIWHEYẸWHE tọn tọn, mẹhe yí visunnu gbẹtọ tọn lẹ do basi visunnu JIWHEYẸWHE tọn lẹ. E ma yín dọ yè jo ylando mítọn lẹ na mí poun wẹ gba, ṣigba mí sọ yín mẹfligọ̀ sọn okú si bo sọ yín túntún dote sọn lọnzòdo si. To Owé PSALM 68:19-20 tọn mẹ, mí hia dọ, “Donanọ wẹ OKLUNỌ, mẹhe to agbàn hẹn na mí egbèsọegbèsọ, yèdọ JIWHEYẸWHE whlẹngan mítọn tọn. JIWHEYẸWHE whlẹngan tọn de wẹ JIWHEYẸWHE hlan míwlẹ; JEHOVA OKLUNỌ wẹ hẹndogbẹ̀ sọn okú si yín.”

Omẹde matin to aihọn mẹ he tindo huhlọn to okú ji gba. Nado dọ, omẹ lẹpo wẹ okú zé yì adavo Enọku po Elija po. Mí tindo ṣiọditẹn susu lẹ́do mí, gbẹtọ yín jiji do aihọn he mẹ bo sọ nọ kú. Ṣigba OKLUNỌ dọ, dọmọ: “Yẹn na flí yé sọn alọ kútòmẹ tọn mẹ; yẹn na flí yé sọn okú mẹ: okú È, fie wẹ azọ̀nylankan towe lẹ te? Kútòmẹ È, fie wẹ vivà towe te? Lẹnvọjọ na yín whíwhla sọn nukun ṣie lẹ mẹ.” (HOSEA 13:14).

Ehe wẹ opagbè de to Alẹ̀nù Hóhó mẹ, nugbo wẹ e sọ yín to dinvie. Mí yọ́n Ewọ he gbawhàn okú po Satani po tọn, podọ olọnzòdo tọn na mítọn wutu. To Owé ZEKALIA 9:11 tọn mẹ, mí hia dọ, “Na hiẹ tọn ga, na ohùn alẹ̀ nù towe tọn tọn wutu yẹn ko do ogàntọ towe lẹ hlan jẹgbonu sọn odò mẹ ehe mẹ osìn de ma te.” To Lazalọsi po adọkunnọ po ṣẹnṣẹn, mẹnu wẹ to avivi na osìn tọn wutu?

Yé mẹhe nọte pọ́n avọ́sinsán wiwá Mẹssia lọ tọn tọn, yì paladisi mẹ, ṣigba whenuena Klisti fọ́n, yé mẹhe tin to asiko Alẹ̀nù Hóhó tọn mẹ, he tindo tẹnmẹ to fọ́nsọnkú tintan mẹ, fọ́nsọn oṣiọ lẹ mẹ po É po (MATIU 27:51). To Owé EFESUNU 4:8 tọn mẹ, mí hia dọ, “Enẹwutu wẹ, whenuena é ko hẹji yì aga, é plán mẹglọnọ lẹ do wlé awhànkanlinmọ, bo sọ ná núniná gbẹtọ lẹ.”

Yè ko dopagbè alẹ̀nùnù yọ́yọ́ lọ tọn to Alẹ̀nù Hóhó mẹ. Mí to azọ́nwà po ṣiṣẹ̀ Ovi yínyín tọn po. Yẹwhegán Jelemia wlán to Owé JELEMIA 31:31-34 tọn mẹ, dọ, “Dayi e go, azán lẹ wá, wẹ OKLUNỌ dọ, bọ yẹn na basi alẹ̀ nù yọ́ yọ́ de hẹ owhé Islaẹli tọn, podọ hẹ owhé Juda tọn: kẹdẹdi alẹ̀ nù he yẹn basi hẹ otọ́ yetọn lẹ to azán he mẹ yẹn yí alọ do hẹn yé nado hẹn yé tọ́n sọn aigba Egypti tọn ji ma wẹ gba; alẹ̀ nù ṣie he yé gbà, lé yẹn tlẹ yín OKLUNỌ to yé ji do, wẹ OKLUNỌ dọ. Ṣigba ehe wẹ alẹ̀ nù he yẹn na basi hẹ owhé Islaẹli tọn to azán nẹlẹ godo, wẹ OKLUNỌ dọ; Yẹn na yí osẹ́ n ṣie do ohò yetọn mẹ dọn, podọ ayiha yetọn mẹ wẹ yẹn na wlán ẹn do; Yẹn nasọ yín JIWHEYẸWHE yetọn, yéwlẹ nasọ yín omẹ ṣie: yé ma sọ to na plọ́ n omẹ dopodopo kọmẹnu etọn, podọ omẹ dopodopo nọvisunnu etọn ba, dọmọ, yọ́ n OKLUNỌ; na yé omẹ pó wẹ na yọ́ n mi, sọn mẹwhiwhè yetọn mẹ jẹ mẹkiklo yetọn mẹ, wẹ OKLUNỌ dọ; na yẹn na jona oylanwà yetọn, ylando yetọn wẹ yẹn ma sọ to na flin ba gba.”

OKLUNỌ JIWHEYẸWHE dopagbè he bo sọ hẹn ṣẹ̀ dọ, “Ayiha yọ́ yọ́ de ga wẹ yẹn na ná mìwlẹ, podọ gbigbọ yọ́ yọ́ de wẹ yẹn na yí do mì hòmẹ: yẹn bo nasọ de ayiha zannu tọn sẹ̀ sọn agbasalan mìtọn mẹ, yẹn bo nasọ ná ayiha agbasalan tọn de mì. Yẹn bo nasọ yí gbigbọ ṣie do mì hòmẹ, bo sọ hẹn mì nado nọ zinzọnlin to osẹ́ ndoai ṣie lẹ mẹ, mìwlẹ bo nasọ yìn whẹ̀ dida ṣie lẹ bo sọ nọ basi yé.” (EZEKIẸLI 36:26-27).

Mí ni pọ́n hlan azán daho avọ́sinsán tọn nẹ́ bo yọ́nẹn dọ, É jona agọ̀jijẹ mítọn bo ma sọ flin oylan mítọn lẹ ba. Ewlọsu dèkunnu etọn whẹ́po e do jọ̀, to Owé MATIU 26:28 tọn mẹ, mí hia dọ, “Na ehe wẹ ohùn ṣie alẹ̀ nù yọ́ yọ́ lọ tọn, he yè kọ̀ ndai na omẹ susu hlan odèsẹ̀ ylando tọn.” Owẹndagbe lọ gọ́na onú he jọ̀ whenuena whlẹngantọ mítọn kú. Kunnudètọ delẹ sọ mọ Ẹn to fọ́nsọnkú Etọn godo. E ma yín ajlu de gba, nugbo wẹ. É sọawúhia di Awhàngbatọ Huhlọnnọ de.

Apọsteli Pita wlánwé dogbọn nújijọ̀ daho he lọ tọn dali, dọ, “Na Klisti lọsu ga jiyà whladopo na ylando wutu, dódónọ na mawàdódónọ, na é nido hẹn mí wá JIWHEYẸWHE de, mẹhe yè hù to agbasalan mẹ, ṣigba bọ yè hẹn wá ogbẹ̀ to gbigbọ mẹ.” (1 PITA 3:18). Akuẹ he vẹ́ahi wẹ yè do họ̀ mí. Yè flí mí gọ̀, yè whlẹn mí. Okú po okútòmẹ po ma sọ tindo huhlọn de to mí ji ba. Mí yise to onú he JIWHEYẸWHE dọ to Ohó Etọn mẹ, dọmọ, “Bé lé eyín ovi lẹ yín máhẹtọ to agbasalan po ohùn po mẹ, Ewlọsu basi máhẹtọ to e mẹ ga; dọ gbọn alọ okú tọn mẹ é nido hù mẹhe tindo huhlọn okú tọn sùdo, enẹ wẹ, lẹgba; bo whlẹn yè he gbọn osi okú tọn mẹ tin to ogbẹ̀ whenu yetọn lẹpo mẹ jẹ mẹglọnọ mẹ.” (HEBLU 2:14-15). É dótana azọ́n ofligọ̀ tọn, dilé É fọ́n to azán atọ̀ntọ gbè do. Whenenu, É nọ̀hẹ núplọ́ntọ Etọn lẹ họ̀ azán kandé, bo to ohó dọ hlan yé dogbọn núhe yín Ahọludu JIWHEYẸWHE tọn lẹ tọn dali. Enẹ godo, É hẹ ji yì olọn mẹ to nukun núplọ́ntọ Etọn lẹ tọn mẹ (LUKU 24:50-51). Mí omẹ pó yọ́n Owé Wiwé helẹ.

Apawhé he dabla lọ wẹ yín dọ, onú lẹpo ko yín didọ jẹnukọn to Alẹ̀nù Hóhó mẹ podọ yè sọ dèkunnu yetọn bo sọ dó dọpọ́n yetọn to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ. To Owé PSALM 68:18 tọn mẹ, yè wlán ẹn dọ, “Hiẹ ko hẹ ji yì aga, hiẹ ko wle awhànkanlinmọ lẹ sọha de; hie ko mọ núniná yí na gbẹtọ lẹ.” Ohógbe mọhunkọtọn sọ yín mimọ to Owé PSALM 47:5 tọn mẹ, dọmọ, “JIWHEYẸWHE hẹji yì po awhá po, OKLUNỌ po ogbè opẹ̀ n tọn po”. Mí omẹ pó yọ́nẹn dọ Jesu Klisti hẹji yì aga, ṣigba mí sọ do ayi e go dọ, Ewọ lọ wẹ JIWHEYẸWHE he sọawúhia to agbasa mẹ. Enẹwutu, nugbo wẹ dọ, JIWHEYẸWHE hẹji yì po awhá po. Nugbo wẹ titò JIWHEYẸWHE tọn dohlan gbẹtọ lẹpo. To Owé EFESUNU 4:10 tọn mẹ, mí hia dọ, “Omẹ dopo he ko jẹte wẹ ko sọ hẹji yì fie yì aga hú olọn lẹpo, na É nido gọ́ onú lẹpo.”

Mí sọgan yì nukọn to Owéfọ devo lẹ mẹ, dogbọn ohóta he lọ tọn dali. Mí na dotana Owéta he po ohó he po, dọmọ, “Na jẹnukọnna popo ehe yẹn ko mọ yí ga wẹ ehe yẹn yì na mí, lé Klisti kú na ylando mítọn lẹ kẹdẹdilé Owé Wiwé lẹ dọ do; podọ yè dì i, podọ É sọ tite to azán atọ̀ ntọ gbè kẹdẹdilé Owé Wiwé lẹ dọ do: podọ yè mọ ẹn to Kefa de, podọ whenẹnu to omẹ wiawe lẹ de: enẹ godo yè mọ ẹn to mẹmẹsunnu he lán to fowe-kanwe-kó ji lẹ de whladopo; susu mẹhe tọn pò jẹ dinvie, ṣigba vundè ko mlọnai damlọn. To enẹ godo yè mọ ẹn to Jakọbu de; podọ whenẹnu to Apọstẹli lẹpo de. To godo yé omẹ popo tọn, yè mọ ẹn to yẹn de ga, di to omẹ he yè ji jẹnukọnna ojlẹ etọn de.”(1 KOLINTINU 15:3-8).

GBẸTỌ YÍNYÍN KLISTI TỌN

Dinvie, mí na dọhó do gbẹtọ yínyín Klisti tọn ji. To JIWHEYẸWHE mẹ võ, É do Ede hia kẹdẹdi Ovi JIWHEYẸWHE tọn, Ovi Gbẹtọ tọn, Ovi Davidi tọn, Lẹngbọvu JIWHEYẸWHE tọn, Whẹ̀gbọtọ, Whẹ̀yídọtọ, Yẹwhegán, po onú he pò lẹ po. Mí hia dogbọn Etọn dali, dọ, “Ṣigba é klọ́ n gigo etọn dai, é yí ojlẹmọ afànumẹ tọn de na ede, yè sọ basi i to apajlẹ gbẹtọ lẹ tọn mẹ: mimọ ẹn to apajlẹ gbẹtọ de tọn mẹ, é whiwhẹ ede, bo sọ lẹzùn tónusètọ kaka jẹ okú, yèdọ okú satin tọn.” (FILIPINU 2:7-8).

OKLUNỌ gigonọ diọ zùn afànumẹ; Yahweh sọawúhia di Yashua he tùnmẹ Etọn yín Jesu, bo yín jiji do aihọn he mẹ, taidi ovi devo lẹ (LUKU 2:7). Nado pégo bo flí mí gọ̀, Ohó lọ dóna lẹzùn agbasalan (JOHANU 1:14). É yín gbẹtọ pipé kanwe-kó do kanwe-kó ji. Kẹdẹdi ovi, yè gbowhẹ̀na Ẹn kẹdẹdi osẹ́n lọ, “Whenuena azán ṣinatọ̀ n pé nado gbowhẹ̀ na ẹn yé ylọ oyín etọn dọ JESU, he yè ylọ mọ gbọn angẹli lọ dali, whẹ́ po yè do mọhò etọn do adọ̀ mẹ.” (LUKU 2:21).

Nugbo, ehe sọgan yì aga húgan domọnanú mítọn. Ṣigba gbọn yise dali, mí kẹalọyí núdepope he yín máhẹtọ to titò daho Etọn tọn mẹ. Whenuena jiji Klisti tọn yín lilá, angẹli lọ dọ, dọmọ: “E nasọ ji visunnu de, JESU wẹ hiẹ na ylọ oyín etọn, na ewọ wẹ na whlẹn omẹ etọn lẹ gán sọn ylando yetọn lẹ mẹ.” (MATIU 1:21). Ovi he lọsu yín zizéwhle to JIWHEYẸWHE nukọn kẹdẹdilé mí sọgan hia do to Owé LUKU 2:22-23 tọn mẹ, dọ, “…Yé hẹn ẹn wá Jelusalẹm, nado jo é hlan OKLUNỌ: dilé yè wlán ẹn to osẹ́ n OKLUNỌ tọn mẹ dọ, ovisunnu depope he hùn adọ̀ wẹ yè na ylọ dọ wiwé hlan OKLUNỌ.” Ewọ sọ wẹ oviplọ́nji to agbasa mẹ, kẹdẹdilé Malia to godo mẹ, wá tindo visunnu lẹ po viyọnnu lẹ po dó (MATIU 13:55-56).

Ohó depope matin he mí sọgan zán nado mọdona núdabla daho he, adavo mí yise poun. Mí hia to ofi de dọ, “Na yè ji whlẹngantọ de hlan mì to egbè to otò daho Davidi tọn mẹ, he yín Klisti OKLUNỌ.” (LUKU 2:11). To alọ devo mẹ, yè dọ hlan mí dọ, ovi lọ yín didohia to OKLUNỌ nukọn podọ zizéwhle kẹdẹdi oplọ́nji. E to dandan mẹ nado pọ́n hlan onú nẹlẹ, ehe jọ̀ to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ, sọn Owé Alẹ̀nù Hóhó tọn mẹ. Yahweh wẹ OKLUNỌ JIWHEYẸWHE tintin to gbigbọ mẹ to agbasalan mẹ, mọdopolọ wẹ Jesu yín awúsọhia gbaungba to gohọ̀ agbasalannọ de mẹ.

É dóna yín gbẹtọ pipé kanwe-kó do kanwe-kó ji na É nido mọdona gbẹtọ lẹ, podọ nado flí yé gọ̀. E ma yín onú yaya de, ṣigba nugbo wẹ. É jiyà bo sọ viavi, bọ yè mọ Ẹn to alọ lẹpo mẹ kẹdẹdilé míwlẹ te, ṣigba tin matin oylan. Na É nido kú, É dóna yín gbẹtọ. Nado gbawhàn okú, po okútomẹ po, po satani po tọn, É dóna yín JIWHEYẸWHE. To gbẹtọ yínyín Etọn mẹ, É dù bo sọ nù, agbọpé É bọ É sọ damlọn, É hòdẹ̀ kẹdẹdilé míwlẹ nọ hòdẹ̀ do – É yín gbẹtọ to alọ lẹpo mẹ.

To Owé HEBLU 2:17 tọn mẹ, mí hia dọ, “Enẹwutu to onú lẹpo mẹ, e jẹ yè ni basi i di mẹmẹsunnu etọn lẹ, na é nido yín yẹwhenọ daho, lẹblanunọ, nugbonọ to onú he yín JIWHEYẸWHE tọn mẹ, nado basi ovẹ̀ sè na ylando gbẹtọ lẹ tọn.”

Whedepopenu he mí mọ mẹyínwanna OKLUNỌ mítọn, mí nọ mọ Ẹn to JIWHEYẸWHE de to gbẹtọ yínyín mẹ. Jesu Klisti wẹ Ovi dètọ́n dopo akàn JIWHEYẸWHE tọn. Na gbọn ehe dali mì nido yín máhẹtọ jọwamọ yẹwhe (2 PITA 1:4). Enẹwutu ohùn Etọn, po linlẹn Etọn po, podọ ogbẹ̀ Etọn – onú Etọn lẹpo yín wiwé bo ma tindo oylan depope gba. Okú ma tindo huhlọn depope to É ji, mọdopolọ wẹ na okútòmẹ, podọ satani. Ṣigba É yí otẹn mítọn, podọ tukla mítọn lẹpo wẹ É zé do Ede ji. Owẹndagbe ẹnẹ lẹ do Messia lọ hia sọn jiji whenu Etọn kaka jẹ olọn yìyì Etọn to gbẹtọ yínyín Etọn mẹ. É do tónusisè pipé hia bo sọ yín bibaptizi gbọn Johanu dali, kẹdẹdilé omẹ he pò lẹ wà do. Enẹwutu, mí hia to Owé LUKU 3:21-22 tọn mẹ, dọ, “Dinvie, e sọ wá jọ̀ whenuena yè baptizi gbẹtọ lẹpo, wẹ yè baptizi Jesu lọsu ga, lé é to dẹ̀ hò, yè hùn olọn do nùvo, Gbigbọ Wiwé sọ jẹte to ojlẹmọ agbasa tọn de mẹ di apoe de, do é ji, ogbè de sọn olọn mẹ wá, dọmọ, Hiẹ wẹ Ovi yínwanna ṣie; hiẹ mẹ yẹn yín hòmẹhùnnọ talala.”

E ma yín dọ mí na dọhó do onú lẹ go poun wẹ gba, ṣigba mí dóna mọdona núyiwà visunnu po viyọnnu JIWHEYẸWHE tọn lẹ po tọn. Omẹ depope he yise nugbo, dóna sètónuna Ohó JIWHEYẸWHE tọn bo sọ jo ede nado yín bibaptizi kẹdẹdilé Biblu dọ do. Kẹdẹdilé olọn hùn do nùvo hlan Ovi JIWHEYẸWHE tọn do, bọ Gbigbọ Wiwé jẹdo É ji, mọdopolọ wẹ na visunnu po viyọnnu JIWHEYẸWHE tọn lẹ po mọ olọn hùn do nùvo do, bọ Gbigbọ Wiwé jẹdo yé ji to ninọ̀mẹ dopolọ kẹdẹdi to azán Pẹntikọsti tọn gbè. Baptẹm osìnmẹ tọn to didohia dọ mí kẹalọyí Klisti; to baptẹm Gbigbọ tọn mẹ, JIWHEYẸWHE to didohia dọ Ewọ ko kẹalọyí mí. Núhúnu huhlọnnọ he to dandan mẹ, na mí nido zán gbẹ̀zán he hẹn hòmẹ JIWHEYẸWHE tọn hùn di visunnu po viyọnnu Etọn lẹ po.

AFÀNUMẸ LỌ

To gbẹtọ yínyín Etọn mẹ yè dọhó do Klisti go di devizọ́nwàtọ de. É wá nado hẹn ojlo pipé JIWHEYẸWHE tọn di. Mí hia to Owé ISAIA 42:1 tọn mẹ, dọ, “Pọ́ n devi ṣie, mẹhe yẹn gọalọna, mẹvivẹ ṣie, mẹhe go hòmẹ ṣie hùn do; yẹn ko yí Gbigbọ ṣie do é ji: ewọ nasọ hẹn whẹ̀ dida jẹgbonu wá na Kosi lẹ.” Ehe yín opagbè de podọ ohó he yè dọdai de to Alẹ̀nù Hóhó mẹ, bọ e wá lẹzùn ṣiṣẹ̀ nugbo de to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ. Visunnu po viyọnnu JIWHEYẸWHE tọn lẹpo po yín alọkẹyí hlan Otọ́ olọn tọn gbọn Jesu Klisti, Ovi lọ dali.

Godo he Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn jẹdo Klisti ji wẹ É yín Messia he yè yí amìsisá do dè, bo sọ ṣẹ̀ devizọ́n Etọn wà. To Owé LUKU 4:18 tọn mẹ, É hia dọdai he yè dọ gbọn Ewọ tọn dali to Owé ISAIA 61:1-2 tọn mẹ, dọ, “GBIGBỌ OKLUNỌ JIWHEYẸWHE tọn tin to oji é; na OKLUNỌ ko yí amìsisá do dè mi nado dọyẹwhehó wẹndagbe tọn hlan hòmẹmimiọnnọ lẹ; é ko do mi hlan nado basi pọ́ ngbọ ayiha awublanọ lẹ tọn, nado lá mẹdekannujẹ hlan mẹmẹglọ lẹ, podọ hùnhùn ogànhọ̀ tọn na ogàntọ lẹ. Nado lá owhè alọkẹyí OKLUNỌ tọn…”

Titò didè JIWHEYẸWHE tọn podọ azọ́n Etọn ko yín ṣiṣẹ̀. Na Klisti ko fọ́n sọn oṣiọ lẹ mẹ bo togbẹ̀ to mẹfligọ̀ lẹ mẹ, bo sọ gbẹnkànna devizọ́n Etọn gbọn yé mẹ. Yè whlẹn omẹ dindọ̀n lẹ, mẹhe tin to mẹglọnọ lẹ yín hinhẹn jẹ mẹdekannu, azọ̀ntọ lẹ yín hinhẹn jẹ gángán, na Jesu wẹ dopolọ to osọ, egbé, mọwẹ podọ kakadoi. Mí yín máhẹtọ to alẹ̀nùnù he JIWHEYẸWHE basi gbọn Jesu Klisti mẹ. To Owé ISAIA 42:6-7 tọn mẹ, yè wlán ẹn dọ, “Yẹn OKLUNỌ wẹ ylọ we to dódó mẹ, yẹn nasọ hẹn alọ towe go, bo na yí we whla, bo yí we do basi alẹ̀ nù gbẹtọ lẹ tọn, hinhọ́ n kosi lẹ tọn de; nado hùn nukun na nukuntọnnọ lẹ, nado hẹn ogàntọ lẹ tọ́n sọn gànwhé, po mẹhe sinai to zinvlu mẹ lẹ po sọn gànhọ̀ mẹ.” Mí yọ́nẹn dọ dọdai he ko lẹzùn onú nugbo de. Ṣiṣẹ̀ etọn sọgan yín hihia to Owé MATIU 12:17-21 tọn mẹ, dọ, “Na ehe yè dọ gbọn onù Isaia yẹwhegán tọn mẹ nido di, dọ, Mì pọ́ n, devi ṣie, mẹhe yẹn ko dè; mẹyínwanna ṣie, mẹhe mẹ yè hẹnhòmẹhùn alindọn ṣie te dagbedagbe: Yẹn na yí Gbigbọ ṣie do é ji, ewọ nasọ lá whẹ̀ dida hlan Kosi lẹ. É ma to avùn na hò, é ma to awhá na do; mọ mẹdepope ma to ogbè etọn na sè to alihogbó ji. Ofán gbigbà wẹ ewọ ma to na wẹ́ n, sekan he to azọ̀ tì wẹ ewọ ma to na ṣi, kaka é do whẹ̀ dida hlan gbonu jẹ whàngba mẹ. Oyín etọn mẹ wẹ Kosi lẹ na dotódido te.”

Yẹwhegán Isaia do Mẹflitọ lọ hia di devizọ́nwàtọ de to oyàjiji Etọn lẹ mẹ hinhẹn sọn Owé ISAIA 52:13 tọn mẹ jẹ ota 53:12 tọn mẹ. Yẹwhegán lẹ ko mọ aliho Etọn sọn Jipá Gethsemane tọn mẹ jẹ Osó Kalvali tọn kọ̀n gbọn núdohiamẹ wiwé de dali. Isaia wlán dọ, “…Whenuena yè mọ ẹn, é ma tin awufẹ́ he é do do jlo mí. Yè vlẹ ẹ, yè sọ gbẹ́ ẹ to gbẹtọ lẹ de, gbẹtọ awublanọ, he yọ́n awubla: e sọ taidi mí hẹn nukun mítọn whla sọn é go; yè vlẹ ẹ, mí ma sọ hò é pọ́ n. Nugbo ewọ ko hẹn awubla mítọn, é ko zé nukunbia mítọn yì: gãnṣo mí hlẹ ẹ di omẹ hihò, di omẹ yè linu to JIWHEYẸWHE de, bọ yè sọ bia nukunna. Ṣigba yè húnú in na ylando mítọn, yè sọ gbleawu nẹ́ na ylankan mítọn, hihò jijọho mítọn tọn tin to é ji: podọ hihò etọn wẹ yè yí do hẹnazọ̀ n mítọn gbọ̀.” (ISAIA 53:2-5).

To Owé PSALM 129:3 tọn mẹ, yè ko dọhó oyàjiji Etọn tọn dai, “Whẹ̀ nflitọ lẹ fliwhẹ̀ n to nẹgbé ṣie ji: yè hẹn whẹ̀ ndọvlọ yetọn lẹ dite.” E sọgan paṣa mí núhe wutu É dóna gbọn oyàjiji mẹ, ṣigba mí mọdona dọ É dóna hẹn oyàjiji mítọn. Míwlẹ wẹ owhẹ̀hùtọ lẹ lọ. To Owé ISAIA 50:6 tọn mẹ, linlẹn dopolọ yín didohia, dọ, “Yẹn jó nẹgbé ṣie na núlimẹtọ lẹ, alaka ṣie na fúnsùntọ lẹ: Yẹn ma yí nukun ṣie whla sọn winyàn tántúndogona tọn si.” Biblu hiatọ lẹ, yọ́n lé yè vlẹ, bo hò, bo sọ túntán do Oklunọ podọ Whlẹngantọ mítọn go do. Onú he yẹwhegán lẹpo dọ dogbọn Etọn dali lẹ wá ṣiṣẹ̀ mẹ.

Kẹdẹdi afanúmẹ de, Mẹssia lọ yín vivlẹko to ninọ̀mẹ he mẹde ma sọgan doakọ́nna. Yè wà hẹ ẹ di owhẹ̀hùtọ daho de to aigba ji. To Owé MALKU 14:65 tọn mẹ, mí hia dọ, “Omẹ delẹ sọ ṣẹ̀ tántún do ogo nẹ́ , bo sọ bla nukunmẹ etọn, bo to akotokún li i, bo sọ to didọ hlan ẹn, dọ, Dọdọdai: linzọ́ nyítọ lẹ sọ to alọpahomẹ yetọn yí do to tómẹhò nẹ́ .” Mẹnu wẹ sọgan mọdona dọ OKLUNỌ Gigonọ lẹzùn awublanọ, avinọ, podọ awufiẹsanọ? To Owé MALKU 15:28 tọn mẹ, mí sọgan hia dogbọn jẹgbekun owùn tọn lọ dali, ehe yè ṣinyọ́n do ota etọn, podọ lé mẹvlẹtọ lẹ vlẹ ẹ ko do, “Owé Wiwé sọ di, ehe dọmọ, yè hia ẹ dogọ́ ylandonọ lẹ.”

To oyàjiji Etọn mẹ, mí mọ ẹn di Ahọlu to whànpẹ Etọn mẹ gba; mí mọ ẹn di afànumẹ de, mẹhe bẹ́ agbàn gbẹtọ lẹpo tọn do Ede ji. Yẹwhegán Isaia lọsu ko dọ núhe sinsẹ́n oyàjiji Etọn tọn na yín, “É na mọ sinsẹ́ n tukla ayiha etọn mẹ tọn, é nasọ pékọ nẹ́ : gbọn núyọ́nẹn etọn dali wẹ devi ṣie dódónọ na sùwhẹ̀ na omẹ susu, na ewọ na hẹn ylando yetọn lẹ.” (ISAIA 53:11). Ewọ wẹ OKLUNỌ, ṣigba bo jiyà di afànumẹ de. Míwlẹ wẹ yín owhẹ̀hùtọ he jẹ na okú lẹ, ṣigba bo yín owhẹ̀sùna gbọn yise dali. Mí yín omẹ gbigbẹ́ sọn JIWHEYẸWHE de, ṣigba to whenẹnu, É yí otẹn mítọn bo kú do satin ji, bo dáwhá po ogbè lélé de po, dọ, “JIWHEYẸWHE ṣie, JIWHEYẸWHE ṣie, etẹwutu wẹ hiẹ gbẹ́ mi dai?” Ojlẹ nẹ mẹ wẹ, ylando aihọn lẹpo tọn yín bibẹ́ do É ji. JIWHEYẸWHE ma sọgan yígbèna ylando gba, enẹwutu wẹ É do tọ́n sọn É mẹ to satin ji, ṣigba to ojlẹ he bọdego mẹ, whenuena yè sọ́whán adàja mẹ nẹ́, wẹ Ohùn wiwé lọ yín kinkọ̀n dai na ofligọ̀ mítọn; whenẹnu wẹ mí yín mẹgbowhẹ̀ hẹ JIWHEYẸWHE.

To Owé PSALM 22:1 tọn mẹ, Davidi ko dọ gbọn gbọdemẹ wiwé de dali dọ, ehe na jọ̀. To afọ etọn 7 mẹ, mí hia dọ, “yé he mọ mi lẹpo to vivlẹ mi ko: yé to nùflo yetọn dlẹn, bo to ota yetọn mimi…” Mí yọ́n ehe mẹ yé wà enẹ sọn. Davidi sọ yì nukọn, bo dọ to afọ etọn 16-18 mẹ, dọ “Na avún lẹ lẹ́ hla mi: agùn mẹylankan lẹ tọn glọ́ n mi do: yè só alọ ṣie po afọ ṣie po. Yẹn sọgan hia ohú ṣie lẹpo: yé núpọ́ n, yé bọnukun do ogo é. Yé má avọ̀ ṣie to yéde ṣẹnṣẹn, bo sọ do ovò awù ṣie ji.”

Bé mí yọ́nẹn nugbo dọ, dọdai hú kanwe-kó he yín didọ to Alẹ̀nù Hóhó mẹ, yín ṣiṣẹ̀ to wiwá Klisti tọn tintan mẹ? Onú lẹpo sọn jiji whenu Etọn jẹ jiyìyì Etọn biọ olọn mẹ, yín didọdai bo sọ lẹzùn nugbo. Apọsteli Pita dọhó helẹ, dọ, “Bo sọ to opòdo yise mìtọn tọn yí, whlengan alindọn mìtọn lẹ tọn. Whlẹngan he tọn yẹwhegán lẹ kànbiọ, bo sọ yí vivẹnu do dindona talala, yé he dọdọdai ojọmiọn he ja mìde tọn: yé to dodinna etẹ, kavi ojlẹ tẹ mẹ tọn hunkọ wẹ Gbigbọ Klisti tọn he tin to yé mẹ to didohia, whenuena é ṣẹṣẹ dèkunnu oyà Klisti tọn, po gigo he na bọdo é go gbọn godo tọn po.” (1 PITA 1:9- 11).

Kẹdẹdilé Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn do núhe ja na wá jọ̀ hia yẹwhegán lẹ do, mí na pọ́n hlan godo dinvie, bo mọ núdohiamẹ Gbigbọ Wiwé tọn dopolọ he jọ̀ na mítọn wutu. Paul dohia to whànpẹ de mẹ to Owé EFESUNU 2:13-18 tọn mẹ, dọ, “Ṣigba dinvie to Klisti Jesu mẹ mí he ko tin to aganu bóbó to hóhó whenu wẹ yè sọ hẹn sẹpọ́ gbọn ohùn Klisti tọn mẹ. Na ewọ wẹ jijọho mítọn, mẹhe basi awelẹ do dopo, bo sọ họ́ adó he yè do gbohọ̀ nẹ́ to ṣẹnṣẹn; bo sọ hù okẹ̀ n nẹ́ súdo to agbasalan ewlọsu tọn mẹ, yèdọ osẹ́ n aṣẹ̀ lẹ tọn, ehe tin to ogbèdai lẹ mẹ; na é nido dá gbẹtọ yọ́ yọ́ dopo to ewlọsu mẹ sọn awelẹ mẹ, mọwẹ é to jijọho basi; podọ nido hẹn yé omẹ awelẹ gbowhẹ̀ hẹ JIWHEYẸWHE to agbasa dopo mẹ gbọn satin lọ mẹ, é ko sọ hù okẹ̀ n lọ to e mẹ: é sọ wá bo to yẹwhehó jijọho tọn dọ hlan mì he tin to aganu bóbó lẹ, podọ hlan mẹhe sẹpọ́ ẹ lẹ. Na gbọn ewọ mẹ wẹ mí omẹ awelẹ ko mọ ali gbọn Gbigbọ dopo de jẹ Otọ́ de.”

Mí yín alenọ dọ, mí yín yinyọ́nẹn gbọn yise dali, dọ mí yín núhe JIWHEYẸWHE dọ mí ni yín gbọn Jesu Klisti Whlẹngantọ mítọn dali. Mí ma sọ yín núhe satani yí mí do basi gbọn tólivivẹ po ylando po tọn dali ba gba. Mí mọdona ofligọ̀ pipé mítọn he gọ̀ mí wá do otẹn visunnu po viyọnnu JIWHEYẸWHE tọn po yínyín mẹ, he mẹ mí tindo ogbẹ̀ madopòdo te.

Nado lẹn dọ OKLUNỌ mítọn dóna zinzọnlin dolé na mítọn wutu, mí taidi onú ma do huhlọn de. Ojọmiọn dabla Etọn tọn yín kinkọ̀n do mí ji, Wanyínyín Etọn yín didohia hlan mí. É gbẹ́ nado yín yiylọ dọ OKLUNỌ podọ Mẹplọ́ntọ whenuena É to azọ́nwà kẹdẹdi afànumẹ, “Ogán de sọ kanbiọ ẹ dọmọ, Mẹplọ́ ntọ dagbe, etẹ yẹn na wà do dugú ogbẹ̀ madopòdo tọn? Jesu sọ dọ hlan ẹn, dọmọ, etẹwutu wẹ hiẹ ylọ mi dagbe? Mẹde ma yín dagbe, adavo omẹ dopo, ene wẹ JIWHEYẸWHE.” (LUKU 18:18-19).

Whenuena mí mọ ẹn to gbẹtọ yínyín Etọn mẹ, É ma yí yẹyi kavi gigo sọn omẹ depope si gba. É dọ to Owé JOHANU 5:41 tọn mẹ, dọ, “Yẹn ma yí gigo sọn gbẹtọ si gba.” To afọ etọn 44 mẹ, É dọ, dọmọ, “Nawẹ mì sọgan yise do, mì mẹhe to yẹyi yí sọn mìnọzo de, bo ma din yẹyi he sọn JIWHEYẸWHE ṣo kẹdẹ de?” Enẹ to azọ́n afànumẹ Etọn tọn dohia. Domọ, É wá nado wà ojlo JIWHEYẸWHE tọn podọ azọ́n ofligọ̀ tọn nado wá ṣiṣẹ̀ mẹ. Na ehe tọn wutu, É dọ, dọmọ, “Ewọ mẹhe do mi hlan tin to dê: Otọ̀ lọ ma jo yẹn dopo do gba; na yẹn to onú he yín họmẹhùn hlan ẹn lẹ wà to whepoponu.” (JOHANU 8:29). Kẹdẹdi afànumẹ de, É wá nado wà devizọ́n. Enẹwutu, mí hia to Owé MATIU 20:28 tọn mẹ dọ, “Yè dọ dilé Ovi gbẹtọ tọn ma wá nado yílizọ́n na, adavo nado yílizọ́n na omẹ, podọ nado yí ogbẹ̀ etọn do basi ofligọ̀ na omẹ susu.”

To awúsọhia gbonu Etọn tọn mẹ, Mẹssia yín afànumẹ, ṣigba to É mẹ, É gbẹ́ to OKLUNỌ gigo tọn yín. E to dandan mẹ na É nido yín onú lẹpo, na titò daho Whlẹngan tọn lọ nido yín hinhẹn ṣẹ̀.

YẸWHEGÁN LỌ

Apọsteli Pita ylọ Messia lọ dọ Yẹwhegán opagbè tọn to Owé DEUTELONOMI 18:18 tọn mẹ. É dọ to Owé OWALỌ 3:22-23 tọn mẹ, dọ, “Mọse dọ hlan otọ́ lẹ nugbonugbo, dọ, OKLUNỌ JIWHEYẸWHE mìtọn na zé yẹwhegán de tite hlan mì to mẹmẹsunnu mìtọn lẹ mẹ, di yẹn hunkọ; ewọ wẹ mì ni yise to onú he é na dọ hlan mì lẹpo mẹ. E nasọ wá jọ̀, ayiha depope he ma yí yẹwhegán lọ sè, wẹ yè na súdo sọn gbẹtọ lẹ mẹ.” OKLUNỌ Lọsu dóna basi kẹdẹdi Yẹwhegán de. Enẹwutu, avàse lọ yín niná, dọ, alindọn lẹ depope he ma na tùntóai hlan Yẹwhegán lọ na yín vivàsúdo. Mí dóna dotó É bo sọ yí I sè.

To Osó Nukunmẹdidiọ tọn ji, ogbè de yín sisè sọn aslọ huhlọnnọ de mẹ, dọ, “…Ehe wẹ ovi yínwanna ṣie, mẹhe mẹ yẹn yín homẹhùnnọ te talala; mì nọ sè etọn.Whenuena núplọ́ ntọ etọn lẹ sè, yé flẹ jẹ nukunmẹ yetọn ji, bo yín avòsatọ.” (MATIU 17:5-6). Eyin mí tindo budisi JIWHEYẸWHE tọn to mí mẹ, whenẹnu wẹ mí na tindo jijọdagbe pannukọn Ohó OKLUNỌ tọn, po onú he É wà lẹpo po. Eyín mí mọ Jesu Klisti to gigo mẹ, whenẹnu mí dóna payi do ohó helẹ go, dọ, “Mì nọ sè Etọn!” Mí ma tindo hùdo nado sè oplọ́n devo de gba, yẹwhehódọtọ de kavi aṣẹ̀patọ de gba; yè dọ hlan mí nado sè Ewọ tọn kẹdẹ podọ nado sètónuna ẹn.

Ewọ lọ wẹ OKLUNỌ, mẹhe to azọ́nwà kẹdẹdi Yẹwhegán de, bo to ojlo pipé JIWHEYẸWHE tọn wà gbọn Ohó pipé JIWHEYẸWHE tọn dali. Yè kànbiọ Johanu Baptizi dọ, “Bé hiẹ wẹ Yẹwhegán nẹ lọ?” É sọ gblọn bo dọ, dọmọ, “Lala” (JOHANU 1:21). Johanu yín yẹwhegán daho de, na é dè aliho Alẹ̀nù Hóhó po Alẹ̀nù Yọ́yọ́ po tọn, bo sọ do Messia lọ hia taidi Lẹngbọvu JIWHEYẸWHE tọn, ṣigba Johanu ma wẹ Yẹwhegán nẹ́ he Mọse dọhó Etọn gba. Ehe wẹ Messia lọ. Gbọn Ewọ dali, yè hẹn dọdai apáde titò whlẹngan tọn tọn zùn yinyọ́nẹn bo sọ yín hinhẹn ṣẹ̀ gbọn devizọ́nwiwà Etọn dali. To Owé JOHANU 6:14 tọn mẹ, mí hia dọ, “Mọwẹ whenuena gbẹtọ lẹ mọ ohia he é basi, yé dọmọ, Nugbo, ehe wẹ yẹwhegán he ja aihọn mẹ lọ.”

Apáde devizọ́nwiwà Messia tọn he yín didọdai de, dóna tin. Owéfọ lẹpo dóna yín hinhẹn ṣẹ̀. Eyín yè dọhó Etọn taidi Yẹwhegán de, É dóna yígbè dọ yè do É hlan kẹdẹdilé yè do yẹwhegán he pò lẹ hlan do gbọn azọ́n wiwé de dali. Ehe wẹ azọ́n he É hẹn lẹ, to whenuena É sọawúhia di Ovi. Enẹwutu, mí hia to Owé JOHANU 5:19 tọn mẹ, dọ, “Enẹwutu Jesu gblọn, bo dọ hlan yé, dọmọ, nugbo, nugbo, wẹ yẹn dọ hlan mì, Ovi ma sọgan wà núde ededenu, adavo onú he é mọ Otọ́ wà: na núdepope he é wà, ehelẹ wẹ Ovi to wiwà mọ ga.”

Kẹdẹdi Ovi Gbẹtọ tọn, É sọawúhia to gbẹtọ yínyín Etọn mẹ dolé yẹwhegán lẹ sọawúhia do. To ofi, É ma yín JIWHEYẸWHE madogánnọ de, bo to ohódọ hlan JIWHEYẸWHE Huhlọnnọ de gba, ṣigba Ovi Gbẹtọ tọn, he yín Jesu Klisti, to azọ́nwiwà dọdai Etọn tọn mẹ, wẹ to hódọ hlan JIWHEYẸWHE. Yẹwhegán he JIWHEYẸWHE dohlan lẹ yín númọtọ; gbọn gbọdemẹ Gbigbọ Wiwé tọn de dali, wẹ yé do mọnú, bọ ojlo JIWHEYẸWHE tọn yín didohia hlan yé. To ofi, mí mọ Ovi Gbẹtọ tọn, to otẹn yẹwhegán de tọn mẹ, É yín númọtọ de, nado hẹn Owé Wiwé lẹ ṣẹ̀. É dọ onú he É mọ bo sọ sè lẹpo.

Podọ ga, Owé Alẹ̀nù Hóhó tọn he yín winwlán to Owé PSALM 40:7 tọn mẹ, dlẹn alọ do É, kẹdẹdilé yè wlán do to Owé HEBLU 10:7-9 tọn mẹ, dọ, “Whenẹnu wẹ yẹn dọmọ, do ayi e go, yẹn wá… nado wà ojlo towe, JIWHEYẸWHE È.” Yẹwhegán lẹ po dódónọ susu po jlo nado wà ojlo JIWHEYẸWHE tọn, ṣigba to fide, yé jai. Jesu wẹ Mẹhe ma nọ jai, É ma wà ẹ poun gba, ṣigba É tindo huhlọn nado wà ẹ wutu. To Owé HEBLU 10:10 tọn mẹ, mí hia dọ, “Gbọn ojlo he mẹ yè hẹn mì zùn wiwé gbọn yíyí agbasa Jesu Klisti tọn do sánvọ́ whladopo akàn dali.” Ewọ wẹ Lẹngbọvu nugbo lọ, yèdọ avọ́sánnu nugbo lọ, gbọn Ewọ dali wẹ mí tindo fligọ̀ pipé.

Kẹdẹdi Ovi dètọ́n dopo akàn JIWHEYẸWHE tọn, É bẹ́ tólivivẹ Adam tintan tọn sẹ̀ bo zé tónúsisè hlan JIWHEYẸWHE dai. Na É wá bo sọ hẹn ojlo JIWHEYẸWHE tọn pipé di to aigba ji. Yè tùn mí do otẹn he mẹ mí sọgan wà ojlo JIWHEYẸWHE tọn te. Kẹdẹdi to Owé KOLOSINU 2:13 tọn mẹ, mí mọ jona ylando pipé yí, “Podọ mìwlẹ mẹhe, ko kú to ylando mìtọn lẹ mẹ po owhẹ̀ magbo agbasalan mìtọn tọn po mẹ, wẹ yè sọ diọzùn ogbẹ̀ nọ dopọ́ hẹ ẹ ga, bo sọ jo ylankan mìtọn lẹpo na mì.” Mí omẹ pó yọ́nẹn dọ, Klisti dóna yín Yẹwhegán de, ṣigba É yì aga hú yẹwhegán yínyín. Ewọ wẹ “YẸN WẸ” he dọhó gbọn yẹwhegán lẹpo mẹ. Ewọ lọ wẹ sọgan dọ, dọmọ, “Whẹ́ po yè ji Ablaham, Yẹn tin” (JOHANU 8:58).

LẸNGBỌVU JIWHEYẸWHE TỌN

To Alẹ̀nù Hóhó whenu, yè pọ́n hlan lẹngbọvu lọ di avọ̀sánnu homẹvọ̀nọ de, he nọte na lẹngbọvu pégan JIWHEYẸWHE tọn lọ he dóna wá kú, na ylando gbẹtọ lẹ tọn. Whenuena Johanu mọ Mẹssia lọ ja, é do É hia, bo dọmọ, “…Pọ́n lẹngbọvu JIWHEYẸWHE tọn, he zé ylando aihọn tọn yì.” (JOHANU 1:29). Pita wlán Owé bo dọmọ, “Sọlé mì yọ́ nẹn dọ, yè ma yí núgbigble do fli mì gba, di fataka po sika po, sọn owalọ vọ́ mìtọn mẹ, he mì yí gbọn otànhóhó lẹ dali sọn otọ́ mìtọn lẹ de; adavo ohùn Klisti tọn akuẹgegenu, di lẹngbọvu he matin apà go tọn, podọ matin dihò.” (1PITA 1:18-19).

Mẹhe yín apade agùn JIWHEYẸWHE ogbẹ̀nọ tọn tọn lẹ, mọ ofligọ̀ yí patapata gbọn ohùn JIWHEYẸWHE tọn dali (OWALỌ 20:28). To Owé LOMUNU 3:25-26 tọn mẹ, apọstẹli dọhó dogbọn ehe tọn dali dọmọ, “…mẹhe JIWHEYẸWHE zé do nukọn nado yín oyẹ̀ sùnú gbọn yise mẹ, to ohùn etọn mẹ, nado lá dódó etọn na jijo ylando hóhó yè wà lẹ do tọn wutu to linsinsinyẹn JIWHEYẸWHE tọn mẹ; na didohia lọ, yẹn dọ, dódó etọn tọn to ojlẹ ehe mẹ: na ewọ nido yín dódónọ podọ owhẹ̀ sùtọ mẹhe yí Jesu sè tọn.” Nugbo tẹ die, he sọawúhia mí gbọn whẹndagbè Jesu Klisti tọn dali! Mí tindo Klisti, he yín gblọndo tukla mítọn lẹpo tọn. Gbọn yise dali yè sùwhẹ̀na yé mẹhe yise lẹ, podọ yè klán yé do wiwé kakadoi, dilé Ewlọsu klán Ede do wiwé na mí do (JOHANU 7:19).

YẸWHENỌ LỌ

Messia dóna yín yẹwhenọ daho ga na gbèyíyí mítọn. To Owé HEBLU 9:11-14 tọn mẹ, mí hia dọ, “Ṣigba Klisti ko wá nado yín yẹwhenọ daho onú dagbe he ja tọn, gbọn gohọ̀ he klo bo sọ sọgbe gbahu dali, ehe yè ma yí alọ do basi, enẹ wẹ nado dọ, e ma sọn didá he mẹ gba; mọ e ma yín gbọn ohùn gbọgbọẹ po oyìnvu tọn po dali, ṣigba gbọn ohùn etọn titi mẹ wẹ é biọ fiwiwé nẹ mẹ whladopo, to ehe godo é mọ ofligọ̀ madopòdo yí na mí. Na eyín ohùn oyìnsú tọn po gbọgbọẹ tọn po, po afin oyìn asiwhè tọn he yè nọ húnhún do mawenọ lẹ go po, nọ hẹn omẹ zùn wiwé na olẹ̀ wé agbasalan tọn: nẹmunẹmu wẹ ohùn Klisti tọn, mẹhe gbọn Gbigbọ madopòdo mẹ yí agbasa ede tọn do sánvọ́ hlan JIWHEYẸWHE, ma na lẹ́ ayiha mìtọn wé sọn azọ́n kúkú mẹ nado sẹ̀ n JIWHEYẸWHE ogbẹ̀ nọ lọ?” Kẹdẹdi Yẹwhenọ, mí mọ Ẹn di Mẹhe jẹ nado sánvọ́. To tẹndodoponẹ mẹ, É nọte na Lẹngbọvu lọ, yèdọ Avọ́sánnu lọ. To azán Etọn lẹ mẹ to aigba ji, É hòdẹ̀. Ehe ma yín ayihún de gba, na onú to taji wẹ na gbẹtọ.

To Owé HEBLU 5:7-10 tọn mẹ, mí hia dọmọ, “Mẹhe to azán agbasalan etọn tọn lẹ mẹ, whenuena é yí awhá lélé po dasin po do hòdẹ̀ , bo sọ vẹvẹ na mẹhe sọgan whlẹn ẹn sọn okú mẹ, yè sọ sè etọn na obúdi i wutu; lé e tlẹ yín Ovi nẹ, gãnṣo é klọ́ n otónuse gbọn onú he mẹ é jiyà te; lé yè hẹn ẹn sọgbe, é lẹzùn mẹhe dá whlẹngan madopòdo dai hlan yé mẹhe yise lẹpo; ehe yè ylọ dọ yẹwhenọ daho sọn JIWHEYẸWHE de kẹdẹdi ohùkàn Mẹlkizedẹki tọn.” To agbasalan mẹ, gbẹtọ wẹ; É jiyà; É yín tónusetọ pipé. Enẹlẹ pó yín apáde titò daho fligọ̀ JIWHEYẸWHE tọn tọn. É whlẹn mí, na mí ma sọgan gọalọna míde lẹ gba wutu.

Mí hia dogbọn dawe dabla Mẹlkizedẹki he tọn dali to Owé GENẸSISI 14:18 tọn mẹ, dọmọ, “Mẹlkizedẹki ahọlu Salẹmu tọn sọ hẹn akla po ovẹ́ n po jẹgbonu wá, ewọ wẹ yẹwhenọ JIWHEYẸWHE gigogán tọn. Ewọ sọ dona ẹn, bo dọmọ, donanọ wẹ Ablam sọn JIWHEYẸWHE gigogán mẹ, didátọ olọn po okẹ́ po tọn: donanọ sọ wẹ JIWHEYẸWHE gigogán he yí kẹ̀ ntọ towe lẹ do alọ towe mẹ. É sọ jo madao onú lẹpo tọn nẹ́ .” Eyín mẹde hia Owé Wiwé he ṣokẹdẹ, é sọgan lẹn dọ, ahọlu de wẹ É yín to Jelusalẹm mẹ, Mẹhe sọ tindo devizọ́n yẹwhenọ tọn.

To Owé HEBLU 7:2-3 tọn mẹ, yè dọhó dogbọn yẹwhenọ he po ahọlu he po tọn dali, dọmọ, “… mẹhe Ablaham yí vlọndao onú popo tọn hlan; gbọn yínkọ dena dali whẹ́ , ahọlu dódó tọn, podọ to godo mẹ ga, ahọlu Salẹmu tọn, he basi ahọlu jijọho tọn; é ma tindo otọ́, é ma tindo onọ, é ma tindo ajitẹn, mọ é ma tindo azán jiji tọn, kavi opòdo ogbẹ̀ tọn; ṣigba yè dá ẹ di Ovi JIWHEYẸWHE tọn; é sọ to yẹwhenọ yín kakadoi.”

Omẹ dopo gê wẹ tin he yè ylọ dọ, “Ahọlu Dódó tọn”, podọ “Ahọlu Jijọho tọn”. Ewọ wẹ Ahọlu ahọlu lẹ tọn. To azán Ablaham tọn lẹ mẹ, e ma ko sọawúhia to agbasalan mẹ gba; enẹwutu É ma do bibẹ́nu. Enẹwutu wẹ yèdọ dogbọn enẹ tọn dali dọ, É ma tindo otọ́ kavi onọ. Ṣigba É sọawúhia to agbasalan mẹ, yè sọ ji I di Ovi de; enẹwutu, É dóna tindo otọ́ podọ onọ.

Ahọlu kavi yẹwhenọ aigba ji tọn lẹpo tindo otọ́ po onọ po, ṣigba Mẹlkizedẹki, Ahọlu Jijọho tọn lọ, ma tindo de. Enẹ wẹ núdohia daho de dọ, OKLUNỌ lọ he wá Ablaham de di Yẹwhenọ, bo sọ gọ̀wá aihọn he mẹ di Ovi. Kẹdẹdi Yẹwhenọ de, É hẹn akla po ovẹ́n po wá Ablaham de, ehe to didohia Tenù Núdùdù OKLUNỌ tọn. To godo he é hoavùn bo sọ gbawhàn kẹ̀ntọ lẹ tọn, whenẹnu wẹ Tenù Núdùdù lọ yí tẹn mẹ. Mọdopolọ wẹ na mẹfligọ̀ lẹ ga. Whenuena avùn gbigbọ tọn lọ doalọ te, yé mẹhe gbawhàn lẹ na tin to nùdúdu daho lọ kọ̀n po OKLUNỌ po.

To Alẹ̀nù Hóhó mẹ, yẹwhenọ daho lọ nọ biọ ofi wiwé fiwiwé lẹ tọn mẹ whladopo to owhè mẹ to azán daho avọ́sinsán tọn gbè (HEBLU 9:7). Ṣigba Klisti biọ e mẹ whladopo gbọn Ohùn Etọn titi dali kẹdẹdi Yẹwhenọ daho na mítọn wutu. Gbọn enẹ dali mí mọ fligọ̀ pipé yí. Aigba he ma nù ohùn Etọn gba, ṣigba yè kọ̀n ẹn do e ji, kẹdẹdilé Owé Wiwé dọ do, dọ, É biọ fiwiwé lọ mẹ po ohùn Etọn po bo sọ zé dai to ofin lẹblanu tọn lọ nukọn.

Bẹ́ sọn azán nẹ gbè, Lẹblanu JIWHEYẸWHE tọn tin hlan omẹ lẹpo he dó jlo nado kẹalọyí i. Ohùn lọ gbẹ́ pò to ohódọ do ota mítọn kaka jẹ egbè. Eyín ohùn Alẹ̀nùnù Yọ́yọ́ tọn, ehe to azọ́nwà na yé omẹ he yise to whenu ojọmiọn mẹ tọn lẹ. Ehe lọ flinnu mí dogbọn dọdai he Isaia dọ tọn dali to Owé ISAIA 53:10 tọn mẹ, “Gãnṣo e jlo OKLUNỌ nado gbleawu nẹ́ , é yí i do awúbla mẹ: whenuena hiẹ na yí gbigbọ etọn do sánvọ̀ na ylando, é na mọ okún etọn, é na hẹn azán etọn dite, ojlo OKLUNỌ tọn nasọ di to alọ etọn mẹ.”

OWHẸ̀ GBỌTỌ PODỌ OWHẸ̀ YÍDỌTỌ LỌ

Avọ́sinsán podọ owhẹ̀dọgbọ to alọ dlẹn do owhẹ̀gbọtọ kavi owhẹ̀yídọtọ. To Alẹ̀nù Hóhó mẹ, Job wẹ omẹ dopo he tá hinhọ́n do linlẹn he ji titegbe, dọmọ: “Eyín mẹdagun de tin to ede, gbèsètọ de, mẹdopo sọn fọtọ́ n lọ mẹ, nado dohia gbẹtọ temanọgli etọn. Bọ ewọ yín dagbenọ hlan ẹn, bo dọmọ, whlẹn sọn tejẹ yì jẹ odò lọ kọ̀ n mẹ, yẹn ko mọ ofligọ̀ de. Agbasalan etọn na yín jẹemẹ hú ovi de tọn; é lẹ́ gọ̀ do Azán Ovu Etọn Tọn Lẹ kọ̀ n; ewọ hòdẹ̀ hlan JIWHEYẸWHE, ewọ sọ yín homẹdagbenọ hlan ẹn; sọmọ bọ ewọ yí ayajẹ do mọ nukunmẹ etọn: é sọ gọ̀ dódó etọn jo hlan gbẹtọ.” (JOB 33:23-26).

Ehe lọ jọ̀ do yé mẹhe yise lẹ go nugbo. Ahọ́ lọ ko yín súsú, yè ko flí mí gọ̀, matin ylando podọ matin mọdọ to nukọn JIWHEYẸWHE tọn. To kọlilẹ́wá Klisti tọn awetọ whenu, yé mẹhe yín Etọn lẹ na yín didiọ to agbasalan yetọn lẹ mẹ, bo na lẹ́gọ̀ do ovu whenu pipé yetọn mẹ, kẹdẹdilé Job dọ do, bo nasọ tin to mọ hlan mí omẹ pó jẹ madopòdo. Niṣẹ.

Yẹwhegán lẹ po núyọ́nẹntọ lẹ po donukun azọ́n ofligọ̀ tọn lọ. Job dáwhá gbọn yise dali to whlepọ́n etọn lẹ mẹ, podọ to matin tódidó etọn mẹ, é dọ, dọmọ: “Na yẹn yọ́ nẹn dọ whẹ̀ yídomẹjitọ ṣie to ogbẹ̀ , podọ ewọ na ṣite to sọgodo to aigba ji: podọ ehe godo ayú ṣie ko yín vivà, ehe na yín, yèdọ sọn agbasalan ṣie mẹ wẹ yẹn na mọ JIWHEYẸWHE: mẹhe yẹn na mọ to adà ṣie mẹ, bọ nukun ṣie lẹ na pinpọ́n, bo ma na di ojonọ de, yè hẹn okàn ṣie lẹ súdo to ohò ṣie mẹ.” (JOB 19:25-27).

Mí mọ awúsọhia Messia lọ tọn to núyíwà võvo lẹpo mẹ to JIWHEYẸWHE de. To ehe pinpọ́n mẹ, Paul wlán to Owé 1 TIMỌTI 2:5 tọn mẹ, dọ, “Na JIWHEYẸWHE dopo wẹ tin, whẹ̀ gbọtọ dopo ga to JIWHEYẸWHE po gbẹtọ po ṣẹnṣẹn, dawe lọ, Jesu Klisti.” JIWHEYẸWHE ma yín awe gba, mọ e ma sọ yín gbẹtọ awe to JIWHEYẸWHE yínyín mẹ gba, ṣigba JIWHEYẸWHE dopo podọ owhẹ̀gbọtọ dopo: dawe lọ, Klisti Jesu. Mí dóna mọdona onú he lẹpo whladopo dogọ, dọ, É dóna lẹzùn gbẹtọ podọ nado pégo bo flí gbẹtọ lẹ gọ̀ podọ nado kú, bo sọ kọ̀n ohùn Etọn dai do họ̀ agùn lọ.

To Owé HEBLU 12:24 tọn mẹ, e dọ, mí dóna wá, “Jẹ Jesu avùndatọ alẹnù yọ́ yọ́ tọn de, podọ jẹ ohùn yìnyìn do omẹ go tọn, ehe to onú dagbe dọ hú Abel tọn.” Mí dóna yí Ohó Etọn lẹpo sè, whẹpo e nado wàzọ́n to ogbẹ̀zán gbigbọnọ mítọn mẹ lẹ mẹ. To Alẹ̀nù Hóhó mẹ, yè dọhó owhẹ̀gbọtọ lọ tọn hézéhézé to gbẹtọ yínyín Mose tọn mẹ, mẹhe nọte to JIWHEYẸWHE po gbẹtọ lẹpo ṣẹnṣẹn. To Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ, yè dọhó dogbọn owhẹ̀gbọtọ lọ dali to Owé OWALỌ 7:38 tọn mẹ, gbọn ohó he lẹ dali dọmọ, “Ehe lẹ wẹ mẹhe tin to agùn mẹ to zùngbo mẹ po angẹli he to hódọ hẹ ẹ po to osó Sinai tọn ji, podọ hẹ otọ̀ mítọn lẹ: mẹhe yí ohó ogbẹ̀ tọn nado ná mí.” JIWHEYẸWHE wẹ nọ dọhó, podọ Mọse wẹ mẹhe nọ hẹn ohó wà gbẹtọ lẹ de ehe é sè sọn JIWHEYẸWHE de. É wàzọ́n kẹdẹdi owhẹ̀gbọtọ de.

Podọ ga onú to ota ji wẹ devizọ́n owhẹ̀yídọtọ tọn de. Johanu dọhó dogbọn yé mẹhe yise lẹ tọn dali dọmọ, “Mí yọpọ ṣie lẹ emi, owé onú helẹ tọn wẹ yẹn wlán hlan mì, na mì ma nado wàylan. Eyín mẹdepope wàylan, mí tindo owhẹ̀ yídọtọ de to Otọ́ de, Jesu Klisti dódónọ lọ: Ewọ sọ wẹ oyẹ̀ su na ylando mítọn: e ma yín mítọn kẹdẹ, ṣigba na ylando aihọn lẹpo tọn ga.” (1 JOHANU 2:1-2). Whladopo dogọ́, mí mọ Klisti to JIWHEYẸWHE de, ṣigba e ma yín taidi gbẹtọ devo de gba, ṣigba dopo to azọ́n vivẹ he kọ̀ndopọ po agùn po, po titò whlẹngan tọn lẹ po mẹ. Dinvie É sinai to adusilọ po huhlọn JIWHEYẸWHE tọn po mẹ to oji aga. Yè dọ dọdai etọn to Owé PSALM 110:1 tọn mẹ, dọ, “OKLUNỌ dọ hlan OKLUNỌ ṣie, dọ, Hiẹ sinai to adusilọ ṣie mẹ, kaka yẹn na yí kẹ̀ ntọ towe lẹ do basi tokloafọligbe towe tọn.” Finẹ wẹ É na te kaka jẹ opòdo ojlẹ lẹ tọn, podọ onú lẹpo to afọ Etọn glọ. (HEBLU 1:13).

NADO SẸSINWHENA

To azán Alẹ̀nù Yọ́yọ́ tọn lẹ mẹ, Jesu Klisti yín mimọ to JIWHEYẸWHE de; sọlé Ewọ ma tlẹ yín omẹ devo de gọ́na JIWHEYẸWHE, ṣigba dopo to azọ́n Etọn he É dóna wà lẹ mẹ, kẹdẹdi Ovi Gbẹtọ tọn. Whenuena Sitefani pọ́n hlan olọn, é dọ, dọmọ: “…Pọ́n, yẹn mọ olọn lẹ hùn, po OVI GBẸTỌ TỌN po to ote to adusilọ JIWHEYẸWHE tọn mẹ.” (OWALỌ 7:56). Jesu Klisti dóna yín onú susu: Lẹngbọvu JIWHEYẸWHE tọn, Yẹwhenọ Daho, Ovi gbẹtọ tọn po onú devo mọhunkọ tọn lẹ po, dilé mí ná túnmẹ Etọn do. To whepoponu yè mọ ẹn tọ JIWHEYẸWHE de, É to azọ́nwà, kẹdẹdi jlọjẹ titò daho whlẹngán tọn.

É dóna lẹzùn onú nẹlẹ po na ofligọ̀ mítọn tọn wutu. To Owé HEBLU 12:2 tọn mẹ, mí hia dọ, dọmọ: “…Bo nọ pọ́n hlan Jesu he yín dòdó po opòdo yise mítọn tọn po, mẹhe na ayajẹ he yè zé do nukọn etọn wutu é doakọ́nna osatin lọ, mahò owinyan lọ pọ́n, bo sọ sinai to adusilọ ofin JIWHEYẸWHE tọn tọn ji.”

Omẹ dopolọ he Stefani mọ kẹdẹdi Ovi Gbẹtọ tọn, wẹ Johanu mọ to zọnlinzin to ṣẹnṣẹn zogbántin sika tọn ṣinawe lẹ tọn (OSỌHIA 1:12-20). Stefani mọ Ẹn to olọn mẹ, Johanu mọ Ẹn to aigba ji to agùn mẹ. Omẹ dopolọ wẹ Yẹwhenọ Daho, mẹhe go yè sọgan doalọ gbọn madogán agbasa mítọn lẹ tọn dali (HEBLU 4:15). Ewọ wẹ owhẹ̀yídọtọ he to vẹvẹ̀ to otẹn mítọn mẹ to azinpo lẹblanu tọn kọ̀n.

É sọgan sọawúhia Saul to hinhọn ablanọ daho lọ mẹ, whenuena é jei Damasku, dilé yè wlán ẹn do to Owé OWALỌ 9:3-6 tọn mẹ. Whenuena Saul kànbiọ, dọ, “Hiẹ mẹnu wẹ, OKLUNỌ?” OKLUNỌ sọ dọmọ, “ Yẹn Jesu mẹhe hiẹ to homẹkẹndo wẹ…” Mẹnu wẹ Ewọ lo? Etẹwẹ Ewọ yín? Fie wẹ É te? Mẹde mọ En di Ovi Gbẹtọ tọn to JIWHEYẸWHE de to ofin ji; mẹdevo mọ Ẹn to Ofin Lẹblanu tọn kọ̀n di Yẹwhenọ Daho, he to ovẹ̀vivẹ basi na mí, mẹdevo sọ mọ Ẹn to zọnlinzin to zogbántin sika tọn ṣinawe lẹ ṣẹnṣẹn. Podọ, dogọ́ yè sọ mọ Ẹn to hinhọ́n ablanọ he vànukun na Saul de mẹ.

E ma sọ vọ̀ do finẹ: Johanu wlán wé, whenuena é tin to Osó Patmọsi tọn ji dọ, é mọ Ẹn taidi kinnikinni whẹndo Juda tọn he to gbigbó. Enẹ godo é mọ Ẹn taidi Lẹngbọvu de he yè ko hù. Mí sọgan to nukọnyí bo na to ohódọ dogbọn awúsọhiamẹ Etọn lẹ dali. To enẹ lẹpo mẹ, É gbẹ́sọ to dopolọ yín. Azọ́n susu wẹ É to wiwà. Ṣigba eyín mí gọ̀wá dòdó azọ́n lẹ lọ tọn mẹ, É nasọ gọ̀ mí wá OKLUNỌ JIWHEYẸWHE Madopòdo de. Mí ma nọte to awúsọhia vivẹ Etọn lẹ kẹdẹ mẹ gba, ṣigba mí sọ yọ́nẹn dọ, whenuena onú lẹpo na wá pipé mẹ, mí na mọ Ẹn dolé É te. OKLUNỌ sọgan do Éde hia dolé e jlo É do, bo ma nasọ kànbiọ mẹde whẹpo do basi i.

OVISUNNU JIWHEYẸWHE TỌN LẸ

Mí to hódọ do Nugbo titegbe lọ ji, dọ, JIWHEYẸWHE hẹn titò Ewlọsu tọn titi hlan gbẹtọ lẹpo ṣẹ̀. É dóna dó kọ̀ndopọ de ayi po mí po; enẹwutu, É sọawúhia visunnu gbẹtọ lẹ tọn taidi Ovi Gbẹtọ tọn. To Owé HEBLU 2:6-9 tọn mẹ, mí hia dọ, “…Etẹwẹ gbẹtọ, bọ hiẹ do to ayi do é go? Kavi ovi gbẹtọ tọn, bọ hiẹ do to didla ẹ pọ́n? Hiẹ hẹn ẹn whè pẹvide hú angẹli lẹ; hiẹ sọ yí gigo po yẹyi po do ṣinyọn ojẹgbakún nẹ́ , bo sọ yí i do dogán do azọ́n alọ towe tọn ji. Hiẹ ko yí onú lẹpo do afọ etọn glọ. Na ehe é yí onú lẹpo do afọ etọn glọ, e ma pò onú de he yè ma yí do oglọ etọn. Ṣigba dinvie míwlẹ ma ko mọ yé yí onú lẹpo do oglọ etọn gba. Ṣigba míwlẹ mọ Jesu, mẹhe yè hẹn whè pẹvi hú angẹli lẹ, na yàjiji okú tọn wutu yè yí gigo po yẹyi po do ṣinyọn ojẹgbakún nẹ́ ; na gbọn ojọmiọn JIWHEYẸWHE tọn dali ewọ nido dọ́ okú pọ́ n na gbẹtọ lẹ dopodopo.” Ehelẹ pó jọ̀ na míwlẹ tọn wutu. É tin jẹ nẹ́ nado yí agbasa he mẹ mí ko tin te, to titò mẹ nado jiyà, bo kú, bo sọ fọ́nsọn oṣiọ lẹ mẹ yì gigo mẹ. Gbọn enẹ mẹ, É dè aliho na mí.

To Owé HEBLU 2:10-11 tọn mẹ, yè wlán ẹn dọ, “Na e jẹ hẹ ẹ, mẹhe onú lẹpo tin na, podọ mẹhe dali onú lẹpo gbọn, to hinhẹn ovi susu wá gigo mẹ, nado hẹn awhàngán whlẹngan yetọn tọn sọgbe gbọn yàjiji dali. Na mẹhe to omẹ hẹn zùn wiwé , po mẹhe yè to hinhẹn zùn wiwé po, omẹ dopo tọn wẹ yé omẹ pó: na enẹwutu wẹ é ma do kúwinyan nado ylọ yé dọ mẹmẹsunnu.” To fọ́nsọnkú Etọn godo, OKLUNỌ dọ hlan yọnnu lẹ to yọdo kọ̀n, dọ, “…Mì dibú blo: mì yì dọ na mẹmẹsunnu ṣie lẹ, na yé ni fọ́ n yì biọ Galili, podọ finẹ wẹ yé na mọ mi te.” (MATIU 28:10).

Linlẹn dabla tẹ́ wẹ ehe! Omẹ dopo he to omẹ lẹ̀wé po yé mẹhe yè to lilẹ̀wé po tindo Otọ́ dopolọ. Gbọn enẹ mẹ, azọ́n JIWHEYẸWHE tọn yín ṣiṣẹ̀ nado gọ̀ mí wá Ewlọsu de taidi visunnu po viyọnnu Etọn lẹ po gbọn Jesu Klisti mẹ. Linlẹn dopolọ yín mimọ to ṣiṣẹ̀ mẹ to Owé JOHANU 20:17 tọn mẹ, dọ, “Jesu sọ dọhlan ẹn, dọ, A do alọ ogo e blo; na yẹn ma ko hẹji yì Otọ́ ṣie de gba: ṣigba yì mẹmẹsunnu ṣie lẹ de, bo dọ hlan yé, dọ, Yẹn hẹji jei Otọ́ ṣie po Otọ́ mìtọn po de; podọ JIWHEYẸWHE ṣie po JIWHEYẸWHE mìtọn po de.”

To pipé mẹ, e na yín didohia dọ visunnu po viyọnnu JIWHEYẸWHE tọn lẹpo na yín didiọ bo na sọawúhia to apajlẹ OKLUNỌ Jesu mítọn tọn mẹ. Johanu wlán dọ, “Mẹyiwanna emi, dinvie ovi JIWHEYẸWHE tọn wẹ mí, e ma ko sọ sọawúhia lé mí na te: ṣigba mí yọ́ nẹn dọ, whenuena ewọ na sọawúhia, míwlẹ na di ewọ lọsu; na mí na mọ ẹn dolé é te.” (1 JOHANU 3:2). Kẹdẹdilé eyín winwlán do, e dóna jọ̀ janwẹ. Hókọ́namẹ madopòdo JIWHEYẸWHE tọn na fọ́n do ote bọ yé omẹ he yise nugbo lẹpo na mọ ṣiṣẹ̀ godomẹ tọn lọ.

To Owé PSALM 22:22 tọn mẹ, mí hia dọ, “Yẹn na dọhó oyín towe tọn hlan mẹmẹsunnu ṣie lẹ; to agùn mẹ wẹ yẹn na pa we te.” Oyín Etọn ma yín didohia hlan mẹpopo gba, ṣigba kẹdẹdilé yè wlán ẹn do, dọ, É do Ede hia mẹmẹsunnu Etọn lẹ. Yé wẹ omẹ he gbóadọ̀ bo ylọ JIWHEYẸWHE dọ Otọ́ yetọn olọn mẹ tọn. Onú lẹpo wẹ yè ná hlan mí sọn JIWHEYẸWHE de gbọn Jesu Klisti, OKLUNỌ mítọn mẹ. “Na ewọ mẹ gigọ́ ozọnji JIWHEYẸWHE tọn lẹpo nọnọ̀ to agbasa mẹ. É ko sọ basi mi sọgbe to ewọ mẹ, mẹhe basi ota ogán lẹ, po huhlọntọ lẹpo po tọn.” (KOLOSINU 2:9-10). Nugbo wẹ ehe bo nasọ sọawúhia to visunnu po viyọnnu JIWHEYẸWHE tọn lẹpo po mẹ.

Mí mọ OKLUNỌ mítọn to gbẹtọ yínyín Etọn mẹ, kẹdẹdilé É penukun azọ́n vòvo he tin to kànṣiṣa mẹ po fligọ̀zọ́n po go do. Kẹdẹdilé ayihúndatọ de sọgan wàzọ́n vòvo lẹ do, mọkẹdẹ wẹ É wàzọ́n vivẹ he kàn whlẹngan mítọn do. Eyín mí pọ́n Owéfọ lẹ mẹ, kẹdẹdilé yè dọ hlan mí do, dọ mí ni wà, mí mọ dọ, eyín didohia to alọ lẹpo mẹ. To Alẹ̀nù Hóhó mẹ, Owé Wiwé lẹ dèkunnu onú he É yín tọn. To Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ, eyín didohia dọ, Ewọ wẹ ṣiṣẹ̀ he tin to finẹ. Hlan yé omẹ he dọ yé tindo ogbẹ̀ madopòdo lẹ, bo sọ yise to vọ̀ji nugbo mẹ, e na bọawu nado mọdona núdohiamẹ wiwé he Klisti dohia to awúsọhiamẹ po devizọ́nwiwà alọpãlọpa lẹpo po mẹ.

To Owé JOHANU 17:3 tọn mẹ, ohó vivẹ de yín mimọ to finẹ. Jesu dọ, dọmọ: “Podọ ehe wẹ ogbẹ̀ madopòdo, dọ, yé ni yọ́ n hiẹ ṣokẹdẹ JIWHEYẸWHE nugbo, podọ ewọ mẹhe hiẹ dohlan, yèdọ Jesu Klisti.” Kẹdẹdilé yè dohia mí do, Klisti ma yín mimọ di JIWHEYẸWHE devo de to Dopo lọ de gba, ṣigba Ewọ wẹ awúsọhiamẹ nugbo lọ, dilé yèdọ do to Owé HEBLU 1:3 tọn mẹ, dọ, “Mẹhe yín hinhọ́ n gigo etọn tọn, podọ ojlẹmọ dódó odohia etọn tọn, bọ é sọ yí ohó huhlọn etọn tọn do hẹn onú lẹpo go.” Podọ to Owé JOHANU 6:40 tọn mẹ, É dọ, dọmọ, “Na ehe wẹ ojlo Otọ́ ṣie tọn, dọ mẹdepope he mọ Ovi, nido tindo ogbẹ̀ madopòdo: yẹn nasọ fọ́n ẹn dote to azán opòdo gbè.” Nawẹ yise he họakuẹ sọ, dọ, JIWHEYẸWHE do Ede hia to Ovi mẹ, e sọgan yín mimọ to ohó helẹ mẹ, dọ, “Mẹhe yise to Ovi mẹ tindo ogbẹ̀ madopòdo: mẹhe ma yise to Ovi mẹ ma to na mọ ogbẹ̀ .” (JOHANU 3:36).

OKLUNỌ lọ ko yín didohia hlan mí. To vivọnu, mí na pọ́n hlan godo to gbẹtọ yínyín mẹ, bo na dọhó di Tọmasi whenuena mí na mọ Jesu Klisti Awhàngbatọ Daho lọ dọ, “OKLUNỌ ṣie podọ JIWHEYẸWHE ṣie.” (JOHANU 20:28). Kẹdẹdi kunnudidè apọsteli Paul tọn, yé mẹhe tindo Gbigbọ Wiwé lẹ kẹdẹ wẹ na sọgan yígbè dọ Jesu Klisti wẹ OKLUNỌ. Nugbo, OKLUNỌ wẹ JIWHEYẸWHE (1 KỌLINTINU 12:3).

Kẹdẹdi Lẹngbọhọtọ dagbe, É jo ogbẹ̀ Etọn na lẹngbọ Etọn lẹ. Kẹdẹdi Lẹngbọvu JIWHEYẸWHE tọn, É kọ̀n ohùn Etọn dai na ofligọ̀ mítọn. Kẹdẹdi Yẹwhenọ Daho de, É biọ fiwiwé fiwiwé lẹ tọn mẹ. Kẹdẹdi Owhẹ̀yídọtọ de, É yí owhẹ̀ do mí ji, po onú he pò lẹ po. Ewọ wẹ sọ yín Osé Gángán họ̀lọnglọ́nẹn tọn he ji ohọ̀ gbigbọnọ Etọn, yèdọ agùn Etọn yín gbigbá do (1 PITA 2:4-10). Whenuena agùn lọ na wá pipégan mẹ, whenẹnu Ewlọsu na yín ota agùn lọ tọn. Ewọ wẹ Alfa podọ Omẹga, Nukọntọ podọ Godotọ. Kẹdẹdi Ovi Gbẹtọ, Ewọ wẹ Yẹwhegán; kẹdẹdi Ovi Davidi tọn, Ewọ wẹ Ahọlu, kẹdẹdi Ovi JIWHEYẸWHE tọn, Ewọ lọ wẹ Mẹflitọ.

Mẹdepope he mọ OKLUNỌ to ninọ̀mẹ helẹ mẹ to JIWHEYẸWHE de, dóna payi e go dọ, onú helẹ tin to dandan mẹ na titò daho podọ azọ́n JIWHEYẸWHE tọn hlan gbẹtọ lẹpo nido wá pipégan mẹ. Whenuena ojlẹ nado biọ madopòdo mẹ sọ̀, onú lẹpo na doalọ te, bọ mí na mọ JIWHEYẸWHE, Mẹhe basi popo to popo lẹpo mẹ. Whenuena azán jọmiọn tọn vọ̀, mí na duahọlu hẹ Klisti to owhè fọtọ́n mẹ (OSỌHIA 20:6). Pagbè daho wẹ É ná hlan mí to Owé OSỌHIA 3:20-21 tọn mẹ. To ahọludu owhè fọtọ́n tọn godo, wẹ owhẹ̀dida ofin wiwé tọn na yí tẹnmẹ, enẹ godo ogbẹ̀ madopòdo.

HÓHÓTỌ AZÁN LẸ TỌN

Yè wlán nújijọ̀ daho de to Owé DANIẸLI 7:9-10 tọn mẹ, dọ, “Yẹn to pinpọ́n yè do zé ofin lẹ dlan ai, bọ mẹde he yín hóhótọ azán lẹ tọn sinai: avọ̀ etọn yín wéwé di osìn agó podọ odà ota etọn tọn taidi lẹngbọfún wiwé; ozòlọ miyọ́nnọ lẹ wẹ ofin etọn, podọ kẹkẹfọ etọn miyọ́ n jiji…” Nugbo JIWHEYẸWHE ma nọ pòyọ́nhó, É ma yín Otọ́-otọ́ mítọn lẹ tọn gba, ṣigba Otọ́ mítọn wẹ, JIWHEYẸWHE dopolọ, he ma nọ diọ gbèdé. To númimọ he mẹ, Daniẹli mọ Ẹn taidi Owhẹ̀datọ de, Mẹhe tindo aṣẹpipa lẹpo to ogándudu Etọn mẹ. Númimọ lọ yín didohia to Owé DANIẸLI 7:13 tọn mẹ, dọ, “Yẹn sọ mọ to númimọ ozán lọ mẹ tọn lẹ mẹ, bo, dayi e go, mẹde po aslọ olọn tọn lẹ po taidi visunnu gbẹtọ tọn de wá finẹ, ewọ sọ wá yèdọ jẹ hóhótọ azán lẹ tọn lọ de, yé sọ hẹn ewọ wá sẹ̀ pọ ewọ nukọn.”

Owéfọ mọtọnhunkọ yín zinzán nado do gbẹtọ delẹ hia to JIWHEYẸWHE yínyín mẹ, yẹwhegán Alẹ̀nù Hóhó mẹ tọn lẹ mọ núhe to na jọ̀ to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ lẹ jẹnukọn. Númimọ he ma ko yín hinhẹn ṣẹ̀ kakajẹ azán egbé tọn lẹ mẹ: “Yè sọ yí ahọluigba na ẹn to finẹ, po gigo po, po ahọludu de po, na gbẹtọ lẹpo, po akọta lẹ po, po ogbè lẹ po nido nọ sẹ̀ n ẹn: ahọluigba madopòdo de wẹ ahọluigba etọn, he ma na jùwáyi, podọ ahọludu etọn enẹ he ma na yín vivà.” (DANIẸLI 7:14).

Ojlẹ lọ ja whenuena Klisti na duahọlu, bọ mí na tin po É po. Bé e sọgan yín awujinú na we nado mọ dọ Ovi Gbẹtọ tọn dopolọ wẹ yín Hóhótọ azán lẹ tọn? Nado mọdona ehe, gbọ mí ni hia Owé OSỌHIA 1:13-14 tọn, “To zògbántin ṣinawe lẹ lọ ṣẹnṣẹn, mẹde taidi Ovi gbẹtọ tọn, he yè ṣinyọn avọ̀ he dite jẹ afọkọ na bo sọ yí gbàja sika tọn do gbàn anọ́ na. Ota etọn po odà etọn po wé di sekanfún, yé wé di kẹnsu; nukun etọn sọ di zodẹ́ …”

Eyín mí dọhó dogbọn ohógbe he yè zán to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ lẹ go, mí na dọ, dọmọ, Daniẹli mọ Otọ́ lọ po odà wéwé de po, Johanu lọsu sọ mọ Ovi lọ po odà wéwé de po. Ninọ̀mẹ nẹlẹ yín ninọ̀mẹ dopolọ. Ehe sọ dohia whladopo dogọ́ dọ, Ovi lọ wẹ awúsọhia Otọ́ lọ tọn podọ to godo mẹ, nasọ wá biọ JIWHEYẸWHE yínyín mẹ, kẹdẹdilé yè wlán dó to Owé 1 KỌLINTINU 15:28 tọn mẹ, dọ, “Whenuena yè na yí onú lẹpo do oglọ etọn, whenẹnu wẹ Ovi na ede na yín mẹmẹglọ ga hlan ewọ he yí onú lẹpo do oglọ etọn, na JIWHEYẸWHE nido yín popo to onú popo mẹ.” Ehe sọgbe titegbe.

Ojlẹ de ja, whenuena Ovi lọ ma na tin ba, ṣigba É na lẹzùn OKLUNỌ lọ; dinvie É tin taidi Ovi de, ṣigba to enẹgodo, É na yín OKLUNỌ whladopo dogọ́. Omẹ dopolọ he Johanu mọ to zọnlinzin to ṣẹnṣẹn zògbántin ṣinawe lẹ lọ mẹ taidi Ovi Gbẹtọ tọn, Ewlọsu wẹ dèkunnu Ede titi tọn dọ, “Yẹn wẹ Alfa, yẹn wẹ Omẹga, odódó, opòdo, mẹhe tin, bo ko tin, bo sọ ja, Gánhúnupo.” (OSỌHIA 1:8). Whẹ́po OKLUNỌ do dèkunnu Ede titi tọn, Johanu mọ Ẹn to númimọ de mẹ dọ, É ja, “Dayi e go, é ja po aslọ po; nukun lẹpo wẹ na mọ ẹn, yé he sọ́whán ẹn lẹ ga: hẹnnu aigba tọn lẹpo wẹ na blawu to é ji. Yèdọ mọwẹ. Niṣẹ.” (OSỌHIA 1:7).

To Owé OSỌHIA 20:11-12 tọn mẹ, ofin wéwé whẹ̀dida tọn lọ yín didohia to finẹ. Omẹ dopo gê wẹ sinai to ofin lọ ji; Ewọ lọ nukọn wẹ omẹ pó na pli do. Johanu dèkunnu dọ, “Yẹn sọ mọ ofin wéwé daho de, po ewọ he sinai to e ji po, nukọn mẹhe tọn aigba po olọn po họ̀n yì te; yé ma sọ mọ tẹnmẹ de na yé ba. Yẹn sọ mọ oṣiọ lẹ, pẹvi po daho po, yé ṣite to JIWHEYẸWHE nukọn…”

To Owé OSỌHIA 22:1 po 3 tọn mẹ, mí hia dogbọn ofin JIWHEYẸWHE tọn podọ Lẹngbọvu lọ tọn dali, ṣigba eyín mí na do É hia to gbẹtọ yínyín mẹ, yè dọhó Etọn dọ omẹ dopo gê wẹ. “Yé na mọ nukun etọn (e ma yín: nukun yetọn gba); oyín etọn (e ma yín oyín yetọn gba) nasọ tin to nukọn yetọn.” (OSỌHIA 22:4). To godo mẹ, yè nasọ sè ogbè Mẹdopolọ he dọhó to whẹ́whẹ́whenu tọn whladopo dogọ́. To Owé he gbọn godo to Owé Wiwé mẹ, mí sè É dọ, dọmọ, “Bo do ayi e go, yẹn ja yiyáyiyá; ale ṣie sọ tin to dê, nado ná mẹdopodopo kẹdẹdilé azọ́ n etọn na te. Yẹn wẹ Alfa, yẹn wẹ Omẹga, odódó po opòdo po, nukọntọ, godotọ.” (OSỌHIA 22:12-13).

Omẹ lẹpo yọ́nẹn dọ, Owéfọ he yín winwlán to Ohóta madopòdo de mẹ. Owéfọ helẹ tin nado gọalọna omẹ dopodopo nido dindona ede gbọn odẹ̀hihò dali. Mí dóna tẹnpọ́n nado nọ̀ otẹn Ohó Wiwé JIWHEYẸWHE tọn tọn mẹ to núdepope he mí yise, bo sọ to pinplọ́nmẹ. Whenuena onú lẹpo na wá pipégan mẹ, mí nasọ do hùdo Whlẹngantọ tọn, Azọ̀nhẹngbọtọ lọ tọn, Owhẹ̀gbọtọ lọ tọn, podọ Owhẹ̀yídọtọ lọ tọn ba gba – omẹ lẹpo na yín hinhẹn gọ̀wá JIWHEYẸWHE de, bo na yín hinhẹn pégán na madopòdo. Whenẹnu mí nasọ sè dogbọn Ovi Gbẹtọ tọn, dogbọn Ovi Davidi tọn, podọ dogbọn Ovi JIWHEYẸWHE tọn tọn dali ba gba – JIWHEYẸWHE na yín popo to popo lẹpo mẹ.

Owéfọ dopo he yín niná to anádemẹ kleun de mẹ nado klitana ohó he mí to didọ lẹpo, dọ “…Do ayi e go, gohọ̀ JIWHEYẸWHE tọn tin to gbẹtọ lẹ de, ewọ nasọ nọ̀ hẹ yé, yé na yín omẹ etọn, JIWHEYẸWHE lọsu nasọ nọ̀ hẹ yé, bo nasọ yín JIWHEYẸWHE yetọn. JIWHEYẸWHE nasọ súnsún dasin lẹpo sẹ̀ sọn nukun yetọn mẹ; okú ma nasọ tin ba, kavi awubla, kavi avi, mọ awufiẹsa ma na tin ba: na onú tintan lẹ ko jùwayì. Ewọ he sọ sinai to ofin lọ ji dọmọ, pọ́n, yẹn diọ onú lẹpo zùn yọ́ yọ́ . É sọ dọ hlan mi, dọmọ, wlánwé: ohó helẹ dódó po nugbo po wẹ. É sọ dọ hlan mi, dọ, E vọ̀ , Yẹn wẹ Alfa, yẹn wẹ Omẹga, odódó, opòdo. Yẹn nasọ ná ewọ he nugblahu nù sọn asisa osìn ogbẹ̀ tọn mẹ vọnu. Ewọ he gbawhàn wẹ na dugú onú popo tọn; yẹn nasọ yín JIWHEYẸWHE etọn, ewọ nasọ yín ovi ṣie.” (OSỌHIA 21:3-7).

Owéwlántọ dopolọ ko wàzọ́n do ohóta vivẹ he ji Owé Wiwé dọhó do lẹ. Owé helẹ yín didè tọ́n gbọn ogbẹ̀lọ blébu mẹ to ogbè susu mẹ, bo tindo dona madopòdo hlan omẹ susu.

To devizọ́nwhé ogbẹ̀lọ blébu tọn, mí sọ tindo yẹwhehódidọ owé William Branham tọn, he sọgan yín sisẹ́do mẹhe do ojlo nado tindo e lẹ. Owékandai owé he tin tọn lẹ sọgan yín mimá.

E na yín awújinnu na mì nado yọ́n núdùdù gbigbọ tọn he OKLUNỌ Whlẹngantọ mítọn ko wleawu dai na omẹ Etọn lẹ.

Eyín mì do ojlo, mì sọgan wlánwé sẹ́do finọtẹn helẹ:

Mission Center

P.O. Box 100707 47707 Krefeld

Germany

Phone: +49-2151-545151

Fax: +49-2151-951293

Email: volksmission@gmx.de or E.Frank@freie-volksmission.de

Homepage: www.freie-volksmission.de

© by the author and publisher E. Frank

*******

Owhè sùn ẹnẹtọ, owhè 1986 tọn mẹ.